Morsowate (Odobenidae) – rodzina dużych, drapieżnych ssaków morskich, zaliczanych wraz z uchatkami i fokami do nadrodziny Phocoidea w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).
Występowanie W przeszłości była to rodzina szeroko rozprzestrzeniona i liczna w gatunki. Ze środkowego miocenu Ameryki (ok. 14 mln lat temu) znane są szczątki kopalne około 30 gatunków i podgatunków ssaków podobnych do morsa – jedynego przedstawiciela rodzaju Odobenus Brisson, 1762 i jedynego współcześnie żyjącego reprezentanta rodziny. Mors spotykany jest w okołobiegunowych morzach Arktyki. Wymarłe gatunki amerykańskie zaliczane są do kilku (od dwóch do czterech – w zależności od autora) podrodzin. Najczęściej wymieniane są Imagotariinae, Dusignathinae i Odobeninae. Z Hokkaido opisano Pseudotaria muramotoiNaoki Kohno, A new Miocene odobenid (Mammalia: carnivora) from Hokkaido, Japan, and its implications for odobenid phylogeny, Journal of Vertebrate Paleontology, 2006, 26(2):411–421.
Cechy charakterystyczne Jak wszystkie płetwonogie, również morsowate mają giętkie, opływowe ciało chronione przed zimnem grubą warstwą tłuszczu. Wszystkie kończyny są przekształcone w płetwy, ogon zredukowany, górne kły tworzą potężne ciosy, szczególnie duże u samców. Zęby policzkowe o uproszczonej budowie, tępe.
Podobnie jak u fok, u morsowatych nie występują małżowiny uszne, a jądra znajdują się pod skórą brzucha. Natomiast w odróżnieniu od fok, a podobnie jak u uchatek, tylne kończyny morsowatych mogą zginać się pod tułów, co umożliwia im poruszanie się na lądzie.
Wyniki badań molekularnych sugerują, że morsy są bliżej spokrewnione z uchatkami niż z fokami.
Podział systematyczny Do rodziny morsowatych należy jedna współcześnie występująca podrodzina: Odobeninae J.A. Allen, 1880
Opisano również podrodziną wymarłą: Dusignathinae E.D. Mitchell, 1968
Opisano również szereg wymarłych rodzajów bazalnych: Archaeodobenus – jedynym przedstawicielem był Archaeodobenus akamatsui Imagotaria – jedynym przedstawicielem był Imagotaria downsi Kamtschatarctos – jedynym przedstawicielem był Kamtschatarctos sinelnikovae Nanodobenus – jedynym przedstawicielem był Nanodobenus arandai Neotherium – jedynym przedstawicielem był Neotherium mirum Oriensarctos – jedynym przedstawicielem był Oriensarctos watasei Osodobenus – jedynym przedstawicielem był Osodobenus eodon Pelagiarctos – jedynym przedstawicielem był Pelagiarctos thomasi Pontolis Proneotherium – jedynym przedstawicielem był Proneotherium repenningi Protodobenus – jedynym przedstawicielem był Protodobenus japonicus Prototaria Pseudotaria – jedynym przedstawicielem był Pseudotaria muramotoi Titanotaria – jedynym przedstawicielem był Titanotaria orangensis
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia