mały| mały|Ilustracja poglądowa przebiegu Wschodniej Obwodnicy Warszawy przez teren dzielnicy Wesoław wariancie W3 tzw. zielonym mały|Kalendarium najważniejszych wydarzeń związanych z WOW frame|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8d/Nasyp_obwodnicy.png|Wyobrażenie przeciwników nasypu obwodnicyw wariancie W3 tzw. zielonymprzez las w centrum dzielnicy Wesoła Wschodnia Obwodnica Warszawy (WOW) – droga ekspresowa będąca częścią ekspresowej obwodnicy Warszawy na odcinku od węzła Marki do węzła Lubelska i jednocześnie należąca do części bazowej Transeuropejskiej Sieci Transportowej (sieć TEN-T) jako fragment drogi ekspresowej S17 na odcinku Warszawa (węzeł Drewnica) – Lublin (węzeł Dąbrowica).

Jako część ekspresowej obwodnicy Warszawy WOW prowadzi od węzła Drewnica (węzeł łączący S17 z drogą ekspresową S8), przez węzły Ząbki, Poligon, Rembertów, Warszawa Wschód (węzeł łączący S17 z DK92), Lubelska (węzeł łączący S17 z drogą ekspresową S2, czyli Południową Obwodnicą Warszawy (POW) oraz z autostradą A2).

WOW zapisano w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych (RPBDK) do roku 2030 (z perspektywą do 2033 r.) jako element części rozszerzonej sieci bazowej TEN-T z terminem realizacji do 2030 r.

Inwestycja zlokalizowana będzie w całości na terenie województwa mazowieckiego i będzie przebiegać, prowadząc od północy, przez tereny czterech powiatów: wołomińskiego (miasta: Marki, Ząbki oraz Zielonka), m.st. Warszawy (dzielnice: Warszawa-Rembertów i Warszawa-Wesoła), mińskiego (miasto Sulejówek) oraz otwockiego (gmina Wiązowna).

Istniejące odcinki

Węzeł Warszawa Wschód (Zakręt) – Węzeł Lubelska Odcinek o długości 2,5 km.

W dniu 22 listopada 2017 została podpisana umowa na zaprojektowanie i budowę odcinka z firmą Warbud S.A.. Wartość inwestycji wynosiła 224,9 mln zł, a umowny czas przeznaczony na realizację wyniósł 34 miesiące (bez okresów zimowych). W dniu 22 grudnia 2022 r. oddano do ruchu ciąg główny S17.

Kalendarium przygotowania i budowy inwestycji

13 marca 2018 r. Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję nr 7/II/2018 zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła) od km 14+200 do km 16+700”. 8 listopada 2018 r. rozpoczęły się roboty przygotowawcze. Wykonawca usuwa drzewa i krzewy położone w pasie planowanej drogi ekspresowej. 21 listopada 2018 r. Wykonawca złożył wniosek do Wojewody Mazowieckiego o zmianę decyzję nr 7/II/2018 zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła). 31 stycznia 2019 r. Wojewoda Mazowiecki wszczął postępowanie w sprawie zmiany decyzji nr 7/II/2018 zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła)”. 24 maja 2019 r. Wykonawca złożył wniosek do Wojewody Mazowieckiego o wydanie decyzję zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła) – w zakresie rozbudowy drogi DK2, budowy dróg serwisowych wraz z budową i przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej” w zakresie nieobjętym decyzją nr 7/II/2018. 28 czerwca 2019 r. Wojewody Mazowieckiego wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła) – w zakresie rozbudowy drogi DK2, budowy dróg serwisowych wraz z budową i przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej” w zakresie nieobjętym decyzją nr 7/II/2018. 9 lipca 2019 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wydał postanowienie uzgadniające oraz określające warunki realizacji inwestycji. 8 listopada 2019 r. Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję nr 138/SPEC/2019 zmieniającą decyzję nr 7/II/2018 zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła)”. 14 lutego 2020 r. Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję nr 9/SPEC/2020 zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 na odcinku węzeł „Zakręt” – węzeł „Lubelska” (bez węzła) – w zakresie rozbudowy drogi DK2, budowy dróg serwisowych wraz z budową i przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej” w zakresie nieobjętym decyzją nr 7/II/2018. Jednocześnie decyzją nr 10/SPEC/2020 Wojewoda Mazowiecki umorzył postępowanie w zakresie niektórych działek niewchodzących w skład projektowanego pasa drogowego.

Planowane odcinki Odcinek Drewnica - Ząbki Odcinek o długości 3,6 km połączy Węzeł Drewnica na skrzyżowaniu z drogą ekspresową S8 oraz węzeł Ząbki na skrzyżowaniu z drogami wojewódzkimi nr 631 oraz 634.

Odcinek Ząbki - Warszawa Wschód Odcinek o długości ok. 10,2 km połączy Węzeł Ząbki z istniejącym węzłem Warszawa Wschód przez węzły Poligon oraz Rembertów (na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr 637).

Historia przygotowania inwestycji Historia Wschodniej Obwodnicy Warszawy (WOW) sięga lat 80. XX w. Z dokumentów wynika, że od roku 1987 do roku 2015, czyli przez blisko 30 lat, preferowanym wariantem przebiegu Wschodniej Obwodnicy Warszawy był wariant omijający centrum miasta (obecnie dzielnicy) Wesoła. Do roku 2013 wariant ten był oznaczany symbolem W IIIa, a po 2013 roku symbolem W2 i dodatkowo kolorem czerwonym.

W aneksie C opracowania firmy Atkins opublikowanego w lipcu 2004 roku na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury znajdują się następujące informacje: „(C.11) Proces studiów i analiz Wschodniej Obwodnicy Warszawy (WOW) został zapoczątkowany w 1987 roku z inicjatywy Ministerstwa Transportu ze względu na oczywisty brak takiego powiązania drogowego w dotychczasowych planach zagospodarowania przestrzennego. Rozpoczęcie prac spowodowane było możliwością przejścia przez tereny wojskowe, położone w obszarze miasta Zielonka. (C.14) Wyniki analizy wykazały, że najlepszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie trasy w korytarzu przebiegającym przez obszar sześciu jednostek administracyjnych: miasta Marki, Ząbki, Zielonka, m.st. Warszawę (dzielnice: Rembertów i Wesołą), miasto Sulejówek i gminę Wiązowna”. (C.15) W roku 2001 Rada m.st. Warszawy uchwaliła „Plan zagospodarowania m.st. Warszawy wraz z ustaleniami wiążącymi gminy warszawskie przy sporządzaniu planów miejscowych”. Po wejściu w życie ustawy o nowym ustroju Warszawy na jesieni 2002 roku, dokument ten stał się „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy”. W ustaleniach wiążących dotyczących układu drogowego, znajduje się zapis dotyczący fragmentu Wschodniej Obwodnica Warszawy, znajdującego się na obszarze Warszawy. (C.16) Przebieg trasy i rezerwy terenowe na obszarze miast (m. Marki, m. Ząbki, m. Zielonka), i dzielnic m.st. Warszawy (Rembertów i Wesoła) na fragmencie trasy wprowadzono do opracowywanych obecnie projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W m. Sulejówek obowiązuje plan miejscowy, w którym zarezerwowano korytarz na tę trasę”.

W protokole z 21 maja 1999 roku z posiedzenia Komisji Oceny Projektów Inwestycyjnych (KOPI) stwierdza się:

„(..) Proces studiów i analiz Wschodniej Obwodnicy Warszawy został zapoczątkowany w 1987 r. W pierwszej fazie prac projektowych opracowano 6 wariantów przebiegu WOW: – I i II wariant jako trasa ruchu przyśpieszonego /GP/, – III, IIIa, IV i IVa jako trasa ekspresowa /E/. Studia te spotkały się z pozytywnymi opiniami na temat potrzeby takiego elementu w sieci drogowej, przy jednoczesnej dużej rozbieżności w ocenie poszczególnych wariantów przebiegu WOW. Jako optymalne w owym czasie uznane zostały wariant II i IIIa”.

Od 1987 roku praktycznie wszystkie dostępne dokumenty wskazują jako preferowany wariant W IIIa, czyli przebieg obwodnicy idący praktycznie tym samym śladem co wariant W2 tzw. czerwony w obecnej procedurze. Projekt” (...) omawia budowę WOW jako dwujezdniową trasę dwupasmową pomiędzy Drewnicą i Zakrętem oraz jako dwujezdniową trzypasmową pomiędzy Markami i Drewnicą. Jej oddanie do użytku planowane jest na rok 2009, budowa rozpocznie się w roku 2006.(...)”.

WOW – kalendarium procedury od 2005 r. 22 listopada 2005 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Wschodniej Obwodnicy Warszawy. 23 czerwca 2006 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie (SANEPID) uzgodnił przebieg WOW zgodnie z wariantem W1 i WIIIa. 10 października 2006 Rada miasta zatwierdziła „Studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy”, w którym uwidoczniony jest wariant WIIIa jako wariant optymalny. Również w aktualnym studium m.st. Warszawy ten sam wariant jest wskazany jako wariant preferowany do realizacji na terenie dzielnicy Wesoła m.st. Warszawy. 6 lutego 2007 Minister Środowiska Jan Szyszko wydał postanowienie uzgadniające warunki decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wariantu W3 przez Halinów tzw. samorządowego. Decyzja była bardzo kontrowersyjna, zażalenie na nią zostało złożone przez inwestora, Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie. Wpłynęły też protesty władz samorządowych gminy Halinów i Wiązowna, mieszkańców Halinowa oraz Ogólnopolskiego Towarzystwo Ochrony Ptaków. Wskutek nacisków decyzja została uchylona a minister Jan Szyszko został odsunięty przez ówczesnego premiera Jarosława Kaczyńskiego od postępowania. 20 czerwca 2007 odbyła się rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa, przeprowadzona przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i z udziałem minister Grażyny Gęsickiej, na temat przebiegu Wschodniej Obwodnicy Warszawy. 10 lipca 2007 Minister Rozwoju Regionalnego Grażyna Gęsicka wydała postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia na budowy Wschodniej Obwodnicy Warszawy na odcinku od węzła „Marki” do węzła „Lubelska” według wariantu WIIIa. Budowa miała się rozpocząć w 2009 r. 19 października 2007 ówczesny Wojewoda mazowiecki Jacek Sasin wydał decyzję środowiskową, uzgadniając realizację WOW w wariancie WIIIa. 17 maja 2010 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) wydał wyrok uchylający decyzję środowiskową z powodu uchybień formalnych. 18 sierpnia 2011 GDDKiA występuje do Regionalnej Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Warszawie o wygaszenie decyzji środowiskowej dla WOW w wariancie WIIIa dla odcinka pomiędzy węzłem Drewnica (bez węzła) do węzła Zakręt (bez węzła). 17 listopada 2011 RDOŚ Warszawa stwierdził wygaśnięcie decyzji Wojewody Mazowieckiego 1 o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Wschodniej Obwodnicy Warszawy od węzła Marki do węzła Lubelska, na odcinku od węzła Drewnica (bez węzła) do węzła Zakręt (bez węzła). W kwietniu 2014 firma JACOBS Sp. z o.o. na zlecenie GDDKiA przygotowuje opracowanie porównujące warianty przebiegu WOW. Końcowy wniosek brzmi: „(...) zmiana dotychczas deklarowanych przez GDDKiA może przyczynić się do zwiększenia oporu społecznego oraz ilości protestów i odwołań (...) Może to doprowadzić do znacznych opóźnień w harmonogramie realizacji inwestycji. Obecnie preferowane rozwiązanie było przestawiane władzom dzielnicy i mieszkańcom, jako optymalne od ok. 10 lat.(...)Wyżej opisane uwarunkowania powodują, że w aspekcie powodzenia realizacji inwestycji rozwiązanie z tunelem nadal należy uznać za preferowane”. 24 lipca 2014 w protokole z posiedzenia Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych inwestor (GDDKiA) wytypował do przeprowadzenia analizy porównawczej następujące 4 warianty: wersje tzw. wariantu W2 czerwonego, idące praktycznie tym samym śladem co uzgodniony w 2007 r. wariant WIIIa: W2A – przebieg trasy w tunelu; W2B – przebieg trasy w wykopie; W2C – przebieg trasy po powierzchni; wariant W3 tzw. zielony, na wielometrowym nasypie przez centrum dzielnicy.