Lechia Gdańsk – polski klub rugby z siedzibą w Gdańsku. Jeden z najstarszych i najbardziej utytułowanych klubów rugby w Polsce. Trzynastokrotny mistrz Polski i jedenastokrotny zdobywca Pucharu Polski. Trzydziestosześcioktrony medalista mistrzostw Polski (najwięcej w Polsce). Obecnie gra w ekstralidze. Jest jedynym klubem, który nigdy nie spadł z I ligi/Ekstraligi.
Skład 2012/2013 oraz 2013/2014 Zawodnik Pochodzenie Zawodnik Pochodzenie Rafał Witoszyński Polska Arkadiusz Wenta Polska Sławomir Kaszuba Polska Łukasz Doroszkiewicz Polska Cyprian Majcher Polska Tomasz Hebda Polska Dariusz Wantoch-Rekowski Polska Rafał Janeczko Polska Krzysztof Zieliński Polska Mirosław Klusek Polska Bartłomiej Wójcik Polska Przemysław Auksztulewicz Polska Paweł Płoński Polska Grzegorz Janiec Polska Sebastian Beśka Polska Jurij Buchało Ukraina Karol Hedesz Polska Igor Olszewski Polska Aleksander Kochański Polska Michał Krużycki Polska Robert Kuźmiński Polska Robert Kwiatkowski Polska Rafał Lademann Polska Witalij Masandik Ukraina Piotr Piszczek Polska Marek Płonka Polska Tomasz Rokicki Polska Kornel Tadajewski Polska Mariusz Wilczuk Polska Piotr Jurkowski Polska Henry Bryce Samoa Misioka Timoteo Samoa Enelico Fa'atau Samoa Koronato Kiripati Samoa Patryk Narwojsz Polska Dawid Popławski Polska Mateusz Zajkowski Polska Sebastian Dobkowski Polska Kevin Bracik Polska Łukasz Śmietański Polska Radosław Dabkiewicz Polska Maciej Panasiuk Polska Grzegorz Buczek Polska Paweł Nowak Polska
Historia RokLigaMiejsceMeczeZRPMałe PktPkt↑↓1958I liga1018321368-221241959I liga71152457-71231960I liga1 141022116-64361961I liga1 1514-1311-45431962I liga385-3129-53181963I liga263-361-73121964I liga4712455-103111965I liga4103-7108-128161966I liga4104-6127-144181967I liga3127-5137-116261968I liga312615111-118251969I liga314914172-89331970I liga1 1615-1263-84461971Puchar Polski297-2151-47231971/72I liga2201514278-180511972/73I liga2201415528-187491973/74I liga320938223-204411974/75I liga42010-10277-253391975/76I liga614518144-194251976/77I liga314 10-4248-128341977/78I liga5146-8201-287261978/79I liga514527269-246251979/80I liga7144-10155-226221980/81I liga3149-5191-140321981/82I liga21611-5278-173381983I liga614518255-193251984I liga4148-6176-167301985I liga214923205-96341986I liga21815-3360-139481987I liga317917272-216361988I liga31714-3401-156441989I liga5149-5269-214321990I liga614617213-209271991I liga212813272-134291992I liga414428262-211241993I liga2161123350-176401994I liga1 1615-1464-117461995I liga1 1412-2574-171381996I liga1 1613-2560-199421997I liga21611-5565-262381998I liga1 108-2369-160261998/99I liga31410-4536-225341999/00I liga1 1412-2447-123382000/01I liga1 1615-1606-194462001/02I liga1 181512557-196492002/03I liga41610-6410-324362003/04I liga3161114475-238392004/05I liga416916426-207352005/06I liga51811-7490-265402006/07I liga42007/08I liga32008/09I liga32009/10Ekstraliga22010/11Ekstraliga32011/12Ekstraliga1 2012/13Ekstraliga1 2013/14Ekstraliga1 RokLigaMiejsceMeczeZRPMałe PktPkt
Początki rugby w Polsce Rugby w Polsce pojawiło się w latach 20. XX wieku wraz z repatriantami i misją wojskową z Francji. Wówczas został założony pierwszy klub Orzeł Biały w Warszawie. Pierwszy mecz w Polsce zagrano jednak we Lwowie. W tym spotkaniu wystąpiły dwie piętnastki Orła Białego. Po kilku latach trudności organizacyjne spowodowały likwidację drużyny, a tym samym zaprzestano gry w rugby w Polsce.
Odrodzenie się rugby w Polsce nastąpiło na początku lat 50. Jednym ze środowisk, w których rugby rozwinęło się najszybciej był Gdańsk. Dwiema pierwszymi drużynami w Gdańsku był AZS Politechnika oraz uczniowie Technikum Wychowania Fizycznego. Druga z drużyn była zalążkiem sekcji rugby Lechii Gdańsk. Głównym animatorem zespołu uczniów TWF był Henryk Hodiak.
Zainteresowanie rugby w Polsce spowodowało, że we wrześniu 1955 zgłoszono rejestrację nowej dyscypliny sportu do GKKF. Oficjalna rejestracja nastąpiła rozporządzeniem ministra sportu 14 grudnia 1955. Tym samym powstał Komitet Organizacji Polskiego Związku Rugby. Utworzenie związku spowodowało, że możliwa została rejestracja drużyn. Pierwszą oficjalną drużyną w Gdańsk była sekcja rugby w AZS Politechnika Gdańska.
Powstanie sekcji rugby w Lechii Gdańsk Henryk Hodiak również miał zamiar zarejestrować swoją drużynę. W tym celu chciał utworzyć sekcję rugby, w którymś z gdańskich klubów sportowych. Ze względu na to, że TWF miało swoją siedzibę niedaleko stadionu BKS Lechii, rozpoczęto rozmowy z tym klubem. Dzięki pomocy Sławomira Zieleniewskiego, działacza BKS Lechii i wykładowcy TWF, oraz Stanisława Michowskiego ówczesnego dyrektora TWF rozpoczęto rozmowy ze Stefanem Kowalskim, kierownikiem Lechii.
Oficjalnie klub BKS Lechia Gdańsk utworzył sekcję rugby 1 maja 1956. Trzon zespołu stanowili uczniowie TWF, wzmocnieni zawodnikami innych sekcji klubu. Pierwszym meczem lechistów było towarzyskie spotkanie z Politechniką. Sparing odbył się 21 września 1956 na boisku przy Reja i zakończył się zwycięstwem 14:0 AZS, chociaż wynik jest kwestią sporną. Zdaniem trenera Lechii Hodiaka w meczu nikt nie liczył punktów a podany w Głosie Wybrzeża wynik 14:0 był odpowiedzią AZS AWF na duży artykuł o Lechii, który ukazał się kilka dni wcześniej w tej gazecie.
Formowanie się rozgrywek rugby w Polsce Pierwszy oficjalny sezon rugby w Polsce trwał od września do grudnia 1956. Nie było jeszcze rozgrywek centralnych a tylko 5 rozgrywek okręgowych, które miały być eliminacją do I ligi w następnym sezonie. Lechia Gdańsk trafiła do grupy gdańsko-bydgoskiej, gdzie rywalizowała z AZS Politechniką Gdańsk, Stalą Gdańsk oraz Goplaną Inowrocław.
