mały|240px|Szlaki turystyczne okolic Bydgoszczy Atrakcyjność krajobrazowo-przyrodnicza wynikająca z położenia geograficznego oraz zalesienie okolic Bydgoszczy sprawia, że na obszarze podmiejskim i w okolicach miasta wytyczono kilkadziesiąt znakowanych szlaków turystycznych, pieszych i rowerowych.

Piesze szlaki turystyczne w okolicach Bydgoszczy można podzielić na trzy grupy, odpowiadające geograficznemu położeniu, którego kluczem są dorzecza Brdy, Wisły i Noteci. Podział taki został pierwszy raz zastosowany w 1999 r. w przewodniku Włodzimierza Bykowskiego „Weekend w drodze” i przyjął się od tego czasu: Szlaki Brdy Szlaki Wisły Szlaki Noteci

Innym sposobem poznawania okolic Bydgoszczy jest pływanie szlakami kajakowymi, do których należą ww. rzeki oraz ich dopływy, np. spływy kajakowe Brdą, którą w latach młodości pływał Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.

Położenie dużej części miasta, szczególnie centrum nad Brdą sprawia, że Bydgoszcz posiada wiele atrakcji turystycznych. Jedną z nich jest tramwaj wodny – statek regularnie kursujący niczym każdy inny środek komunikacji masowej w mieście.

Szlaki piesze Wymienione niżej szlaki zostały pogrupowane według położenia w dorzeczach Brdy, Wisły i Noteci. W okolicach Bydgoszczy pieczę nad pieszymi szlakami turystycznymi sprawują oddziały PTTK: Regionalny „Szlak Brdy”, Miejski w Bydgoszczy, „Puszczański” w Solcu Kujawskim, Miejski w Inowrocławiu, „Pałucki” w Żninie, Miejski w Toruniu.

Szlaki Brdy Szlaki dorzecza Brdy biegną na północ od Bydgoszczy głównie terenami leśnymi.

Dzielą się na dwa rodzaje: szlaki najbliższych okolic Bydgoszczy oraz szlaki krajobrazowe okolic Zalewu Koronowskiego.

+ Szlaki Brdy Nazwa szlaku Trasa szlaku Uwagi Szlak żółty im. Leona Wyczółkowskiego Bydgoszcz Osowa Góra – sanatorium w Smukale – Smukała – Janowo – Wtelno – Gościeradz – Samociążek – Wilcze Gardło – Nowy Jasiniec – Wymysłowo – Wielonek – Sokole Kuźnica – Pruszcz (69 km) Szlak m.in. obiegający po północnej stronie zakole Brdy w Janowie, biegnący wzdłuż wschodniej części Zalewu Koronowskiego, pejzaże, rzeźba terenu. Szlak żółty im. inż. Tadeusza Janickiego Bydgoszcz Brdyujście – Zamczysko – Osielsko (9 km) Prowadzi przez tereny Lasu Gdańskiego i wzgórza koło Czarnówka znajdujące się w granicach Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Szlak czerwony Klubu Turystów Pieszych „Talk” Bydgoszcz Fordon – Osielsko – Bydgoszcz Opławiec – Gościeradz (32 km) Prowadzi przez znajdujące się w granicach Zespołu Parków Krajobrazowych wzgórza fordońskie i przylegające do nich lasy koło Osielska, dalej wkracza do doliny Brdy. Szlak czerwony im. Jeremiego Przybory Bydgoszcz Fordon – Zamczysko – Myślęcinek (14,4 km) Prowadzi z Fordonu do Myślęcinka przez Wzgórza Fordońskie, Las Gdański i ZamczyskoOpis szlaku im. Jeremiego Przybory.. Szlak zielony „Jezior Koronowskich” Wudzyn – prom Sokole-Kuźnica – Krówka – Łąsko Wielkie – Buszkowo – Byszewo – Koronowo – Samociążek – Stronno (77 km) Prezentuje walory okolic Zalewu Koronowskiego – bukowe i sosnowe lasy, leśne ostępy, przyjeziorne nadbrzeża, sakralne zabytki. Szlak zielony im. inż. Pawła Ciesielczuka Osielsko – Niemcz – most na Brdzie – Bydgoszcz Opławiec (14 km) Przebiega przez tereny leśne na północ od Bydgoszczy, następnie przekracza głęboką dolinę Brdy. Szlak niebieski „Brdy” Bydgoszcz Brdyujście – Leśny Park Kultury i Wypoczynku – Smukała – Janowo – Samociążek – Koronowo – Romanowo – Sokole Kuźnica – Zamrzenica – Świt – Tuchola (Rudzki Most) – Gołąbek – Woziwoda – Rytel – Swornegacie – Konarzyny (161,8 km) Szlak prezentujący walory krajobrazowe doliny Brdy i Borów Tucholskich. W okolicach Bydgoszczy na uwagę zasługuje m.in. odcinek w zakolu Brdy w bydgoskim Janowie. Szlak czarny im. dra Stanisława Meysnera Leśny Park Kultury i Wypoczynku – Piaski – kładka na Brdzie – sanatorium w Smukale – Tryszczyn (16 km) Przebiega przez las jachcicki, następnie doliną Brdy. Szlak czarny „Białego węgla” Maksymilianowo – Samociążek – Koronowo (Tuszyny) – Koronowo (Pieczyska) – Koronowo (30 km) Szlak prezentujący walory krajobrazowe okolic Koronowa. Przebiega wzdłuż zalewów i elektrowni wodnych na Brdzie. Szlak „Zamkowy” Serock – Nowy Jasiniec (6 km) Prezentuje okolice Serocka przy ruinach zamku krzyżackiego w Nowym Jasińcu.

