Białoruski Ruch Oporu „Żubr” (biał. Беларускі Рух Супраціву „ЗУБР”, Biełaruski Ruch Supracivu „Zubr”) – działająca w latach 2001–2006 obywatelska, młodzieżowa organizacja na Białorusi, opozycyjna wobec prezydenta Aleksandra Łukaszenki. „Żubr” czerpał inspirację z serbskiego ruchu studenckiego Otpor, który wywierał nacisk na rząd w Belgradzie doprowadzając do obalenia Slobodana Miloševicia w 2000 roku, oraz prac Gene’a Sharpa na temat działania bez przemocy.
Organizacja została zauważona w świecie, gdy w 2005 roku jej przedstawiciele spotkali się na Litwie z Sekretarz Stanu USA Condoleezzą Rice. Spotkanie wiązało się z ryzykiem uwięzienia po powrocie działaczy na Białoruś.
Niektórzy dziennikarze łączą liderów organizacji z ideą dżinsowej rewolucji, podczas której liczono na taką popularność, jak w przypadku ukraińskiej pomarańczowej rewolucji i gruzińskiej rewolucji różBelarusians Wear Jeans in Silent Protest, Charlotte Sector, ABC News, 16 January 2006.Retrieved on 2007-08-11. .. Alaksandr Łukaszenka skomentował to jednak słowami: „W naszym kraju nie będzie różowej, pomarańczowej, ani nawet bananowej rewolucji”, Andres Schipani-Aduriz, Alyaksandr Kudrytski, Transitions Online, Prague, 7 September 2005 .Retrieved on 2007-08-11. ..
Tak jak wielu działaczy opozycyjnychArtur Finkevich, Political Prisoner, Charter 97, Minsk, undated.Retrieved on 2007-08-11. .Zmitser Dashkevich, Political Prisoner, Charter 97, Minsk, undated.Retrieved on 2007-08-11. .Belarusian youth activists face long prison sentences, Radio Free Europe, 4 May 2006 .Retrieved on 2007-08-11. ., członkowie „Żubra” byli szykanowani przez białoruską milicję i służby bezpieczeństwa, Prima Human Rights News Agency, Moscow, 15 March 2004 .Retrieved on 2007-08-11., Prima Human Rights News Agency, Moscow, 17 January 2006 .Retrieved on 2007-08-11. .Belarus: Tightening the screws on dissent, Amnesty International, London, 14 March 2006.Retrieved on 2007-08-11. .. 23 grudnia 2005 aresztowano pod zarzutem posiadania narkotyków (podrzuconych przez służby bezpieczeństwa) m.in.: Pawła Modżaro, Alaksandra MarazawaCharter 97, Minsk, 26 December 2005 .Retrieved on 2007-08-11. .Belarus Indymedia, Indymedia UK, 29 December 2005. Retrieved on 2007-08-11. .Zubr Activists Detained in Barysau, Karta'97, Minsk, 20 February 2006. Retrieved on 2007-08-11. .. 16 lutego 2006 Aleh Miatselica i Paweł Junkiewicz zostali aresztowaniu podczas pokojowego wiecu wzywającego do uwolnienia więźniów politycznych.Retrieved on 2007-08-11. .. Dwóch innych członków aresztowano 20 lutego za rozdawanie ulotek.
Podczas wyborów prezydenckich w 2006 „Żubr” wspierał Alaksandra Milinkiewicza, kandydata opozycji z ramienia Białoruskiego Kongresu Sił Demokratycznych. Po międzynarodowej krytyce nieprawidłowości podczas wyborów, odbyło się kilka protestów, podczas których machano flagami „Żubra”, biało-czerwono-białymi flagami niepodległej Białorusi i flagami Unii EuropejskiejBelarus: Protesters Hold Vigil Amid Continuing Crackdown, Jean-Christophe Peuch, Radio Free Europe, 22 March 2006. Retrieved on 2007-08-11. ..
Po wyborach „Żubr” ogłosił swoje samorozwiązanieS. Wysocki: Szukanie legalnego statusu nie ma perspektyw ..
Polski oddział „Żubra” mały|Graffiti w Warszawie, listopad 2002 roku mały|Czarne flagi „Żubra” na koncercie „Solidarni z Białorusią” w Warszawie, 12 marca 2006 roku Po wyborach w 2001 roku niektórzy działacze organizacji udali się na emigrację, m.in. do Polski, gdzie na przełomie lat 2002/2003 wraz z polskimi entuzjastami białoruskiej opozycji przeprowadzili kilka akcji poparcia i solidarności. Były to m.in.:
pikiety przy Ambasadzie Białorusi w rocznicę zaginięć białoruskich opozycjonistów oraz tzw. „Łańcuch nieobojętnych ludzi” akcje ulotkowo-informacyjne dla Polaków dot. praw człowieka na Białorusi współpraca z polskimi organizacjami młodzieżowymi
Polski oddział „Żubra” był praktycznie niezależny od białoruskiego, a wybrana nazwa niosła ze sobą szereg negatywnych efektów, np. polskie organizacje usiłowały kontaktować się z centralą w Mińsku w sprawie jego działań, a także Białorusini w Polsce związani z organizacjami niechętnymi „Żubrowi” odmawiali współpracy.
W związku z tym, w listopadzie 2003 roku organizacja przekształciła się w stowarzyszenie o bardziej neutralnej nazwie: Związek na rzecz Demokracji na Białorusi.
Przypisy
Kategoria:Organizacje na Białorusi