Jaroslav Jan Pelikan (ur. 17 grudnia 1923 w Akron, Ohio, zm. 13 maja 2006) – amerykański historyk chrześcijaństwa.
Życiorys Wyrósł w tradycji luterańskiej, był synem luterańskiego pastora, pochodzenia słowackiego. Kilka lat przed śmiercią, w 1998 wraz z żoną przeszedł na prawosławie.
W 1999 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze.
Poglądy na Filioque Jaroslav Pelikan wyjaśniał postawę prawosławia wobec zagadnienia Filioque. Prawosławni teolodzy nie uznają Filioque jedynie na płaszczyźnie refleksji teologicznej na temat relacji w Trójcy. Refleksję o tajemnicy Trójcy dzielą oni na dwa działy: ekonomię – objawienie się Boga w historii oraz teologię, czyli samą tajemnicę wewnętrzną Boga, objawianą przez ekonomię. Zgodnie z tym rozróżnieniem, należy dostrzec dwa różne terminy: posłanie i pochodzenie. Patrząc pod względem ekonomii, w dniu Pięćdziesiątnicy Duch Święty został posłany przez Obydwu: zarówno Ojca, jak i Syna. Jednak patrząc teologicznie – w samym Bóstwie jedynie Ojciec jest zasadą i źródłem istnienia, z którego obydwaj: Syn i Duch Święty wiecznie pochodzą.
Jako uzasadnienie tego rozróżnienia na posłanie (ekonomia) i pochodzenie (teologia), prawosławni teologowie przytaczają fragment z Ewangelii św. Jana,15, 26:
Przypisy
Bibliografia Wydania oryginalne Jesus through the centuries: his place in the history of culture, 1985. Seria The Christian Tradition. T.1: The emergence of the Catholic tradition (100-600). T.2: The spirit of Eastern Christendom (600-1700). T.3: The Growth of Medieval Theology. T.4:Reformation of church and dogma (1300-1700). T.5: Christian doctrine and modern culture (since 1700).
Polskie przekłady
Seria Tradycja chrześcijańska – historia rozwoju doktryny T. 1. T. 2. T. 3. T. 4. T. 5.
Chrześcijaństwo i kultura klasyczna. Michał Szczurowski (przekł.). Warszawa: Wydawnictwo Teologia Polityczna, 2024, s. 710. ISBN 978-83-67065-53-5.
Kategoria:Amerykańscy historycy Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Karola Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Laureaci Nagrody Klugego Kategoria:Ludzie urodzeni w Akronie (Ohio) Kategoria:Amerykanie pochodzenia słowackiego Kategoria:Amerykańscy teolodzy prawosławni Kategoria:Amerykańscy teolodzy luterańscy Kategoria:Amerykańscy patrolodzy