mały|199x199px|Autograf Teodora Heneczka w 1888 r. thumb|200px|Tablica pamiątkowa na budynku w którym znajdowała się drukarnia Teodora Heneczka (ul. Bytomska 176 w Piekarach Śląskich) mały|200x200px|Tablica nagrobna Teodora Heneczka na cmentarzu przy kościele w Nowosielcach Kozickich. Teodor Wojciech HeneczekW źródłach i starszych opracowaniach na temat drukarza może pojawiać się również forma zniekształcona lub zniemczona: Henneczek, Heneczkowski, Henetzek, Henetczek, Chynecki, Heneczkiewicz (ur. 16 kwietnia 1817 w Częstochowie, zm. 10 listopada 1888 w Netrebce) – górnośląski drukarz, redaktor i wydawca.
Był jednym z pierwszych polskich drukarzy i wydawców książek i prasy na Górnym Śląsku. W 1847 r. podjął z ks. Alojzym Fickiem – proboszczem piekarskim – współpracę, po zakończonej współpracy z Tomaszem Nowackim. Założył w Piekarach Śląskich przy współpracy z Tomaszem Nowackim drugą po nim, który założył pierwszą na Górnym Śląsku polskojęzyczną drukarnię w Mikołowie, gdzie w obu drukarniach były wydawane książki do nabożeństwa, śpiewniki, literatura staropolska, kalendarze oraz dzieła górnośląskich pisarzy (ok. 40 tytułów). Drukował również polskie czasopisma, takie jak: „Dziennik Górnośląski”, „Tygodnik Katolicki”, oraz „Poradnik dla ludu górnośląskiego”. W latach 1868–1872 wydawał „Zwiastun Górnośląski” (Zwiastun Górno-szląski)M. Gancarczyk, "Katolickie poglądy społeczne Teodora Heneczka na łamach „Zwiastuna Górnośląskiego” (1868-1872)", Katowice 1991, pr. mgr w Bibliotece WTL UŚ.
25 maja 2017 Rada Miasta Piekary Śląskie nadała Miejskiej Bibliotece Publicznej w Piekarach Śląskich imię Teodora Heneczka.
Dom rodzinny
Teodor był dwunastym i zarazem ostatnim dzieckiem sukiennika, nauczyciela i pisarza miejskiego Franciszka Heneczka (1764-1843) i Marianny z domu Kraus (1775-1829). Korzenie rodziny Teodora sięgają Pyskowic (Peiskretscham) z końca XVIII w., jednego z najstarszych miast na Górnym Śląsku, leżącego na terenie dzisiejszego powiatu gliwickiego. W Pyskowicach przyszło na świat jedenaścioro rodzeństwa Teodora, które otrzymało chrzest w miejscowym kościele św. Mikołaja: Weronika (1794-?), Maciej Józef (1798-1814), Antonina (1800-1829), Jan (1802-1854), Rudolf Grzegorz (1804-1873), Marianna (1806-?), Marianna Katarzyna (1807-?), Beata (?-1809), Benigna Marianna (1809-1886), Karol Franciszek (1812-1812) i Konstantyn (1814-1865). Teodor jako jedyny z rodzeństwa urodził się już po przeprowadzce rodziców do Częstochowy w domu nr 50, w Colonii Sancta Barbara, tuż przy kościele św. Barbary i nieopodal klasztoru na Jasnej Górze. Chrzest Teodora odbył się 18 kwietnia 1817 r. w kościele parafialnym św. Zygmunta. W księgach metrykalnych przechowywanych w Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej im. ks. Walentego Patykiewicza, znajduje się akt chrztu potwierdzający to wydarzenie:Roku tysiąc osiemset siedemnastego, dnia osiemnastego miesiąca kwietnia o godzinie szóstej po południu. Przed nami proboszczem częstochowskim, urzędnikiem stanu cywilnego gminy i powiatu częstochowskiego w województwie kaliskim stawił się Franciszek Chynecki sukiennik liczący lat pięćdziesiąt trzy, u świętej Barbary zamieszkały i okazał nam dziecię płci męskiej, które urodziło się w domu pod numerem pięćdziesiątym dnia szesnastego miesiąca kwietnia roku bieżącego o godzinie drugiej rano, oświadczając, iż jest spłodzone z niego i z Maryanny z Krawczów liczącej lat czterdzieści dwa, jego małżonki i że życzeniem jego jest nadać mu imię Teodor Wojciech. Po uczynieniu powyższego oświadczenia i okazania dziecięcia w przytomności Jędrzeja Snaydra, rzeźnika liczącego lat trzydzieści w Nowej Częstochowie zamieszkałego i Sebastiana Styrczewskiego sołtysa liczącego lat trzydzieści u świętej Barbary zamieszkałego. Poczem akt niniejszy stawającym przeczytany i podpisany przez nas, ile że osoby wyżej wymienione pisać nie umieją .