Pierwszy oficjalny mecz Lechia Gdańsk zagrała ze Stalą. Spotkanie to odbyło się 16 września 1956 i zakończyło się remisem 6:6. 1 października Lechia odniosła pierwsze zwycięstwo w oficjalnym meczu pokonując 6:3 na wyjeździe Goplanę. Lechia ostatecznie zakończyła rozgrywki na drugim miejscu ex aequo ze Stalą. Natomiast pierwsze miejsce dające awans do I ligi zajął zespół AZS Politechnika. Równolegle do rozgrywek oficjalnych rozegrano nieoficjalny Puchar Sportowca (gazety, której dziennikarze mieli duży wpływ na rejestrację rugby). W rozgrywkach tych, uważanych za nieoficjalne mistrzostwo Polski w sezonie 1956, Lechia dotarła do półfinału, gdzie uległa zespołowi Czarni Szczecin. Sezon 1957 W styczniu 1957 z zespołu odszedł Henryk Hodiak, który przeszedł do Polonii Gdańsk (Stal Gdańsk zmieniła nazwę na Polonia). Nowym trenerem został Bolesław Brzoskowski. Z klubu odeszło wielu zawodników, którzy przeszli do AZS Politechnika, Polonii Gdańsk oraz nowo powstałego Zrywu TWF Gdańsk.
Rozgrywki ligi okręgowej sezonu 1957 były prowadzone w trzech okręgach. Lechia miała zagrać w grupie gdańskiej z Polonią Gdańsk, Zrywem Gdańsk, rezerwami AZS Politechniki Gdańsk, Wisłą Bydgoszcz, Goplaną Inowrocław oraz Posnanią Poznań. Z rozgrywek wycofały się zespoły z Bydgoszczy i Inowrocławia oraz po rundzie wiosennej Polonia i Zryw. Lechia zdobyła drugiej miejsce i awansowała do I ligi.
W sezonie 1957 Lechia Gdańsk jako pierwsza w Polsce założyła drużynę juniorską.
Oprócz meczów oficjalnych wielu zawodników Lechii wystąpiło w „reprezentacji Gdańska”, która rozegrała wiele meczów pokazowych między innymi z Slavią Praga (Czechosłowacja) i DHfK Lipsk (NRD). Sezon 1958 W sezonie 1958 w I lidze wystąpiły dwa gdańskie zespoły Lechia oraz AZS Politechnika. W tym czasie jednak upadły pozostałe gdańskie drużyny, spowodowało to między innymi powrót wielu zawodników do Lechii. Pierwszy sezon w najwyższej klasie rozgrywkowej Lechia zakończyła na ostatnim 10 miejscu, wygrywając tylko 3 spotkania. Ze względu na brak rozgrywek niższego rzędu nie spowodowało to jednak degradacji.
Pierwszy mecz w I lidze Lechia zagrała w Kochłowicach, obecnie dzielnicy Rudy Śląskiej. Mecz zakończył się zwycięstwem gospodarzy 13:0. Pierwsze zwycięstwo Lechia odniosła 22 czerwca pokonując AZS Lublin. Mecz ten był pierwszym meczem rugby na stadionie przy ulicy Traugutta. Sezon 1959 Przed sezonem 1959 w Lechii nastąpiły istotne zmiany. Do zespołu powrócił Henryk Hodiak, który został trenerem. Dotychczasowy trener i kapitan zespołu Bolesław Brzoskowski został trenerem juniorów. Kierownikiem zespołu został Lucjan Czyżewski. Drużyna została wzmocniona zawodnikami AZS Politechniki, która w 1958 została wicemistrzem Polski.
Rozgrywki sezonu 1959 zostały podzielone na etapy. W pierwszym rywalizowano w dwóch grupach północnej i południowej. Lechia zdobyła w tych rozgrywkach 3 miejsce przegrywając z AZS AWF Warszawa i AZS Politechniką Gdańsk (mistrzem i wicemistrzem z 1958) i rozpoczęła walkę o miejsca 5-8. Ostatecznie rugbyści gdańskiej Lechii zakończyli ligę na 7 miejscu. W Pucharze Polski Lechia doszła do półfinału, gdzie została pokonana przez AZS AWF.
W sezonie 1959 ruszyły również rozgrywki juniorów (do lat 21). W tych rozgrywkach zespół Lechii Gdańsk doszedł do finału, w którym przegrał z Włókniarzem Łódź 6:5.
