Helena Pilejczyk, z domu Majcher (ur. 1 kwietnia 1931 w Zieluniu, zm. 12 listopada 2023 w Elblągu) – polska łyżwiarka szybka, olimpijka, wielokrotna mistrzyni Polski, zdobywczyni brązowego medalu na igrzyskach w Squaw Valley 1960 i zdobywczyni tzw. małego wicemistrzostwa świata z Östersund 1960. Zawodniczka klubów elbląskich: Stali, Turbiny i Olimpii, później nauczycielka i trenerka.

Jej rekordy życiowe to 48,20 s na 500 metrów, 1:35,80 na 1000 m, 2:37,10 na 1500 m, 5:15,20 na 3000 m, 10:06,20 na 5000 m, 199,766 w wieloboju małym. Zasłużona Mistrzyni Sportu, odznaczona m.in. Srebrnym i Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe oraz Krzyżem Kawalerskim i w 2008 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 2009 nr 24, poz. 311). Honorowa Obywatelka Elbląga.

Kariera Helena Majcher wychowywała się w Zieluniu, potem mieszkała kolejno w Pułtusku, Radzyminie, Warszawie (podczas powstania), Pruszkowie, Kwidzynie i w Elblągu. Dostała tam pracę nauczycielki w szkole podstawowej. Początkowo uprawiała grę w siatkówkę i lekkoatletykę, wkrótce jednak zmieniła dyscyplinę na łyżwiarstwo szybkie. Opiekował się nią trener Stali Elbląg Kazimierz Kalbarczyk. W lutym 1952 dostała telegram z Zakopanego, z prośbą o przyjazd i zastąpienie chorej zawodniczki Stali-Olimpii w sztafecie 4x1000 m. Zdobyła wtedy swój pierwszy tytuł mistrzyni Polski. Indywidualnie była szósta i tym samym awansowała do kadry narodowej. Rok później ustanowiła swój pierwszy rekord kraju na dystansie 500 m. W 1955 była już rekordzistką na wszystkich dystansach.

Mistrzostwa świata w 1957 w fińskiej Imatrze były dla Pilejczykowej debiutanckimi; zajęła w nich dziewiątą pozycją w wieloboju. Rok później w szwedzkim Kristinehamn była już piąta, a w 1960 na światowym czempionacie w Östersund zajęła drugie miejsce na 1000 m i zdobyła srebrny medal (w łącznej klasyfikacji ponownie była piąta).

Igrzyska olimpijskie w Squaw Valley W lutym tego samego roku Pilejczyk pojechała na zimowe igrzyska do USA (była to pierwsza olimpiada, w której programie znalazło się łyżwiarstwo szybkie kobiet). Początkowo krajowi działacze nie chcieli dopuścić do wyjazdu reprezentantek Polski, uważając to za stratę pieniędzy przy jednoczesnej niemożności nawiązania walki z czołówką światową. Przekonało ich dopiero drugie miejsce Pilejczykowej na MŚ. Polka odczuwała przed swym pierwszym olimpijskim startem dużą presję kibiców, którzy po zdobyciu przez zawodniczkę medalu MŚ liczyli na jej kolejny sukces. W pierwszym konkursie (na dystansie 500 m) Pilejczyk była dwunasta, w kolejnym (na 1000 m) piąta, a 21 lutego zdobyła brązowy medal na 1500 m. W zawodach długo prowadziła jej rodaczka Elwira Seroczyńska. W ostatniej parze rywalizowały ze sobą Pilejczyk i będąca w znakomitej formie radziecka panczenistka Lidija Skoblikowa.

Podczas dekoracji grupa miejscowej Polonii urządziła swym rodaczkom owację, a następnie przedarła się przez kordon ochroniarzy i podrzucała je do góry. Po zawodach pojawiły się opinie, że na początku wyścigu Pilejczyk pojechała za szybko i podciągnęła Skoblikową, a gdyby tego nie zrobiła, Seroczyńska mogłaby mieć złoto. W ostatniej części olimpijskiej rywalizacji (na 3000 m) Pilejczyk była szósta.