X. Hilarion Szaffranowicz proboszcz parafii częstochowskiej sprawujący obowiązki urzędnika stanu cywilnego.Pierwsze kroki w profesji czarnej sztuki Teodor Heneczek stawiał w drukarni klasztornej na Jasnej Górze, podobnie jak jego bracia: Jan, Rudolf Grzegorz i Konstantyn. Potwierdzone jest, że od 5 marca 1837 r. zatrudniony był tam jako preser na Jasnej Górze. W jasnogórskim archiwum znajdują się zapiski dotyczące wynagrodzenia za pracę zecerską trwającą od marca do sierpnia 1837 r.
Przeprowadzka na Górny Śląsk
Pyskowice Wiosną 1844 r. 27-letni Teodor Heneczek otrzymał kartę poborową do carskiej armii. Nie zamierzał służyć w armii zaborcy, dlatego latem opuścił Częstochowę i nielegalnie przekraczając granicę na Brynicy, osiedlił się w mieście Peiskretscham, czyli Pyskowicach. Decyzję o wyjeździe ze znajdującej się pod rosyjskim zaborem Częstochowy mogła spowodować również chęć dalszego rozwoju i zmysł przedsiębiorczy. Teodor Heneczek miał świadomość, że polskojęzyczni mieszkańcy Górnego Śląska wyrażali zapotrzebowanie na drukowane słowo w rodzimym języku i wyczuł możliwość zorganizowania dochodowego interesu. Niedługo po tym Teodor Heneczek nawiązał kontakt z Tomaszem Nowackim (1802-1884) z położonego 35 km od Pyskowic Mikołowa. Rozpoczął u niego pracę jako czeladnik introligator. Starał się również o koncesję na założenie własnej drukarni, ale władze rejencji opolskiej odrzuciły jego wniosek.
27 stycznia 1847 r. 30-letni Teodor zawarł w kościele św. Mikołaja w Pyskowicach związek małżeński z młodszą o dwa lata Pauliną Werner z domu Mastalską (Masztalską). Ze związku małżeńskiego Pauliny i Teodora Heneczków urodziło się siedmioro dzieci: trzy córki, trzech synów i dziecko martwe bez określonej w akcie urodzenia płci. Jako pierwsze, jeszcze w Pyskowicach, urodziły się 30 maja 1847 r. córki bliźniaczki: Emilia Józefina i Maria Franciszka, ale po kilku miesiącach zmarły, najprawdopodobniej wskutek tyfusu: Emilia 18 sierpnia, a Maria 3 września. Kolejne dzieci rodziły się już w Niemieckich Piekarach: Adam 6 lutego 1849 roku (żył 4 godziny), Julia Wiktoria 26 maja 1850 r., Ignacy August 11 listopada 1853 r. oraz Franciszek Ignacy Jan 17 lutego 1856 r. W 1860 roku przyszło na świat dziecko martwe i było to ostatnie z potomstwa Teodora i Pauliny Heneczków.
Piekary Śląskie Teodor Heneczek osiedlił się w XIX-wiecznych Niemieckich Piekarach (dziś Piekarach Śląskich) w połowie 1847 roku. Piekary nie miały statusu miasta, ale w połowie XIX wieku były jedną z największych miejscowości w powiecie bytomskim, licząc ponad 1500 mieszkańców. Już w pierwszej połowie XIX wieku miejscowość ulegała gwałtownym procesom urbanizacji i industrializacji szczególnie w sąsiadującym Szarleju. To właśnie tam w 1811 r. spadkobiercy Georga Gieschego założyli kopalnię Szarlej, która w owym okresie była największą i najbardziej dochodową kopalnią rud cynkowych na Górnym Śląsku. Na decyzję o przyjeździe do Piekar mógł mieć wpływ piekarskiego proboszcza księdza Jana Alojzego Ficka, który pragnął mieć wydawnictwo w centrum prowadzonej przez siebie działalności. Ksiądz Ficek poznał w Pyskowicach Teodora Heneczka, który w 1847 roku ożenił się z Pauliną Werner, siostrą ks. Augustyna Masztalskiego, wówczas wikarego w Piekarach. Za sprowadzeniem światłego i ambitnego drukarza z Pyskowic stał także ks. Adrian Włodarski, który poinformował księdza Jana Alojzego Ficka o zawodowych planach Teodora Heneczka. Ks. Adrian Włodarski udzielał Heneczkowi ślubu w pyskowickim kościele św. Mikołaja.
