Kolumbowie – polski czarno-biały pięcioodcinkowy serial telewizyjny z 1970 roku w reżyserii Janusza Morgensterna, opowiadający o losach przedstawicieli pokolenia Kolumbów – konspiratorów, żołnierzy Armii Krajowej podczas okupacji niemieckiej, a później powstania warszawskiego.

O serialu Serial stanowi adaptację dwóch pierwszych tomów powieści Romana Bratnego Kolumbowie. Rocznik 20. Scenariusz do serialu napisał również Roman Bratny. Produkcją zajął się Zespół Filmowy Iluzjon, a kierownikiem produkcji był Jerzy Buchwald. Muzykę skomponował Jerzy Matuszkiewicz, specjalista od muzyki filmowej. Zdjęcia nakręcono w 1970, natomiast 9 września tegoż roku serial miał premierę. Zdjęcia zrealizowano w Warszawie i Gdańsku (ruiny kościoła świętego Jana przy ul. Świętojańskiej, Zaułek Zachariasza Zappio, ul. Minogi, ul. Różana, ul. Straganiarska).

Lista odcinków Śmierć po raz pierwszy Żegnaj Baśka A jeśli będzie wiosna Oto dziś Śmierć po raz drugi

Fabuła Głównymi bohaterami są około dwudziestolatkowie, nagle wciągnięci w dramatyczną historię Polski (okres II wojny światowej), zmuszeni do podejmowania trudnych, a nawet tragicznych decyzji, w nowej rzeczywistości powszechnej i wszechobecnej śmierci. Rzeczywistość nieustannego poczucia zagrożenia; terroru, godziny policyjnej, łapanek i eksterminacji. Chłopcy podejmują nierówną walkę z Niemcami.

W pierwszym odcinku sekcja Zygmunta otrzymuje rozkaz przetransportowania tajnej drukarni do bezpiecznego lokalu. W wymianie ognia z napotkanym patrolem żandarmerii niemieckiej ginie członek grupy Siwy. W drugim odcinku grupa Zygmunt likwiduje w posterunku niemieckiej straży kolejowej jej komendanta, krwawego bahnschutza Maltza (zob. akcja „Panienka”). W czasie akcji Kolumb gubi swój dokument tożsamości z adresem zamieszkania, przez co gestapowcy zatrzymują jego dziewczynę, Baśkę. Chłopcy podejmują próbę wydobycia Baśki z gestapo, zakończoną niepowodzeniem. W trzecim odcinku gestapowcy wpadają na ślad tajnej radiostacji wysyłającej z domu Jerzego komunikaty do Wielkiej Brytanii. Dwaj członkowie obsługi radiostacji zostają aresztowani, a Jerzemu udaje się odegrać rolę nieświadomego gospodarza domu, jednak pada na niego podejrzenie współpracy z gestapo. Grozi mu kara śmierci za zdradę, ale ostatecznie sprawa zostaje wyjaśniona i zrehabilitowany Jerzy powraca do pracy konspiracyjnej. W czwartym odcinku wybucha powstanie warszawskie i chłopcy stają do walki. Po początkowych sukcesach, pod naporem przeważających sił wroga wycofują się na Stare Miasto. Wielu powstańców ginie, wśród nich Ałła. W piątym odcinku dobiega końca heroiczna obrona Starego Miasta i powstańcy muszą przebić się do sił w Śródmieściu. Kolumb zostaje ranny, a Niteczka zgwałcona i zamordowana przez niemieckich żołdaków.

Obsada Tadeusz Janczar, jako narrator Jan Englert, jako „Zygmunt” Władysław Kowalski, jako „Jerzy” Jerzy Matałowski, jako Stanisław Skiernik ps. „Kolumb”Prototypem sylwetki tej postaci była osoba Stanisława Likiernika. Krzysztof Machowski, jako „Czarny Olo” Marek Perepeczko, jako „Malutki” Karol Strasburger, jako „Siwy” Jerzy Trela, jako por. Jerzy Jagiełło, ps. „Florian” oraz jego brat Władysław (dwie role) Alicja Jachiewicz, jako „Niteczka” Bożena Kowalczyk, jako Baśka Halina Golanko, jako „Ałła” Antonina Gordon-Górecka, jako matka Jerzego Piotr Pawłowski, jako ojciec „Kolumba” Bolesław Idziak, jako major „Junosza” Halina Czengery-Wołłejko, jako matka Zygmunta Ryszarda Hanin, jako Maria Frazik, więźniarka na Pawiaku Wirgiliusz Gryń, jako plutonowy Szymuś, żołnierz LWP Jerzy Fidler Maciej Damięcki, jako „Kaktus” Lech Ordon, jako rzeźnik Kosiorek Andrzej Zaorski, jako drukarz Janusz Paluszkiewicz, jako Wodecki, właściciel garażu Ignacy Machowski, jako przedstawiciel rządu londyńskiego Jadwiga Kuryluk, jako kobieta w tramwaju Andrzej Szenajch, jako tajniak gestapo Helena Dąbrowska, jako matka Basi Andrzej Gawroński, jako kat z gestapo Krzysztof Kowalewski, jako kat z gestapo Jarosław Skulski, jako uczestnik dyskusji z przedstawicielem rządu brytyjskiego Paweł Unrug, jako porucznik AK Andrzej Siedlecki, jako powstaniec Lech Sołuba, jako uczestnik dyskusji z przedstawicielem rządu londyńskiego Aleksandra Leszczyńska, jako staruszka, która prosi „Czarnego Ola”, aby ją zastrzeliłi inni

Zobacz też Polska szkoła filmowa

Uwagi

Linki zewnętrzne

Streszczenie odcinków

Kategoria:Polskie telewizyjne seriale wojenne Kategoria:Polskie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Filmy o powstaniu warszawskim Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 1970 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 1970 Kategoria:Polskie seriale czarno-białe Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Romana Bratnego Kategoria:Filmy w reżyserii Janusza Morgensterna Kategoria:Filmy kręcone w Gdańsku Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie Kategoria:Filmy Zespołu Filmowego Iluzjon