Marshall Harvey Stone (ur. 8 kwietnia 1903 w Nowym Jorku, zm. 9 stycznia 1989 w Madrasie w Indiach) [dostęp 2025-05-10] – amerykański matematyk zajmujący się analizą – zwłaszcza funkcjonalną – oraz topologią i algebrą. Jego dorobek w tych dziedzinach upamiętniają nazwy twierdzeń od jego nazwiska.
Życiorys Stone był synem prezesa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych w latach 1941–1946, Harlana Stone’a. Zgodnie z oczekiwaniami rodziny, Marshall powinien był pójść w ślady ojca, jednak studia na Uniwersytecie Harvarda sprawiły, że zainteresował się matematyką. W 1926 uzyskał doktorat na podstawie dysertacji o równaniach różniczkowych (promotorem był George Birkhoff). W latach 1925–1937 wykładał na Uniwersytecie Harvarda, Yale i Columbia. Tytuł profesora tego pierwszego uzyskał w 1937.
Podczas II wojny światowej pracował dla rządu amerykańskiego, prowadząc ściśle tajne badania w Biurze Operacji Morskich oraz Biurze Sztabów Połączonych Departamentu Wojny. Po zakończeniu wojny pracował na University of Chicago, pełniąc w latach 1946–1952 funkcję dziekana wydziału matematycznego. Ściągając do Chicago Paula Halmosa, Andrégo Weila, Saundersa Mac Lane'a, Antoniego Zygmunda i Shiing-Shena Cherna, Stone walnie przyczynił się do odbudowy prestiżu Chicago jako jednego z najsilniejszych ośrodków matematycznych w Stanach Zjednoczonych. Po odejściu z Chicago do 1980 pracował na University of Massachusetts Amherst.
Osiągnięcia Najbardziej twórczym okresem działalności Stone’a były lata 30. XX wieku. Oto krótka lista najważniejszych wyników uzyskanych wówczas przez Stone’a: W 1930 udowodnił słynne twierdzenie twierdzenie Stone’a-von Neumanna o jednoznaczności związków komutacyjnych samosprzężonych operatorów w przestrzeni Hilberta. Dwa lata później opublikował klasyczną dziś monografię Linear transformations in Hilbert space and their applications to analysis (Przekształcenia liniowe w przestrzeni Hilberta i ich zastosowania w analizie) poświęconą badaniu operatorów samosprzężonych. W tym samym roku udowodnił kilka hipotez postawionych przez Hermanna Weyla w teorii spektralnej, które mają związek z zastosowaniami teorii grup do mechaniki kwantowej. W 1936 udowodnił podstawowe dla logiki matematycznej i algebry uniwersalnej twierdzenie o reprezentacji algebr Boole’a. W 1937 opublikował pracęStone, Marshall H., Applications of the theory of Boolean rings to general topology. Transactions of the American Mathematical Society 41 (1937), no. 3, 375–481. na temat pewnego uzwarcenia przestrzeni topologicznych, zwanego dzisiaj uzwarceniem Čecha-Stone’a. Stone uogólnił również w istotny sposób klasyczny wynik Weierstrassa o aproksymacji funkcji ciągłych wielomianami, przenosząc je na ogólne przestrzenie topologiczne (zob. twierdzenie Stone’a-Weierstrassa).
W 1938 Stone został wybrany do Narodowej Akademii Nauk Stanów Zjednoczonych. W latach 1943–1944 był również przewodniczącym Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego, a w latach 1952–1954 przewodniczył Międzynarodowej Unii Matematycznej.
Przypisy
Kategoria:Amerykańscy matematycy XX wieku Kategoria:Analiza funkcjonalna – amerykańscy naukowcy Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Nauczyciele akademiccy University of Chicago Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami twierdzeń Kategoria:Laureaci National Medal of Science