Katedra – krótkometrażowy fantastycznonaukowy film animowany z 2002 roku w reżyserii Tomasza Bagińskiego, wykonany techniką animacji komputerowej, oparty na opowiadaniu Jacka Dukaja pod tym samym tytułem. Katedra odniosła sukces festiwalowy, zdobywając między innymi Srebrnego Lajkonika na Krakowskim Festiwalu Filmowym oraz uzyskując nominację do Oscara za najlepszy krótkometrażowy film animowany.
Fabuła Na odległej planecie samotny wędrowiec zbliża się do drzwi tajemniczej średniowiecznej katedry. Oświetlając sobie drogę pochodnią, wchodzi do środka i idzie wzdłuż gigantycznych kolumn, które wydają mu się żywe. Po dotarciu do nawy wędrowiec zatrzymuje się nad przepaścią, a promienie wschodzącego słońca zmieniają pielgrzyma w kolejną żywą kolumnę katedry.
Produkcja mały|Tomasz Bagiński o pracy nad filmem|lewo Bagiński pracował nad Katedrą samodzielnie, w trakcie pracy w swej macierzystej firmie Platige Image, która tworzyła efekty specjalne, reklamy, grafikę trójwymiarową oraz animację komputerową. Twórca przyznał, że wpływ na Katedrę miała między innymi sztuka Zdzisława Beksińskiego, aczkolwiek inspiracji doszukiwano się też w projektach Antonia Gaudiego. Prace nad Katedrą rozpoczęły się we wrześniu 1999 roku i zakończyły się w kwietniu 2002 roku. Do produkcji filmu Bagiński użył programu 3ds Max do animacji i renderowania obiektów, tworząc tekstury z użyciem Photoshopa i montując materiał z użyciem aplikacji Softimage DS. Naświetlania filmu dokonano w studiu Digital Filmlab. Muzykę do Katedry skomponował Adam Rosiak.
Odbiór i znaczenie Zdaniem Bogusława Żmudzińskiego, „mimo niewątpliwego sukcesu, jaki odniosła produkcja Bagińskiego […] trzeba jednak uznać to dzieło [Katedrę] za marginalne osiągnięcie polskiej animacji ostatnich dwóch dekad”. Według Żmudzińskiego Katedra wpisywała się w nurt globalny animacji inspirowanych grami komputerowymi, podczas gdy polska animacja początku XXI wieku podążała innym torem pod względem przyjętej estetyki. Piotr Zawojski natomiast podkreślał, że Katedra Bagińskiego stanowiła dowód, iż „nawet »amator« […], tyle że genialny amator, może konkurować z najlepszymi produkcjami 3D powstającymi na świecie”. Katedra wywarła fundamentalny wpływ na rozwój kariery Bagińskiego i Platige Image, kontynuowany takimi filmami, jak Sztuka spadania (2004) i Kinematograf (2009).
W 2025 roku film został jednym z pierwszych 70 filmów wprowadzonych do Listy Polskiego Dziedzictwa Filmowego jako „wywierających wpływ na polską kulturę, wyobraźnię i pamięć”.
Nagrody +RokFestiwal/instytucjaNagrodaNominowaniWynik 2002Ogólnopolski Konkurs Autorskiego Filmu Animowanego w KrakowieWyróżnienie za najlepszą animację komputerową Tomasz BagińskiAnimagoAnimago AwardSIGGRAPHNagroda dla najlepszego filmu animowanegoAmerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy FilmowejOscar dla najlepszego krótkometrażowego filmu animowanego 2003Tarnowska Nagroda FilmowaNagroda Stowarzyszenia Twórców Obrazu Filmu Fabularnego „Paralaksa”Krakowski Festiwal FilmowyNagroda Główna „Srebrny Lajkonik”Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza „Ale Kino!”Nagroda za oprawę plastyczną
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie adaptacje filmowe Kategoria:Polskie animowane filmy fantastyczne Kategoria:Polskie animowane filmy krótkometrażowe Kategoria:Polskie filmy z 2002 roku Kategoria:Filmy animowane z 2002 roku Kategoria:Filmy fantastyczne z 2002 roku Kategoria:Filmy nominowane do Oscara Kategoria:Filmy w reżyserii Tomasza Bagińskiego Kategoria:Jacek Dukaj Kategoria:Hasła kanonu polskiej Wikipedii