Penélope Cruz Sánchez (ur. 28 kwietnia 1974 w Alcobendas) – hiszpańska aktorka, początkowo tancerka, po debiucie w hiszpańskiej telewizji porzuciła taniec dla aktorstwa.
Jedna z gwiazd kina europejskiego i amerykańskiego. Wystąpiła w hiszpańsko-, francusko- oraz anglojęzycznych filmach takich jak Otwórz oczy (1997), Kraina Hi-Lo (1998), Dziewczyna marzeń (1998), Kobieta na topie (2000), Vanilla Sky (2001), Kapitan Corelli (2001), Blow (2001), Boskie jak diabli (2001), Obudzić się w Reno (2002), Gothika (2003), Czekając na cud (2004), Sahara (2005), Volver (2006), Dziewięć (2009), Piraci z Karaibów: Na nieznanych wodach (2011), Zakochani w Rzymie (2012), Adwokat (2013), Morderstwo w Orient Expressie (2017). W 2009 laureatka Oscara za rolę w filmie Woody’ego Allena Vicky Cristina Barcelona.
Życiorys mały|Penélope Cruz (2003) mały|Penélope Cruz podczas 80. ceremonii wręczenia Oscarów (2008) mały|Penélope Cruz na festiwalu w Cannes (2009) mały|Penélope Cruz podczas 82. ceremonii wręczenia Oscarów (2010) mały|Penélope Cruz (2011) mały|Penélope Cruz na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto (2012) mały|Penélope Cruz na festiwalu w Cannnes (2018) Urodziła się w AlcobendasOdyseja Penelope, Barbara Hollender, Rzeczpospolita, 12 marca 2009 r., na przedmieściu Madrytu, jako pierwsza z trójki dzieci Eduarda Cruza, sprzedawcy i Encarny Sánchez, fryzjerki. Po babce ma w sobie domieszkę krwi cygańskiej. Rodzice nadali jej imię Penélope zainspirowani piosenką Joana Manuela Serrata.
Już w wieku 4 lat rozpoczęła edukację sceniczną lekcjami baletu. Przez 9 lat uczyła się tańca klasycznego w madryckim Conservatorio Nacional. Uczęszczała też na kursy tańca jazzowego. W wieku 15 lat wzięła udział wraz z 300 innymi dziewczynami w castingu organizowanym przez agencję poszukującą młodych talentów. Kontynuowała naukę tańca w Balecie Hiszpańskim (3 lata) oraz aktorstwa w Cristina Rota School (Nowy Jork; 4 lata). Ukończyła kurs tańca współczesnego. Zaczęła regularnie występować jako prezenterka w programie telewizji hiszpańskiej La Quinta Marcha przeznaczonym dla nastolatek. Po dwóch latach przerwała naukę w szkole średniej i zrezygnowała z tańca na rzecz aktorstwa. Zadebiutowała w wideoklipie La fuerza del destino hiszpańskiej grupy popowej Mecano.
W 1991 zadebiutowała na wielkim ekranie w filmie El Laberinto Griego Rafaela Alcazara. Rok później zagrała m.in. w Szynka, szynka Bigasa Luny i Belle époque. Za rolę w drugim z filmów dostała nagrodę Goya – hiszpański odpowiednik Oscara.
W 1999 wystąpiła w filmie Pedra Almodóvara Wszystko o mojej matce. Film ten został nagrodzony Oscarem dla najlepszego filmu obcojęzycznego. Rok później zagrała razem z Mattem Damonem w filmie Rącze konie (ang. All the Pretty Horses).
Na początku 2001 wystąpiła wraz z Tomem Cruise’em w filmie Vanilla Sky. Znajomość z Tomem Cruise’em na planie zapoczątkowała jej trzyletni związek z tym aktorem, który dla Cruz rozstał się z ówczesną żoną Nicole Kidman. Vanilla Sky jest hollywoodzkim remakiem filmu Otwórz oczy (hiszp. Abre los ojos). W obu wersjach zagrała rolę Sofii.
W 2005 wystąpiła w filmie Sahara u boku Matthew McConaugheya, z którym miała trwający rok romans.
