mały|Adam Józef Potocki na litografii Maksymiliana Fajansa (ok. 1850) Adam Józef Potocki herbu Pilawa (ur. 24 lutego 1822 w Łańcucie, zm. 15 czerwca 1872 w Krzeszowicach) – hrabia, polski polityk galicyjski, jeden z twórców krakowskiego stronnictwa konserwatywnego i orędownik autonomii tego rejonu.
Życiorys Syn Artura i Zofii Potockiej z Branickich. Poślubił Katarzynę Branicką 26 października 1847 w Dreźnie. Mieli dzieci: Różę Raczyńską, Artura, Andrzeja Kazimierza, Annę Branicką i Zofię Zamoyską.
Studiował w Edynburgu. W 1848 roku mieszkał w Paryżu, gdzie stał na czele Gwardii Narodowej i brał udział w rewolucji czerwcowej.
Posiadał liczne majątki ziemskie: Krzeszowice, Tenczynek, Mędrzechów, Góra Ropczycka, Strzechowskie, Pacanów, Spytków, Staszów. Był właścicielem folwarków w Bużance i Daszkówce. Jego dobra obejmowały także Kresy: Kobryń, Żabianka, Jabłonówka, Zalesie i Olchowiec. Należały do niego huty na Śląsku (był m.in. współwłaścicielem huty cynku „Kunegunda” w ZawodziuNałęcz-Gostomski Władysław: Dzieje i rozwój Wielkich Katowic jako ośrodka górnośląskiego przemysłu i stolicy autonomicznego Województwa Śląskiego, wyd. Magistrat Wielkich Katowic, Katowice 1926, s. 145.), zakłady przemysłowe i udziały w konsorcjum budującym linie kolejoweW. Łazuga, „Kalkulować ... Polacy na szczytach c.k. monarchii, Poznań 2013, .
Brał udział w wydarzeniach krakowskich z kwietnia 1848. Wybrany do delegacji mającej przekonać wicekomisarza okręgu krakowskiego, Wilhelma barona Kriega von Hochfelden, do cofnięcia zarządzenia zabraniającego emigrantom politycznym wjazdu w granice cyrkułu krakowskiego. Po dymisji Piotra Stanisława Moszyńskiego mianowany naczelnikiem Gwardii Narodowej.. Wybrany posłem do Sejmu Ustawodawczego, w listopadzie 1848 roku złożył mandatKraków 20 listopada Czas 1848 nr 16 z 21 listopada s. 2. Za uczestnictwo w spiskach patriotycznych więziony w latach 1851-1852 przez władze austriackie w wawelskiej Kurzej Stopce oraz w Wiedniu. Skupiwszy następnie około siebie grono polityków konserwatywnych zapatrywań, odegrał wybitną rolę w życiu konstytucyjnym Galicji jako przywódca tego środowiska, propagator pracy organicznej i programu oparcia się o Austrię.
Był prezesem rady powiatowej Chrzanowa i honorowym obywatelem Krakowa.
W latach 1851–1852 był prezesem Towarzystwa Gospodarczo-Rolniczego KrakowskiegoAlfons Jan Lippoman, Pamiętnik Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego za czas od r. 1845 do r. 1895, Kraków 1898, s. 108-116.
Uczestniczył w życiu politycznym i społecznym jako członek licznych organizacji takich jak:
Towarzystwo Dobroczynności Wolnego Miasta Krakowa i jego Okręgu; Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych; Towarzystwo Przyjaciół Oświaty; Zarząd Banku Zbożowego; Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie (pierwszy prezes zarządu 1860-1872); Towarzystwo Naukowe i Towarzystwo Pedagogiczne.
Zajmował się także publicystyką, będąc współzałożycielem pisma „Czas”.
Prowadził pertraktacje z Hotelem Lambert w sprawie przeniesienia ośrodka polskiej polityki z Paryża do Krakowa. Około 1850 był prezesem krakowskiego Towarzystwa Rolniczego (Gospodarskiego), a później posłem do Sejmu Krajowego, członkiem Rady Państwa. Zwolennik zniesienia pańszczyzny. Zmarł wskutek paraliżu.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego Kategoria:Honorowi obywatele Krakowa (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie urodzeni w Łańcucie Kategoria:Ludzie związani z Krzeszowicami Kategoria:Polacy – więźniowie polityczni w zaborze austriackim Kategoria:Politycy okresu zaborów Kategoria:Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji II kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu I kadencji Kategoria:Polscy hrabiowie Cesarstwa Austrii Kategoria:Polscy politycy konserwatywni Adam Józef Potocki Kategoria:Prezesi Rady Nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1822 Kategoria:Właściciele Staszowa Kategoria:Zmarli w 1872