Sezon 1960 Przed sezonem 1960 do gdańskiej Lechii trafiło dwóch zawodników AZS AWF Warszawa. Janusz Rusinowicz i Zdzisław Koniarz. Pierwszy z nich był absolwentem pierwszego rocznika AWF o specjalizacji rugby. Spowodowało to, że zawodnik ten został grającym trenerem zespołu natomiast dotychczasowi trenerzy jego asystentami. Rusinowicz przejął również drużynę juniorów. Koniarz był reprezentantem Polski, jednym z najbardziej utalentowanych graczy ataku, jego karierę przerwał jednak tragiczny wypadek w lipcu 1960. Do Lechii przeszedł również Jerzy Dzieruń z AZS Politechnika Gdańsk.
Sezon 1960 podobnie jak poprzedni został podzielony na dwa etapy. W pierwszym drużyny zostały podzielone na grupę północną i południową natomiast w drugiej walczono o poszczególne miejsca. Lechia Gdańsk wygrała pierwszą część wyprzedzając AZS AWF Warszawę jednym punktem natomiast AZS Politechnikę dwoma. W rozgrywkach o miejsca 1-4 wygrali 5 spotkań oraz zremisowali jedno. Spowodowało to, że Lechia Gdańsk zdobyła swój pierwszy tytuł mistrzowski, wygrywając Czarnymi Bytom aż 5 punktami. W ówczesnym zespole grali ówczesnym zespole grali: w formacji młyna – Tadeusz Romanis, Andrzej Pieszkur, Janusz Brejnakowski, Erwin Kogga, Zbigniew Kulenty, Krystyn Grabowski, Jan Elzanowski, Maciej Kamiński, Henryk Hodiak, Jan Pankowski, Wiesław Baranowski, Zygmunt Matracki, Henryk Kurowski, Edmund Błażejewski, Michał Kamiński, Stefan Kapka, w formacji ataku – Janusz Rusinowicz, Kazimierz Sasin, Krystyn Walor, Leon Dzieruń, Jerzy Krzyżewski, Zdzisław Koniarz, Henryk Jakimowicz, Zdzisław Grabeusz, Kazimierz Jaremczak, Stefan Halulko.
Zespół juniorów podobnie jak seniorzy również wygrali tytuł Mistrza Polski. W rozgrywanym 19 czerwca w Pucku finale pokonali Włókniarza Łódź 6:3. W zespole zagrali Henryk Cyranowicz, Erwin Kogga, Edward Waszkiewicz, Wiesław Klimaszewski, Edwin Gierak, Zygmunt Matacki, Henryk Kurowski, Witold Cwalina, Jan Gołyński, Kazimierz Sasin – kapitan, Krystyn Walor, Stefan Halulko, Jerzy Krzyżewski, Wiesław Baranowski, Henryk Jakimowicz, Zdzisław Szkutnik, Jan Pankowski, Andrzej Pieszkur.
Sezon 1961 7 lutego w plebiscycie Dziennika Bałtyckiego rugbyści Lechii Gdańsk zostali wybrani przez czytelników najlepszym zespołem województwa gdańskiego w roku 1960. Wyprzedzając między innymi zespoły piłkarskie i żużlowe.
Przed sezonem 1961 do Lechii przeszło 9 podstawowych zawodników AZS Politechniki. Przejście tych zawodników spowodowało zdekompletowanie składu oraz w konsekwencji rozwiązanie sekcji rugby AZS. Lechia została oskarżona o kaperowanie zawodników jednak PZR tych zarzutów nie potwierdził.
I liga w sezonie 1961 była rozgrywana bez podziału na grupy. Do rozgrywek przystąpiło 9 zespołów, jednak zespół Pionier Szczecin wycofał się w połowie. Gdańscy rugbiści zdominowali rozgrywki wygrywając 14 meczów i przegrywający tylko raz. W zespole wystąpili: w