Dorobek wydawniczy - druki zwarte mały|244x244px|Karta tytułowa druku z 1851 r. Produkcja wydawnicza Teodora Heneczka miała zbliżony profil do innych górnośląskich drukarni w tym okresie. Wytłoczone przez niego książki reprezentowały przyzwoity poziom typograficzny i charakteryzowały się wysokimi nakładami. Ich dystrybucja odbywała się poprzez handel na straganach, książki trafiały do księgarń w Wielkopolsce, Królestwie Polskim i Galicji. Wydawane druki przynosiły mu nie tylko sławę poza granicami Górnego Śląska, ale także znaczne dochody. Ponieważ nie zachował się lub nigdy nie powstał katalog wydawniczy Teodora Heneczka, trudno dziś oszacować, ile dokładnie książek wyszło spod jego pras. Na pewno ukazywały się druki modlitewne, tajemnice różańca, kantyczki, książeczki wpisowe do bractw, książki do nabożeństwa, modlitwy i pieśni ku czci Matki Boskiej Piekarskiej, literatura historyczna i gospodarcza, nieliczna beletrystyka oraz druki okolicznościowe. Pierwszym drukiem, który ukazał się pod piekarskim szyldem, była broszurka z wydania jasnogórskiego Ołtarzyk mały albo ćwiczenie się w nabożeństwie dla młodzieży z 1847 r. Książki wydawane przez Teodora Heneczka od samego początku miały poparcie miejscowego duchowieństwa. Początkowo realizowany był przede wszystkim program wydawniczy ks. Jana Alojzego Ficka. Wiele tytułów to druki anonimowe, ale duża część z nich mogła wyjść spod pióra piekarskiego proboszcza. Księdzu Fickowi przypisuje się autorstwo przynajmniej trzech druków z 1849 roku. Działalność wydawnicza ks. Ficka miała na celu dostarczenie czytelnikowi górnośląskiemu literatury, która spełniałaby zarówno misję ewangelizacyjną i moralizatorską, jak i patriotyczną, dlatego sięgano po autorów katolickich dzieł z najwyższej półki. Należeli do nich między innymi: Florian Jaroszewicz, ks. Józef Szafranek, ks. Karol Bołoz Antoniewicz, ks. Antoni Stabik, ks. Józef Laxy, ks. Iwo Czeżowski, ks. Maciej Smoleński oraz Jan Kanty Dąbrowski, którego Książka do nabożeństwa dla katolików doczekała się siedmiu wznowień. Część tej produkcji ukazywała się w ramach zainicjowanej przez Teodora Heneczka serii Wydawnictwa Dzieł Katolickich nadzorowanej przez miejscowe duchowieństwo, do którego należało badanie i zalecanie wartościowszych rękopisów do druku oraz czuwanie nad niską ceną książki.
Modlitewniki mały|209x209px|Karta tytułowa druku z 1850 r. mały|239x239px|Karta tytułowa druku Nowe udoskonalone pszczelnictwo z 1852 r. Dużą część piśmiennictwa religijnego oficyny Heneczka stanowiły modlitewniki, które cieszyły się ogromnym zainteresowaniem wśród odbiorców na Górnym Śląsku. Można je było nabyć na miejscu w drukarni, na jarmarkach i odpustach, a także w parafiach. W tej grupie można wymienić między innymi wydaną w 1849 r. Książkę do modlenia przez Im. Arcybiskupa Dunina…, pochodzące z tego samego roku Pobożne życzenie czyli nabożeństwo na wszystkie dni wielkiego postu, czy Memento Mori. To jest pamiętaj na śmierć! Książka zawierająca czytanie duchowne, nabożeństwo do św. Barbary… z 1859 r. Na uwagę zasługuje również pozycja Katolik w modlitwie, czyli książka do nabożeństwa oraz śpiewnik kościelny z 1866 r. i 1868 r. Teodor Heneczek wydał również Manualik dla użytku członków ustanowionego od Ojca św. Piusa IX Bractwa Trzeźwości pod opieką Najświętszej Maryji Gromnicznej..., który szybko został wykupiony przez członków Bractwa Trzeźwości. W 1857 r. ukazał się liczący 164 strony Zbiór najpotrzebniejszych i powszechnie używanych pieśni i modlitw…. Rok później piekarskie prasy drukarskie opuścił, liczący 612 stron, obszerny zbiór modlitw pt. Modlitwy Świętej Gertrudy z dodatkiem nabożeństwa o Męce Zbawiciela, czyli zabawy na Post Wielki… Książki z tej kategorii, po wyczerpaniu nakładu, były często wznawiane, co świadczy o dużej popularności religijnego słowa drukowanego.
Hagiografia