Wargi sromowe (łac. labia pudendi) – parzyste fałdy skórne otaczające szparę sromową (wargi sromowe większe) oraz przedsionek pochwy (wargi sromowe mniejsze).
Wargi sromowe większe mały|Wargi sromowe większe (z wygolonym owłosieniem łonowym). Wargi sromowe większe (łac. labia pudendi majora), czasem nazywane wargami zewnętrznymi, to składające się głównie ze skóry i tkanki tłuszczowej dwa duże parzyste fałdy, które rozciągają się po obu stronach sromu. Wargi sromowe większe często mają pulchny wygląd i są grubsze w kierunku przednim. Z przodu łączą się, bezpośrednio wrastając we wzgórek łonowy, tworząc tzw. spoidło warg przednie (łac. commisura labiorum anterior), pod którym położona jest łechtaczka. Z tyłu, wolnymi końcami stykają się w miejscu zwanym spoidłem tylnym (łac. commisura labiorum posterior). Zewnętrzna powierzchnia warg sromowych większych to skóra pigmentowana, a w okresie dojrzewania pojawia się na niej owłosienie łonowe. Wewnętrzna powierzchnia warg sromowych większych jest gładką, bezwłosą skórą, która przypomina błonę śluzową i jest widoczna tylko po ich rozchyleniu. Wargi sromowe większe rozwojowo odpowiadają mosznie u mężczyzn.
Wargi sromowe mniejsze Wargi sromowe mniejsze (łac. labia pudendi minora), zwane również wargami wewnętrznymi, to dwa miękkie fałdy beztłuszczowej, bezwłosej skóry, pozbawionej gruczołów potowych. Znajdują się między wargami sromowymi większymi. Otaczają i chronią przedsionek sromu, cewkę moczową i pochwę. Górna część każdej wargi mniejszej zwęża się, aby połączyć się z kapturem łechtaczki. Wargi sromowe mniejsze mają wiele zakończeń nerwów czuciowych i rdzeń z tkanki erekcyjnej. W pozycji stojącej lub ze złączonymi nogami wargi sromowe większe całkowicie lub częściowo zakrywają wilgotne, wrażliwe wargi mniejsze, co pośrednio chroni pochwę i cewkę moczową.
Struktura i funkcjonowanie Wargi sromowe mniejsze rozciągają się od łechtaczki ukośnie w dół, bocznie i do tyłu po obu stronach przedsionka sromu, kończąc się między dnem przedsionka sromu a wargami sromowymi większymi. Tylne końce (dolne) warg sromowych mniejszych są zazwyczaj połączone w linii środkowej fałdem skórnym, zwanym wędzidełkiem warg sromowych mniejszych.
Z przodu każda warga rozwidla się, dzieląc się na dwie części otaczające łechtaczkę. Górna część każdej wargi przechodzi nad łechtaczką, aby spotkać się z górną częścią drugiej wargi – która często jest nieco większa lub mniejsza – tworząc fałd, który zwisa nad żołędzią łechtaczki (końcówką lub główką łechtaczki); fałd ten nazywa się napletkiem łechtaczki. Dolna część przechodzi pod żołędzią łechtaczki i łączy się z jej spodnią powierzchnią, tworząc wraz z wewnętrzną wargą przeciwległej strony wędzidełko łechtaczki. mały|Podpisane zdjęcie ludzkiego sromu, ukazujące naturalną odmianę warg sromowych mniejszych. Napletek łechtaczki zazwyczaj zakrywa trzon, a czasami żołądź – która jest bardzo wrażliwa na dotyk – pomagając chronić łechtaczkę przed podrażnieniami mechanicznymi i suchością. Nasadka jest jednak ruchoma i może się przesuwać podczas erekcji lub być delikatnie odciągana, aby zwiększyć ekspozycję łechtaczki na stymulację seksualną.
Histologia mały|Ilustracja przedstawiająca szerokie spektrum normy i różnorodności anatomicznej warg sromowych. Na przeciwległych powierzchniach warg sromowych mniejszych znajdują się liczne gruczoły łojowe niezwiązane z mieszkami włosowymi. Na tych powierzchniach są one wyścielone wielowarstwowym nabłonkiem płaskim.
Funkcjonowanie Wewnętrzne wargi sromowe służą do ochrony przed podrażnieniami mechanicznymi, suchością i infekcjami niezwykle wrażliwego obszaru przedsionka sromu, pomiędzy którymi znajdują się ujścia pochwy i cewki moczowej. Podczas stosunku pochwowego mogą one przyczyniać się do stymulacji całego przedsionka, łechtaczki i pochwy kobiety, a także penisa jej partnera. Stymulacja łechtaczki może następować poprzez napięcie napletka łechtaczki i jej wędzidełka przez wargi sromowe wewnętrzne, które je pociągają. Podczas podniecenia seksualnego wargi sromowe są nawilżone śluzem wydzielanym w pochwie i wokół niej, co czyni penetrację bezbolesną i chroni je przed podrażnieniami.
Ponieważ żeński otwór zewnętrzny cewki moczowej (ujście cewki moczowej) znajduje się również pomiędzy wargami sromowymi mniejszymi, mogą one odgrywać rolę w kierowaniu strumieniem moczu podczas oddawania moczu przez kobiety.
Warianty anatomiczne Będąc cieńsze niż wargi sromowe zewnętrzne, wargi sromowe wewnętrzne mogą być również węższe lub szersze niż wargi sromowe większe, wystając w szparze sromowej, co sprawia, że termin „mniejsze” (łac. minora) jest w tych przypadkach zasadniczo nieodpowiedni. Mogą być również gładkie lub falbankowe, przy czym ten drugi typ jest bardziej typowy dla dłuższych lub szerszych warg sromowych wewnętrznych.
Ze względu na częste ukazywanie w sztuce i pornografii szpary sromowej bez wypukłości, wzrosła popularność labioplastyki, zabiegu chirurgicznego polegającego na zmianie kształtu warg sromowych, zazwyczaj w celu ich zmniejszenia. Z drugiej strony istnieje ruch przeciwny, jakim jest rozciąganie warg sromowych. Jego zwolennicy podkreślają piękno długich warg sromowych i ich pozytywną rolę w stymulacji seksualnej obojga partnerów.
Labioplastykę decydują się czasem również kobiety, które mają asymetryczne wargi sromowe mniejsze, aby dostosować kształt struktur do identycznego rozmiaru.
Rozciąganie warg sromowych jest tradycyjnie praktykowane w niektórych krajach Afryki Wschodniej i Południowej oraz Południowego Pacyfiku.
Zobacz też wargi ust
Przypisy
Bibliografia Witold Sylwanowicz (redakcja). Anatomia człowieka. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
Kategoria:Żeński układ płciowy