Wieża obserwacyjna – wieża przeznaczona do obserwacji otaczającego ją terenu. Z reguły wieże obserwacyjne są usytuowane w najwyższym punkcie okolicy.
Potocznie wieże obserwacyjne utożsamiane są z wieżami widokowymi jako punktami widokowymi, sztucznie wyniesionymi w terenie w celu umożliwienia obserwacji walorów widokowych i estetycznych terenu. Wieże obserwacyjne mają szerokie zastosowanie i mogą być wykorzystywane do obserwacji: walorów widokowych i estetycznych przyrody – tzw. wieża widokowa: panorama krajobrazu (turystyka)Art. 4 pkt 21 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych () zwierząt (m.in. ornitologia) granic państwowych i kontroli ruchu granicznego (straż graniczna) – system wież obserwacyjnychRegulamin służby granicznej. Część I – Zasady Ogólne. WOP 1/67, s. 39, 20-08-1967. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza. (SWO)§ 577 pkt 14 Zarządzenie Nr 95 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 31 października 2014 r. w sprawie określenia zasad gospodarowania mieniem będącym w zarządzie Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG z 2014 r. poz. 120, ze zm.), strażnica osób pływających i kąpiących się oraz wypoczywających nad wodą – wieża obserwacyjna§ 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne. () (uznane za uchylone) przeciwnika i pola walki – wieżowy punkt obserwacyjny przedpola ochranianego terenu, obiektu lub urządzenia – wieża wartowniczaDecyzja Nr 309/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 października 2012 r. w sprawie wprowadzenia do użytku w resorcie obrony narodowej "Regulaminu oddziałów wart (Dz. Urz. MON. z 2012 r. poz. 382, ze zm.), strażnica statków powietrznych i kontroli ruchu lotniczego – wieża kontroli lotów zagrożenia pożarowego lasów – wieże obserwacyjna (punkt obserwacji naziemnej)§ 5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (), zobacz budownictwo pożarnicze żeglugi morskiej oraz utrzymania ruchu i transportu morskiego – wieża stacji kontroli ruchu statków i wieża obserwacji redy§ 3 pkt 10 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. () punktów geodezyjnej osnowy poziomej pierwszej i drugiej klasy, sieci triangulacyjnej – wieża triangulacyjna
Jako wieże obserwacyjne wykorzystuje się również latarnie morskie, wieże ciśnień, ratuszowe, kościelne, obronne, telekomunikacyjne, w tym telewizyjne itp.
Lista wież widokowych w Polsce
Niepełna lista budynków i budowli w Polsce z publicznymi tarasami widokowymi. Proszę uzupełnić listę.
Nazwa budynku Wysokość całkowita Wysoka platforma widokowa Rok ukończenia Województwo lokalizacja Współrzędne Varso Tower 310 m 177 m + 205 m 2022 Województwo mazowieckie Warszawa 52.228933 N 21.000259 E Pałac Kultury i Nauki 231 m 114 m 1955 Województwo mazowieckie Warszawa 52.231916 N 21.006294 E Sky Tower 212 m 205,82 m 2012 Województwo dolnośląskie Wroclaw 51.094709 N 17.019028 E Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym 141,5 m 114 m + 98 m 2004 Województwo wielkopolskie Licheń Stary 52.323242 N 18.356733 E Bazylika Archikatedralna św. Jakuba Apostoła w Szczecinie 110,175 m 53 m Województwo zachodniopomorskie Szczecin 53.424659 N 14.555580 E Bazylika Jasnogórska 106,3 m 1906 Województwo śląskie Częstochowa 50.812445 N 19.097076 E Bazylika Archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi 104,5 m 1912 Województwo łódzkie Łódź 51.748948 N 19.460212 E Kościół Mariacki w Chojnie 102,6 m Województwo zachodniopomorskie Chojna 52.962642 N 14.429483 E Unity Tower 102,5 m Województwo małopolskie Kraków 50.068171 N 19.957834 E Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bielawie 101 