Późniejsze sezony thumb|Grób Heleny Pilejczyk, jej męża i syna na cmentarzu komunalnym Agrykola Na mistrzostwach globu jeszcze tylko w 1961 wywalczyła miejsce w czołowej dziesiątce – w norweskim Tønsbergu była siódma. W następnej edycji uplasowała się na czternastym miejscu; w kolejnych klasyfikowano ją w połowie trzeciej dziesiątki. Na igrzyskach w Innsbrucku najlepszym wynikiem Pilejczykowej była piętnasta pozycja w wyścigu na 1000 m. W pozostałych startach plasowała się w trzeciej dziesiątce. W 1971 wystartowała w swoich jedynych mistrzostwach Europy; w Leningradzie uplasowała się na dwudziestej trzeciej lokacie w wieloboju.

Po zakończeniu kariery W 1972 wycofała się z czynnego życia sportowego. Wróciła do pracy pedagogicznej i trenerskiej w Olimpii, a później CWEKS Orzeł. Jej wychowankami byli m.in.: Mariusz Maślanka, Małgorzata Tomporowska, Celina Tłustochowicz i olimpijka Ewa Borkowska-Wasilewska. W 1997 Pilejczyk zdobyła na torze w Berlinie złoty medal w wieloboju, w kategorii powyżej 65 lat. Uprawiała łyżwiarstwo szybkie do 75. roku życia, zdobywając wielokrotnie tytuły mistrzyni świata weteranów. Piastowała funkcję wiceprezesa Elbląskiego Sportowego Klubu Nestora. W 2008 odsłoniła swoją gwiazdę w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie, a w 2013 replikę swego olimpijskiego medalu w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie. Mieszkała w Elblągu, w 2002 otrzymała honorowe obywatelstwo tego miasta.

Zmarła 12 listopada 2023 po długiej chorobie w wieku 92 lat. Jej pogrzeb rozpoczął 18 listopada 2023 mszą św. w katedrze św. Mikołaja w Elblągu, po czym została pochowana na elbląskim cmentarzu komunalnym Agrykola.

Życie prywatne Córka Stanisława i Heleny, absolwentka Liceum Pedagogicznego w Kwidzynie (1950). W 1955 wyszła za mąż za Lucjana Pilejczyka (1933-2015), działacza i sędziego łyżwiarskiego, miała z nim syna Jarosława (1958–1999).

Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie 50px Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Czas Czas zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni12.20 lutego1960 Squaw Valleyłyżwiarstwo szybkie500 m48,245,92,3 Helga Haase3.15px21 lutego1960 Squaw Valleyłyżwiarstwo szybkie1500 m2:27,12:25,21,9 Lidija Skoblikowa5.22 lutego1960 Squaw Valleyłyżwiarstwo szybkie1000 m1:35,81:34,11,7 Kłara Gusiewa6.23 lutego1960 Squaw Valleyłyżwiarstwo szybkie3000 m5:26,25:14,311,9 Lidija Skoblikowa23.30 stycznia1964 Innsbruckłyżwiarstwo szybkie500 m50,145,05,1 Lidija Skoblikowa25.31 stycznia1964 Innsbruckłyżwiarstwo szybkie1500 m2:38,32:22,615,7 Lidija Skoblikowa15.1 lutego1964 Innsbruckłyżwiarstwo szybkie1000 m1:39,81:33,26,2 Lidija Skoblikowa26.2 lutego1964 Innsbruckłyżwiarstwo szybkie1000 m5:47,35:14,932,4 Lidija Skoblikowa

