Władysław Machejek, ps. „Leśniak” (ur. 25 lutego 1920 w Chodowie, zm. 21 grudnia 1991 w Krakowie) – polski pisarz, publicysta i działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.
Życiorys Syn Jakuba i Franciszki. W latach 1936–1938 działał w Komunistycznym Związku Młodzieży Polski. W czasie II wojny światowej współorganizował Gwardię Ludową, a następnie Armię Ludową. Od 1942 był działaczem Polskiej Partii Robotniczej.
Jako żołnierz Armii Ludowej 8 września 1944 po bitwie pod Rząbcem dostał się do niewoli Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Jako jeniec wstąpił w jej szeregi i przez kilka dni był ordynansem podpułkownika Antoniego Szackiego dowódcy Brygady. Następnie zbiegł z szeregów BrygadyW. Muszyński, Brygada Świętokrzyska NSZ, „Żołnierze wyklęci 1943–1963. Historia antykomunistycznego podziemia niepodległościowego w Polsce”, nr 5 Obóz narodowy w walce dodatek do „Rzeczpospolitej” z 27 kwietnia 2011.. W 1945 był sekretarzem powiatowym PPR w Nowym Targu oraz przewodniczącym Powiatowej Rady Narodowej w Miechowie.
Uzyskał wykształcenie wyższe niepełne. Był redaktorem naczelnym: od 1945 do 1946 „Głosu Pracy”, w latach 1946–1948 „Echa Krakowa”, w 1950 „Dziennika Literackiego”, a w okresie 1952–1989 „Życia Literackiego”. W 1953 podpisał rezolucję Związku Literatów Polskich w sprawie procesu krakowskiego.
W 1948 wraz z PPR przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, z ramienia której był posłem na Sejm czterech kadencji (w latach 1957–1972). Był też delegatem na III, IV, V, VI, VII i VIII Zjazd partii. Od listopada 1968 do grudnia 1971 był zastępcą członka Komitetu Centralnego PZPR, później dwukrotnie zasiadał w Centralnej Komisji Rewizyjnej partii. Pomimo zaangażowania komunistycznego drukował pisarzy objętych cenzurą, takich jak Czesław Miłosz. Przewodniczył krakowskiemu okręgowi Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, od 1969 był także członkiem Zarządu Głównego tej organizacjiNowe władze ZBoWiD, „Głos Słupski”, nr 251, 22 września 1969, s. 1–2.. W 1983 został wybrany w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR-PPS – powstania PZPR„Trybuna Robotnicza”, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5..
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Prądnik Czerwony (kwatera CLXXXVIII-6-7)Wyszukiwarka grobów w Krakowie. mały|Grób Władysława Machejka na cmentarzu Prądnik Czerwony w Krakowie
Tzw. machejkizm Stanisław Barańczak jeden z esejów ze zbioru Książki najgorsze poświęcił analizie stylu i języka używanego przez Machejka. Ze względu na, jego zdaniem, swoistość stylu pisarskiego redaktora Machejka, Barańczak proponował określenie machejkizm (czasem także znany jako machejcyzm) na całokształt jego pisarskiej twórczości. To właśnie stanowi o istocie machejkizmu: nic nie powiedzieć sugerując jednocześnie, że coś się wie albo że sprawa jest powszechnie znana i oczywista. [...] Bardziej typowe dla machejkizmu są większe całości zdaniowe, w których chłopsko-partyzancka pieprzność i dosadność zderza się z partyjno-urzędniczym brakiem logiki i pustym frazesem. Produktem końcowym jest bełkot, przy którego pomocy tworzy się pozór jakiejś aktywnej i samodzielnej interwencji publicystycznej w „określonych” sprawach, jednocześnie zaś nie mówi się nic określonego, co pozwala skutecznie uniknąć kłopotów. Zdania takie tworzą prozę, która przeznaczona jest przede wszystkim do zapełniania wyznaczonego miejsca w gazecie czy czasopiśmie; nie należy jej natomiast czytać, a już zwłaszcza – wgłębiać się w nią i próbować zrozumieć, o co chodzi i jakie jest stanowisko autora. Nie jest to nawet język ezopowy, wypowiedź dla wtajemniczonych, pisanie między wierszami: jest to raczej język, którego ideał stanowi pustka znaczeniowa, zupełna asemantyczność – analizował i dowodził BarańczakS. Barańczak, U źródeł machejkizmu [w] Książki Najgorsze i parę innych esejów krytycznoliterackich, Wydawnictwo a5, Poznań 1990, s. 91–94..
W powieści Rano przeszedł huragan autor zawarł fragmenty rzekomego dziennika Józefa Kurasia, kilkakrotnie cytowane w różnych publikacjach jako autentyczne, np. Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaściM. Korkuć, Partyzant nie nadstawia policzka, „Tygodnik Powszechny”, 28 sierpnia 2006.M. Korkuć, Horror podmalowany, „Tygodnik Powszechny”, 27 lutego 2008..
Twórczość Chłopcy z lasu (1950) Głęboka orka (1953) Dzisiejsi chłopi (tom 1–2, 1953–1954) Rano przeszedł huragan (1955) Raport nie będzie wysłany (1959) Spiskowcy (1961) Niespokojny człowiek (1964) Partyzant sługa boży (1970) Czekam na słowo ostatnie (tom 1–4, 1975) Zawytka (1972) Żydowski pies (1985)
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia PolskiKto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 767. Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1954)16 lipca 1954 („za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”, ). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Partyzancki Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1966)„Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 1 (41), styczeń–marzec 1967, s. 430. Odznaka Grunwaldzka Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Odznaka „Zasłużony Działacz ORMO” (1971)Odznaczenia, „Zeszyty Prasoznawcze”, nr 4, 1 listopada 1971, s. 152. Odznaka „Budowniczy Nowej Huty” (1972)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m. Krakowa, nr 10, 15 czerwca 1972, s. 3. Medal „Za upowszechnianie marksizmu-leninizmu” (nadany przez Komitet Krakowski PZPR, 1978)„Życie Literackie”, nr 40, 1 października 1978, s. 2.
Nagrody Nagroda im. Bolesława Prusa (1969) Nagroda „Miesięcznika Literackiego” (1970) za książkę Poselskie potyczki (Wydawnictwo Literackie)Doroczne nagrody „Miesięcznika Literackiego”, „Trybuna Ludu”, nr 260, 18 września 1970, s. 4. Nagroda indywidualna „Trybuny Ludu” (1978)Doroczne nagrody „Trybuny Ludu”, „Trybuna Ludu”, nr 207, 1 września 1978, s. 5. Nagroda Prezesa Rady Ministrów w dziedzinie literatury I stopnia (1979)
Przypisy
Bibliografia Nowa encyklopedia powszechna PWN – tom 4, s. 10, Warszawa 1996.
Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji Rewizyjnej PZPR Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Prądnik Czerwony w Krakowie Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Posłowie z okręgu Kraków (PRL) Kategoria:Przewodniczący Prezydiów Powiatowych Rad Narodowych Kategoria:Sekretarze Komitetów Powiatowych PPR Kategoria:Sygnatariusze rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Żołnierze Brygady Świętokrzyskiej