Szlaki Wisły Szlaki obejmują cztery krainy: Dolinę Dolnej Wisły, dorzecze dolnej Wdy, zachodnią część Pojezierza Chełmińskiego i północne krańce Puszczy Bydgoskiej.

+ Szlaki Wisły Nazwa szlaku Trasa szlaku Uwagi Szlak im. Jerzego Szafkowskiego Stacja PKP Przyłubie – Puszcza Bydgoska – Kamień pamięci Jerzego Szafkowskiego – Nadleśnictwo Solec Kujawski (10,4 km)13.09.2014 "Na stacji PKP w Przyłubiu nastąpiło otwarcie nowego szlaku w Puszczy Bydgoskiej. Szlak im. Jerzego Szafkowkiego powstał z naszej inicjatywy, bowiem patron był przyjacielem naszego Klubu i w ten sposób zapragnęliśmy zachować pamięć o tym zasłużonym dla Puszczy Bydgoskiej i turystyki Leśniku. Wykonanie szlaku zostało sfinansowane przez Nadleśnictwo Solec Kujawski. W obecności Pani Burmistrz Solca Kujawskiego, przedstawicieli Nadleśnictwa Solec Kujawski i Nadleśnictwa Cierpiszewo oraz licznie zgromadzonych turystów, Pani Danuta Szafkowska wraz z Nadleśniczym Jakubem Siedleckim dokonali odsłonięcia pierwszego znaku szlaku, po czym nastąpił wymarsz na trasę rajdu. Uczestnicy powędrowali leśnymi ostępami do Solca Kujawskiego. Po drodze zatrzymali się przy kamieniu upamiętniającym Jerzego Szafkowskiego.” (https://horyzont.solec.pttk.pl/) Szlak żółty „Rezerwatów Chełmińskich” Bydgoszcz Fordon – most przez Wisłę – rezerwat „Wielka Kępa Ostromecka” – Ostromecko – Reptowo – Gzin – Unisław – Płutowo – Starogród – Kałdus – Chełmno (48 km) Szlak przebiega przez rezerwaty przyrody południowej części Doliny Dolnej Wisły. Szlak żółty „Puszczański” Bydgoszcz Lęgnowo – Żółwin – Siedmiogóry – Wypaleniska – Szwedzka Góra – Chrośna – Dąbrowa Mała – Osiek Wielki – Glinno Wielkie – Gniewkowo (44 km) Szlak prezentujący walory krajobrazowe Puszczy Bydgoskiej, opodal wiślanej doliny. Szlak im. Fryderyka Chopina Świecie – Kozłowo – Terespol Pomorski (8 km) Szlak łączący Świecie nad Wisłą ze stacją kolejową w Terespolu Pomorskim. Szlak czerwony „Martyrologii Solecczan” Szlak po Solcu Kujawskim (9 km) Szlak, który prowadzi miejscami pamięci narodowej z okresu II wojny światowej w Solcu Kujawskim Szlak czerwony „Zamków i Martyrologii” Chełmno – Małe Czyste – Papowo Biskupie (zamek) – Kornatowo (16 km) Szlak prezentujący uroki Pojezierza Chełmińskiego – krainy położonej na wschód od Bydgoszczy. Szlak czerwony „Zielonej Strugi” Przyłubie – Rojewo (39 km) Szlak wiodący terenami Puszczy Bydgoskiej, stromymi nadwiślańskimi skarpami, pagórami