Mistrzostwa świata w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni12.9–10 lutego1957 Imatra1500 m2:46,22:37,09,2 Inga Artamonowa7.9–10 lutego1957 Imatra3000 m5:45,05:33,811,2 Eevi Huttunen10.9–10 lutego1957 Imatra500 m51,248,83,2 Sofja Kondakowa10.9–10 lutego1957 Imatra1000 m1:45,91:39,96,0 Inga Artamonowa9.9–10 lutego1957 Imatrawielobój217.050207.5009.550 Inga Artamonowa7.8–9 lutego1958 Kristinehamn1500 m2:43,72:34,39,4 Inga Artamonowa6.8–9 lutego1958 Kristinehamn500 m50,347,62,7 Tamara Ryłowa6.8–9 lutego1958 Kristinehamn1000 m1:46,31:43,33,0 Sofja Kondakowa8.8–9 lutego1958 Kristinehamn3000 m5:54,35:33,011,3 Inga Artamonowa5.8–9 lutego1958 Kristinehamnwielobój217.067208.4838.584 Inga Artamonowa5.30–31 stycznia1960 Östersund1500 m2:41,62:37,64,0 Walentina Stienina2.15px30–31 stycznia1960 Östersund1000 m1:40,71:40,20,5 Kłara Gusiewa11.30–31 stycznia1960 Östersund500 m52,349,52,8 Lidija Skoblikowa5.30–31 stycznia1960 Östersund3000 m5:37,65:23,913,7 Lidija Skoblikowa5.30–31 stycznia1960 Östersundwielobój212.784208.8333.951 Walentina Stienina12.11–12 lutego1961 Tønsberg500 m49,748,11,6 Walentina Stienina11.11–12 lutego1961 Tønsberg1000 m1:43,31:37,85,5 Walentina Stienina5.11–12 lutego1961 Tønsberg1500 m2:38,92:33,35,6 Walentina Stienina5.11–12 lutego1961 Tønsberg3000 m5:35,65:23,412,2 Inga Woronina7.11–12 lutego1961 Tønsbergwielobój210.250202.5337.717 Walentina Stienina11.17–18 lutego1962 Imatra500 m49,447,61,8 Elwira Seroczyńska14.17–18 lutego1962 Imatra1000 m1:45,81:41,63,2 Inga Woronina19.17–18 lutego1962 Imatra1500 m2:43,52:32,211,3 Inga Woronina17.17–18 lutego1962 Imatrawielobój156.800204.68347.883 Inga Woronina11.21–22 lutego1963 Karuizawa500 m47,845,42,4 Lidija Skoblikowa27.21–22 lutego1963 Karuizawa1000 m1:39,71:31,87,9 Lidija Skoblikowa27.21–22 lutego1963 Karuizawa1500 m2:34,72:23,311,4 Lidija Skoblikowa25.21–22 lutego1963 Karuizawawielobój149.550190.81741.267 Lidija Skoblikowa20.27–28 stycznia1968 Helsinki1000 m1:40,31:34,55,8 Ludmiła Titowa21.27–28 stycznia1968 Helsinki1500 m2:37,72:26,411,3 Stien Baas-KaiserDNS27–28 stycznia1968 Helsinkiwielobój102.717195.05092.333 Stien Baas-Kaiser22.1–2 lutego1969 Grenoble500 m49,445,14,3 Kirsti Biermann23.1–2 lutego1969 Grenoble1000 m1:38,31:31,27,1 Lāsma Kauniste24.1–2 lutego1969 Grenoble1500 m2:33,52:21,512,0 Stien Baas-Kaiser24.1–2 lutego1969 Grenoblewielobój149.717189.56739.85 Lāsma Kauniste27.6–7 lutego1971 Helsinki500 m50,444,65,8 Anne Henning25.6–7 lutego1971 Helsinki1000 m1:40,21:33,07,2 Dianne Holum24.6–7 lutego1971 Helsinki1500 m2:38,02:23,214,8 Nina Statkiewicz26.6–7 lutego1971 Helsinkiwielobój153.167191.40038.233 Nina Statkiewicz

Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni23.31 stycznia–1 lutego1971 Leningrad500 m50,4145,544,87 Ludmiła Titowa19.31 stycznia–1 lutego1971 Leningrad1000 m1:44,51:36,18,4 Ludmiła Titowa23.31 stycznia–1 lutego1971 Leningrad1500 m2:40,02:25,514,5 Nina Statkiewicz23.31 stycznia–1 lutego1971 Leningradwielobój155.993197.09741.104 Nina Statkiewicz

Sukcesy krajowe trzydzieści siedem tytułów seniorskiej mistrzyni Polski: na 500 m (1954, 1956, 1958, 1962, 1964) na 1000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1971) na 1500 m (1955, 1956, 1957, 1958, 1962, 1963, 1964, 1968, 1969, 1971) na 3000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972) w wieloboju (1956, 1957, 1958, 1962, 1969, 1971) w sztafecie 4x1000 m (1952, 1953) pięć tytułów seniorskiej wicemistrzyni Polski: w wieloboju (1954, 1961, 1963, 1965, 1970) czterdzieści ustanowionych rekordów Polski

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Honorowi obywatele Elbląga Kategoria:Łyżwiarze szybcy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1960 Kategoria:Łyżwiarze szybcy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1964 Kategoria:Łyżwiarze szybcy Olimpii Elbląg Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1960 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym Agrykola w Elblągu Kategoria:Polscy łyżwiarze szybcy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy olimpijczycy (Squaw Valley 1960) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Innsbruck 1964) Kategoria:Polscy medaliści olimpijscy Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe