Chronologiczne zestawienie prezydentów i głów państw niemieckich od 1919 r. Republika Weimarska (1919–1933) i III Rzesza (1933–1945)
Wedle Konstytucji weimarskiej Prezydent Rzeszy wybierany był w wyborach powszechnych, bezpośrednich na siedmioletnią kadencję. O ile w pierwszej turze żaden z kandydatów nie uzyskał bezwzględnej większości oddanych głosów, zarządzano drugą turę głosowania. Przed drugą turą możliwe było zgłaszanie dodatkowych kandydatów i wycofywanie kandydatów. Spośród biorących udział w drugiej turze kandydatów zwyciężał ten, który zdobył najwięcej z oddanych głosów.
W razie niemożności sprawowania urzędu zastępował go kanclerz Rzeszy (art. 51 konstytucji), a od 1932, zgodnie z poprawką do konstytucji – prezes Sądu Najwyższego RzeszyArtikel 51(1) Der Reichspräsident wird im Falle seiner Verhinderung durch den Reichskanzler vertreten. Dauert die Verhinderung voraussichtlich längere Zeit, so ist die Vertretung durch ein Reichsgesetz zu regeln. (Neue Fassung des Absatzes 1 durch Reichsgesetz zur Änderung der Reichsverfassung vom 17.12.1931 (RGBl. 1932 I, S. 547): (1) Der Reichspräsident wird im Falle seiner Verhinderung durch den Präsidenten des Reichsgerichts vertreten.(2) Das gleiche gilt für den Fall einer vorzeitigen Erledigung der Präsidentschaft bis zur Durchführung der neuen Wahl. Die Verfassung des Deutschen Reichs („Weimarer Reichsverfassung”) vom 11.08.1919..
Friedrich Ebert został wybrany jeszcze przed ustanowieniem nowej Konstytucji Rzeszy przez Konstytucyjne Niemieckie Zgromadzenie Narodowe na okres do wprowadzenia nowej konstytucji. W 1922 r. przedłużono ten mandat do 30 czerwca 1925 ustawą o mocy konstytucyjnej.
Po śmierci prezydenta Paula von Hindenburga 2 sierpnia 1934 nie przeprowadzono nowych wyborów. Na mocy przyjętej dzień wcześniej ustawy O głowie państwa w Rzeszy Niemieckiej połączono urząd prezydenta Rzeszy z urzędem kanclerza Rzeszy. W konsekwencji, dotychczasowe uprawnienia prezydenta przeszły na kanclerza Adolfa Hitlera, którego oficjalny tytuł miał odtąd brzmieć: „Wódz i Kanclerz Rzeszy” (niem. Führer und Reichskanzler). W ten sposób Hitler przejął pełnię władzy w III Rzeszy i stał się dyktatorem. Posiadał również prawo mianowania swoich zastępców. Ustawa ta została uchwalona przez rząd Rzeszy, co było jawnym naruszeniem ustawy o pełnomocnictwach z 23 marca 1933 (niem. Ermächtigungsgesetz), która chociaż pozwalała rządowi na uchwalanie ustaw sprzecznych z konstytucją, to jednak jednocześnie w art. 2 wyraźnie zabraniała mu likwidowania którejkolwiek z izb parlamentu, a także instytucji rządu i prezydenta Rzeszy. Ustawa dotyczyła imiennie Adolfa Hitlera, z czego wypływa jednoznaczny wniosek, że połączenie urzędów prezydenta i kanclerza Rzeszy miało obowiązywać tylko za jego życia§ 1. Das Amt des Reichspräsidenten wird mit dem des Reichskanzlers vereinigt. Infolgedessen gehen die bisherigen Befugnisse des Reichspräsidenten auf den Führer und Reichskanzler Adolf Hitler über. Er bestimmt seinen Stellvertreter. Gesetz über das Staatsoberhaupt des Deutschen Reiches vom 1. August 1934..
Karl Dönitz nie został wybrany w głosowaniu powszechnym, a wyznaczony przez poprzednika w sposób sprzeczny z Konstytucją, stąd jego „prezydentura”, pozbawiona także realnej władzy, bywa uznawana za niebyłą.
# Imię i nazwisko Portret Kadencja Partia politycznaOdDo1Friedrich Ebert(1871–1925) 100px11 lutego 191928 lutego 1925SPD –Hans Luther(1879–1962)100px28 lutego 192512 marca 1925 Bezpartyjny – Walter Simons(1861–1937) 100px12 marca 192512 maja 19252Paul von Hindenburg(1847–1934) 100px12 maja 19252 sierpnia 1934 Bezpartyjny3Adolf Hitler(1889–1945)(Wódz i Kanclerz Rzeszy) 100px2 sierpnia 193430 kwietnia 1945 NSDAP –Karl DönitzWyznaczony na następcę przez Adolfa Hitlera, niezgodnie z konstytucją.(1891–1980)100px30 kwietnia 194523 maja 1945 Bezpartyjny
Niemiecka Republika Demokratyczna (1949–1990)
Republika Federalna Niemiec (1949−1990) i zjednoczone Niemcy (Republika Federalna Niemiec) (od 1990)
# Imię i nazwisko Portret Kadencja Partia politycznaOdDo –Karl Arnold(1901–1958)100px7 września 194912 września 1949CDU1Theodor Heuss(1884–1963) 100px12 września 194912 września 1959FDP2Heinrich Lübke(1894–1972)100px13 września 195930 czerwca 1969CDU3Gustav Heinemann(1899–1976)100px1 lipca 196930 czerwca 1974SPD4Walter Scheel(1919–2016)100px1 lipca 197430 czerwca 1979FDP5Karl Carstens(1914–1992)100px1 lipca 197930 czerwca 1984 CDU6Richard von Weizsäcker(1920–2015)100px1 lipca 198430 czerwca 19947Roman Herzog(1934–2017)100px1 lipca 199430 czerwca 19998Johannes Rau(1931–2006)100px1 lipca 199930 czerwca 2004SPD9Horst Köhler(1943–2025)100px1 lipca 200431 maja 2010CDU –Jens Böhrnsen(ur. 1949)100px31 maja 201030 czerwca 2010SPD10Christian Wulff(ur. 1959)100px30 czerwca 201017 lutego 2012CDU –Horst Seehofer(ur. 1949)100px17 lutego 201218 marca 2012CSU11Joachim Gauck(ur. 1940)100px18 marca 201218 marca 2017 Bezpartyjny12Frank-Walter Steinmeier(ur. 1956)100px19 marca 2017nadalSPD
Przypisy
Bibliografia Rulers.org
Niemcy