m 1876 Województwo dolnośląskie Bielawa 50.687070 N 16.616765 E Bazylika św. Elżbiety we Wrocławiu 91,46 m 75 m Województwo dolnośląskie Wroclaw 51.111469 N 17.029932 E Wieża widokowa w Góra Donas 70 m 26,5 m Województwo pomorskie Gdynia 54.469375 N 18.437172 E Kościół Wszystkich Świętych w Gliwicach 64 m 57,5 m Województwo śląskie Gliwice 50.295117 N 18.663549 E Wieża widokowa Góra Parkowa 64 m 36 m 2026 Województwo małopolskie Krynica-Zdrój 49.415372 N 20.965996 E Wieża widokowa w Kolibkach 50 m 28 m 2007 Województwo pomorskie Gdynia 54.467044 N 18.543019 E Wieża widokowa w Solinie 50 m 42 m 2022 Województwo podkarpackie Solina 49.392534 N 22.468092 E Wieża widokowa w Krynicy-Zdroju 49,5 m 2019 Województwo małopolskie Krynica-Zdrój 49.430696 N 20.925420 E Kaszubskie Oko 44 m 36 m 2007 Województwo pomorskie Strzebielinko 54.717939 N 18.052171 E Wieża widokowa Joanna 40,2 m 36 m + 20 m 2013 Województwo lubuskie Kolsko 51.921990 N 15.950000 E Dawna chłodnia kominowa EC-1 40 m Województwo łódzkie Łódź 51.767255 N 19.468372 E Wieża widokowa na Malniku 40 m 2023 Województwo małopolskie Muszyna 49.349632 N 20.917051 E Wieża widokowa w Wiśle 38 m 38 m 2025 Województwo śląskie Wisła 49.648926 N 18.848631 E Kaszubska Wieża Widokowa im. Jana Pawła II 35 m 35 m 1987 Województwo pomorskie Stężyca 54.223578 N 18.123236 E Wieża widokowa w Kurzętniku 35 m 2022 Województwo warmińsko-mazurskie Kurzętnik 53.399869 N 19.588840 E Wieża widokowa na Szpilówce 34,5 m 28,7 m 2018 Województwo małopolskie Szpilówka 49.835450 N 20.561820 E Wieża widokowa na Łysuli 32 m 28 m 2024 Województwo małopolskie Łysula 49.632536 N 21.236304 E Wieża widokowa na Lubaniu 30 m 20,7 m 2015 Województwo małopolskie Lubań 49.489408 N 20.339051 E Wieża widokowa na Jaworzu 29,3 m 15,8 m 2005 Województwo małopolskie Jaworza 49.574729 N 20.912966 E Wieża widokowa na Kamionnej 29 m 2023 Województwo małopolskie Kamionna 49.778668 N 20.396263 E Wieża widokowa na Skiełku 28 m 2022 Województwo małopolskie Skiełek 49.608198 N 20.470643 E Wieża widokowa w Suszynie 27 m 2014 Województwo dolnośląskie Radków 50.475427 N 16.514533 E Wieża widokowa na Modyni 27 m 20,7 m 2023 Województwo małopolskie Modyń 49.621114 N 20.375393 E Wieża widokowa w Jadownikach 25 m 2023 Województwo małopolskie Jadowniki 49.943548 N 20.653779 E Wieża widokowa na Ferdlu 25 m 2019 Województwo małopolskie Ferdel 49.621523 N 21.314187 E Wieża widokowa na Gorcu 2015 Województwo małopolskie Gorc 49.564939 N 20.252926 E Wieża widokowa na Jagodnej 23 m 19 m 2020 Województwo dolnośląskie Bystrzyca Kłodzka 50.252321 N 16.564926 E Wieża widokowa na Brzance 23 m 18 m 2006 Województwo małopolskie Jodłówka Tuchowska 49.843692 N 21.096483 E Wieża widokowa w Bruśniku 23 m 2013 Województwo małopolskie Bruśnik 49.759593 N 20.920128 E Wieża widokowa na Mogielicy 22 m 2022 Województwo małopolskie Mogielica 49.655332 N 20.276698 E Wieża widokowa na Radziejowej 22 m 17,1 m 2020 Województwo małopolskie Radziejowa 49.449361 N 20.604199 E Wieża widokowa pod Jaworzem 20 m 2010 Województwo małopolskie Jaworz 49.718870 N 20.528938 E Dominanta 20 m 14 m 2006 Województwo lubuskie Gorzów Wielkopolski 52.728295 N 15.241226 E Wieża widokowa w Stańczykach 20 m 15 m 2020 Województwo warmińsko-mazurskie Prudnik 54.295755 N 22.649437 E Wieża widokowa w Pobłędziu 20 m 15 m 2020 Województwo warmińsko-mazurskie Pobłędzie 54.308230 N 22.747259 E Wieża Braniborska 18 m 18 m 1859 Województwo lubuskie Zielona Góra 51.936081 N 15.526710 E
Galeria
Zobacz też ambona (myślistwo) baszta donżon minaret obserwatorium pagoda stołp wieże Bismarcka wieżowiec lista najwyższych wież
Przypisy