Z Salmą Hayek (przyjaźni się z nią od 2001) w 2006 zagrała w filmie SexiPistols. W tym samym roku zagrała ponownie w filmie Almodóvara – Volver. Za tę rolę otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na 59. MFF w Cannes, a także nominację do Oscara w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa.
W 2009 ponownie została nominowana do Oscara, lecz już jako najlepsza aktorka drugoplanowa (za rolę w filmie Vicky Cristina Barcelona w reżyserii Woody’ego Allena), nagrodę otrzymała jako pierwsza w historii Hiszpanka. W tym samym roku wystąpiła w kolejnym filmie Almodóvara Przerwane objęcia. Za rolę w tym filmie otrzymała nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej oraz do nagrody Satelity dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym. Również w tym samym roku zagrała w musicalu Dziewięć u boku Daniela Day-Lewisa. Za tę rolę otrzymała nominację dla najlepszej aktorki drugoplanowej, zarówno do nagrody Oscara, Satelity, Złotego Globu, jak i Gildii Aktorów Filmowych.
Życie prywatne Na początku lipca 2010 w czasie prywatnej ceremonii na wyspach Bahama poślubiła aktora Javiera Bardema. 22 stycznia 2011 urodził im się syn Leo. 22 lipca 2013 roku w Madrycie na świat przyszła ich córka LunaPenelope Cruz urodziła drugie dziecko, kobieta.wp.pl, 23.07.2013 2009 r..
Filmografia Filmy fabularne 1992: Szynka, szynka (Jamón, jamón) jako Silvia 1992: Belle époque jako Luz 1993: El Laberinto griego jako Elise 1993: La Ribelle jako Enza 1993: Per amore, solo per amore jako Mary 1994: Alegre ma non troppo jako Salomé 1994: Todo es mentira jako Lucia 1995: Entre rojas jako Lucia 1995: El Efecto mariposa jako Gość na przyjęciu (niewymieniona w czołówce) 1996: Czarownice (Brujas) jako Patricia 1996: Celestyna (La Celestina) jako Melibea 1996: Más que amor, frenesí jako Laura 1996: Miłość poważnie szkodzi zdrowiu (El Amor perjudica seriamente la salud) jako Diana Balaguer w młodości 1997: Zapach raju (Et Hjørne af paradis) jako Helena 1997: Otwórz oczy (Abre los ojos) jako Sofía 1997: Drżące ciało (Carne trémula) jako Isabel 1998: Don Juan jako Mathurine 1998: Szepty aniołów (Talk of Angels) jako Pilar 1998: Człowiek z deszczem w butach (The Man with Rain in His Shoes) jako Louise 1998: Dziewczyna marzeń (La Nińa de tus ojos) jako Macarena Granada 1998: Kraina Hi-Lo (The Hi–Lo country) jako Josepha O’Neil 1999: Volavérunt jako Pepita Tudó 1999: Wszystko o mojej matce (Todo sobre mi madre) jako Siostra Rosa 2000: Kobieta na topie (Woman on Top) jako Isabella Oliveira 2000: Rącze konie (All the Pretty Horses) jako Alejandra 2001: Kapitan Corelli (Captain Corelli’s Mandolin) jako Pelagia 2001: Blow jako Mirtha Jung 2001: Vanilla Sky jako Sofia Serrano 2001: Boskie jak diabli (Sin noticias de Dios) jako Carmen Ramos 2002: Obudzić się w Reno (Waking Up in Reno) jako Hiszpanka Brenda 2003: Jeźdźcy Apokalipsy (Masked and Anonymous) jako Pagan Lace 2003: Gothika jako Chloe Sava 2003: Fanfan Tulipan (Fanfan la tulipe) jako Adeline La Franchise 2004: Namiętność (Non ti muovere) jako Italia 2004: Głowa w chmurach (Head in the Clouds) jako Mia 2004: Czekając na cud (Noel) jako Nina Vasquez 2005: Sahara jako Eva Rojas 2005: Chromofobia (Chromophobia) jako Gloria 2006: SexiPistols (Bandidas) jako María 2006: Volver jako Raimunda 2007: Dobranoc, kochanie (The Good Night) jako Anna / Melodia 2008: Elegia (Elegy) jako Consuela Castillo 2008: Vicky Cristina Barcelona jako María Elena 2008: Manolete jako Antoñita „Lupe” Sino 2009: La Concejala antropófaga jako Pina 2009: Przerwane