Dmitrij Fiodorowicz Ustinow (, ur. w Samarze, zm. 20 grudnia 1984 w Moskwie) – radziecki inżynier, wojskowy, wysoki działacz partyjny i państwowy.

Członek Komitetu Centralnego KPZR (1952), sekretarz KC KPZR (1965–1976), członek Biura Politycznego KC KPZR, wicepremier ZSRR (1957–1965), minister obrony ZSRR (1976–1984), marszałek Związku Radzieckiego (mianowany w 1976), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9. i 10. kadencji, Bohater Związku Radzieckiego (1978) i dwukrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1942, 1961), Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1982) i Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (1981).

Życiorys W latach 1922–1923 służył jako ochotnik w Armii Czerwonej w Samarkandzie. Po demobilizacji w 1923 pracował początkowo jako ślusarz, potem jako dyrektor w fabryce w miejscowości Iwanowo. W 1934 ukończył Wojskowy Instytut Mechaniczny w Leningradzie i pracował jako inżynier, szef biura pracy i eksperymentów w dziedzinie transportu morskiego artylerii. Od 1937 zastępca głównego konstruktora, a następnie dyrektor Zakładów „Bolszewik” w Leningradzie.

W 1941 mianowany przez Józefa Stalina ludowym komisarzem uzbrojenia (później minister przemysłu obronnego). Po wojnie wykorzystał specjalistów niemieckich na potrzeby radzieckiego programu rakietowego i badań kosmicznych. Twórca radzieckiego przemysłu rakietowego. Pełnił funkcję wicepremiera ZSRR od 1957–1965. Był członkiem-kandydatem Politbiura KC KPZR od 1965, w tym też roku został sekretarzem KC odpowiedzialnym za produkcję zbrojeniową. Od 1976 minister obrony i członek Biura Politycznego; w tym roku otrzymał też stopień wojskowy Marszałka Związku Radzieckiego. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2. i od 4. do 10. kadencji.

Przyjaciel Leonida Breżniewa i jeden z najbardziej wpływowych ludzi na szczycie władz ZSRR – przywódca kompleksu obronno-przemysłowego. Lobbował za zwiększaniem wydatków na zbrojenia. W 1979 wpłynął na interwencję wojsk radzieckich w Afganistanie. W czasie kryzysu polskiego 1980 zwolennik interwencji zbrojnej w Polsce.

W pogrzebie marsz. Dmitrija Ustinowa uczestniczyła delegacja PRL w składzie: zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR, minister obrony narodowej PRL gen. armii Florian Siwicki – przewodniczący delegacji, ambasador PRL w ZSRR Stanisław Kociołek, wiceminister obrony narodowej, szef Głównego Zarządu Politycznego WP gen. broni dr Józef Baryła, wiceminister obrony narodowej, szef Sztabu Generalnego WP gen. broni Józef Użycki, attaché wojskowy, morski i lotniczy przy Ambasadzie PRL w ZSRR gen. dyw. Henryk Koczara, a także zastępca szefa Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego gen. dyw. Stanisław Antos.

Awanse generał porucznik wojsk inżynieryjno-artyleryjskich – 24 stycznia 1944; generał pułkownik wojsk inżynieryjno-artyleryjskich – 18 listopada 1944; generał armii – 29 kwietnia 1976; marszałek Związku Radzieckiego – 30 lipca 1976.

Odznaczenia Medal „Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego (1978) Medal „Sierp i Młot” Bohatera Pracy Socjalistycznej – dwukrotnie (1942, 1961) Order Lenina – jedenastokrotnie (1939, 1942, 1944, 1951, 1956, 1957, 1958, 1968, 1971, 1978, 1983) Order Suworowa I klasy (1945) Order Kutuzowa I klasy (1944) Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal „Za wyróżnienie w ochronie granic państwowych ZSRR” Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za zwycięstwo nad Japonią” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za umacnianie braterstwa broni” Medal „Za rozwój dziewiczych ziem” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „50 lat radzieckiej milicji” Medal „W upamiętnieniu 800-lecia Moskwy” Medal „W upamiętnieniu 250-lecia Leningradu” Order Georgi Dimitrowa – dwukrotnie (1976,1983, Bułgaria) Złota Gwiazda Bohatera Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1982, CSSR) Order Białego Lwa I stopnia (1977, CSSR) Order Klementa Gottwalda (1978, 1983, CSSR) Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (1981, Mongolia) Order Suche Batora – trzykrotnie (1975, 1978, 1981, Mongolia) Order Czerwonego Sztandaru (1983, Mongolia) Order Karla Marksa – dwukrotnie (1978, 1983, NRD) Order Scharnhorsta (1977, NRD) Order Krzyża Grunwaldu I klasy (1976, Polska) Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej z rubinami II klasy – dwukrotnie (1978, 1983, Węgry) Order Hồ Chí Minha (1983, Wietnam) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (1978, Finlandia) I inne

Przypisy

Bibliografia

Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971 Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975 W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000 K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000 Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 27, s. 129, Moskwa 1969-1978 Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986 Дмитрий Федорович Устинов – Герои страны Дмитрий Федорович Устинов – Проект ХРОНОС

Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Bohaterowie Mongolskiej Republiki Ludowej Kategoria:Bohaterowie Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu I klasy Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Marszałkowie Związku Radzieckiego Kategoria:Odznaczeni Medalem 800-lecia Moskwy Kategoria:Odznaczeni Medalem za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za rozwój dziewiczych ziem” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Japonią” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Flagi (Węgry) Kategoria:Odznaczeni Orderem Georgi Dimitrowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Karla Marksa Kategoria:Odznaczeni Orderem Klementa Gottwalda Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Scharnhorsta Kategoria:Odznaczeni Orderem Suche Batora Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Politycy KPZR Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Samarze Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1984