wydmowymi i borami. Szlak zielony „Nadwiślański” Bydgoszcz Osiedle Leśne – Zamczysko – Strzelce Górne – Gądecz – Trzęsacz – Kozielec – Topolno – Świecie (55 km) Trasa prowadzi południową częścią Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły. Szlak zielony im. Tadeusza Dolczewskiego Solec Kujawski – centrum radiowo-nadawcze w Kabacie (Puszcza Bydgoska) – przystanek autobusowy przy cmentarzu menonicko-ewangelicki w Przyłubiu (15 km) Szlak, który prezentuje walory krajobrazowe Puszczy Bydgoskiej koło Solca Kujawskiego, a także dwie anteny nadawcze Szlak zielony „Starego Chełmna” Chełmno (Rynek) – Jez. Starogrodzkie – Starogród – Kałdus – Chełmno (dworzec autobusowy) (17 km) Szlak bogaty w walory krajobrazowe oraz widoki na dolinę Wisły i Chełmno Szlak niebieski im. dra Władysława Łęgi Terespol – Laskowice (22 km) Szlak wiodący wokół dorzecza dolnej Wdy. Szlak „Zamkowy” Świecie – Chełmno (9 km) Szlak, którego trasa prowadzi od ruin zamku krzyżackiego w Świeciu do Rynku w Chełmnie. Szlak niebieski im. Mariana Przybylskiego Przyłubie (przystanek PKP) – Radiowe Centrum Nadawcze Polskiego Radia (Puszcza Bydgoska) – Szwedzka Góra - Łąki Studzienieckie – Chrośna (skrzyżowanie ze szlakiem „Puszczańskim”)(20 km) Szlak prezentuje walory krajobrazowe Puszczy Bydgoskiej w Okolicach Przyłubia i Chrośnej. Szlak im. prof Krystyny Wyrostkiewicz(dawniej „Orlich Gniazd”) Ostromecko – Kamieniec – Ostromecko (18 km) Szlak biegnie wiślanym zakolem opodal Bydgoszczy. Szlak czarny „Na Diabelce” Świecie – Sartowice (11 km) Krótki szlak prowadzący granicą stromych wiślanych osuwisk zwanych Diabelcami lub Czarcimi Górami. Szlak czarny w Unisławiu Szlak na krawędzi zboczowej Doliny Dolnej Wisły do punktu widokowego (2 km) Prowadzi wzdłuż stromych zboczy w Unisławiu. Szlak czarny „Panoramy Chełmna” Trasa biegnie po pagórkowatej rzeźbie okolic Chełmna (8 km) Szlak, którego trasa prowadzi południowymi rubieżami Chełmna Szlak czarny martyrologii w okolicach Płutowa Szlak w okolicach mogiły ofiar II wojny światowej (2 km) Szlak, którego trasa wiedzie od mogiły nieznanego żołnierza w północnej części Płutowa do zbiorowej mogiły osób pomordowanych w okresie II wojny światowej w lesie na południe od miejscowości

Szlaki Noteci Szlaki prowadzą dorzeczem Noteci, obejmując część etnicznych terenów Kujaw i Pałuk, przez Bydgoskie Łąki Nadnoteckie oraz Puszczą Bydgoską, krzyżując się w okolicy Jeziora Jezuickiego.