objęcia (Los abrazos rotos) jako Lena 2009: Dziewięć (Nine) jako Carla Albanese 2010: Seks w wielkim mieście 2 (Sex and the City 2) jako Carmen Garcia Carrion 2011: Piraci z Karaibów: Na nieznanych wodach (Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides) jako Angelica Malon 2012: Zakochani w Rzymie (To Rome with Love) jako Anna 2012: Powtórnie narodzony (Venuto al mondo) jako Gemma 2013: Przelotni kochankowie (Los Amantes pasajeros) jako Jessica 2013: Adwokat (The Counselor) jako Laura 2015: Mama (Ma Ma) jako Magda 2016: This Man. This Woman 2016: Grimsby (The Brothers Grimsby) jako Rhonda George 2016: Zoolander 2 jako Valentina Valencia 2016: Królowa Hiszpanii (La Reina de España) jako Macarena Granada 2017: Morderstwo w Orient Expressie (Murder on the Orient Express) jako Pilar Estravados 2017: Kochając Pabla, nienawidząc Escobara (Loving Pablo) jako Virginia Vallejo 2018: Wszyscy wiedzą (Todos lo saben) jako Laura 2019: Ból i blask (Dolor y gloria) jako Jacinta Mallo w młodości 2019: Wasp. Sieć szpiegów (Wasp Network) jako Olga Salanueva 2021: Matki równoległe (Madres paralelas) jako Janis Martínez Moreno 2021: Boscy (Competencia oficial) jako Lola Cuevas 2022: 355 (The 355) jako Graciela Rivera 2022: Bezmiar (L’immensità) jako Clara Borghetti 2022: Na marginesach (En los márgenes) jako Azucena 2023: Ferrari jako Laura Ferrari 2026: Bunker 2026: Panna młoda! (The Bride!) jako Myrna Mallow 2026: Zaproszenie (The Invite.) jako Pína 2026: Czarna kula (La bola negra) jako Nené Romero 2027: Day Drinker
Seriale telewizyjne 1992: Crónicas urbanas jako Aktorka 1992: Umrzeć, to za mało (Framed) jako Lola Del Moreno 2017: ¿Qué fue de Jorge Sanz? jako ona sama 2018: American Crime Story: Zabójstwo Versace (American Crime Story: The Assassination of Gianni Versace) jako Donatella Versace 2020: Home Movie: The Princess Bride jako Książę Humperdinck / Księżniczka Buttercup
Gościnnie Ulica Sezamkowa (Sesame Street) jako Towarzyszka Różowa seria (Série rose) jako Daphné / Javotte / Juliette Los Mundos de Yupi jako La Bella Durmiente 2010: Corazón, corazón
Dubbing Filmy 2009: Załoga G (G-Force) jako Juarez (głos)
Seriale 2014: Nature Is Speaking jako Woda
Producent wykonawczy 2012: Powtórnie narodzony (Venuto al mondo) 2015: Mama (Ma Ma) 2016: Królowa Hiszpanii (La Reina de España) 2022: Na marginesach (En los márgenes)
Odznaczenia dama Orderu Sztuki i Literatury – Francja, 2006
Nagrody Puchar Volpiego dla najlepszej aktorki: 2021 Matki równoległe Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka drugoplanowa: 2009 Vicky Cristina Barcelona Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka drugoplanowa: 2009 Vicky Cristina Barcelona Nagroda Goya Najlepsza aktorka drugoplanowa: 2009 Vicky Cristina Barcelona Najlepsza aktorka: 2007 Volver Najlepsza aktorka: 1999 Dziewczyna marzeń Nagroda na MFF w Cannes Najlepsza aktorka: 2006 Volver
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Hiszpanie odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Hiszpańskie aktorki filmowe Kategoria:Kawalerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Honorowego Cezara Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Laureatki Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszej aktorki Kategoria:Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki Nagrody Goya dla najlepszej aktorki Kategoria:Laureatki Nagrody Goya dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki Pucharu Volpiego dla najlepszej aktorki Kategoria:Ludzie urodzeni w Alcobendas Kategoria:Urodzeni w 1974