+ Szlaki Noteci Nazwa szlaku Trasa szlaku Uwagi Szlak żółty im. Leszka Białego Biskupin – Gąsawka - Niestronno (22 km) Szlak wiodący przez tereny Pałuk Żnińskich. Szlak żółty „Nadnotecki” Bydgoszcz Prądy – Lisi Ogon – Głęboczek – Tur - Potulice – Nakło - Lubaszcz – Samostrzel – Osiek nad Notecią – Białośliwie – Piła Kalina (100 km) Szlak prowadzi wzdłuż doliny Noteci. Trasa przebiega przez otaczające Noteć łąki i lasy. W okolicach Osieka przecina wzniesienia moreny czołowej. Szlak żółty w okolicach Brzozy Szlak łączący szlaki przebiegające przez Puszczę Bydgoską ze szlakiem „Pałuckim” w Brzozie (2 km) Szlak o charakterze pomocniczym. Szlak czerwony „Powstania Kościuszkowskiego na Kujawach” Bydgoszcz Błonie – las „szubiński” – Trzciniec – Zielonka – Bydgoskie Łąki Nadnoteckie – Kanał Notecki – śluza Dębinek – Noteć – Władysławowo – Pszczółczyn – Kąpie – Łabiszyn (21 km) Prowadzi trasą przemarszu wojsk powstańczych gen. Henryka Dąbrowskiego w 1794 r. Szlak przebiega przez tereny Łąk Nadnoteckich i sosnowym borem w okolicach Łabiszyna. Szlak czerwony „Piastowski” Żnin – Biskupin – Recz (24 km)Szlak prowadzący agrarnymi terenami przy polodowcowych jeziorach Pojezierza Żnińskiego. Szlak czerwony „Wolnościowy” Bydgoszcz Stare Miasto – Wzgórze Dąbrowskiego – Glinki – lasy bielickie – Emilianowo – Piecki – Prądocin - Dobromierz – Nowa Wieś Wielka (27 km) Szlak turystyczny po Puszczy Bydgoskiej prowadzący koło Jeziora Jezuickiego. Szlak czerwony „Umocnień Przedmościa Bydgoskiego” Zielonczyn – Kruszyn – Osówiec (9 km) Szlak przebiegający wzdłuż linii umocnień wojskowych z okresu II wojny światowej. Szlak zielony im. red. Wojciecha Rzeźniackiego) Bydgoszcz Błonie – las „szubiński” – Murowaniec – most na kanale – Zamość – Głęboczek – Żurczyn (21 km) Szlak prowadzący po lasach na południowy zachód od Bydgoszczy. Szlak zielony „Relaks” Bydgoszcz dworzec PKS – kładka na Brdzie – Wzgórze Wolności – lasy bielickie – Piecki – Chmielniki przystanek PKP (16 km) Szlak turystyczny po Puszczy Bydgoskiej prowadzący nad Jezioro Jezuickie. Szlak niebieski im. płk. Ignacego Mielżyńskiego Rynarzewo – Szubin (12 km) Szlak uzupełniający czarny szlak Powstania Wielkopolskiego. Prowadzi agrarnymi terenami w okolicy Szubina. Szlak niebieski „Pałucki” Brzoza – Łabiszyn – pałac w Lubostroniu – Chomiąża Szlachecka - Gąsawa (66 km) Szlak Krajoznawczy wiodący wzdłuż rynnowych jezior w okolicach Chomiąży Szlacheckiej i Gąsawy na Pałukach Żnińskich. Szlak czarny „Komputerków” Bydgoszcz Wyżyny – lasy bielickie – Stryszek – Piecki – Prądocin – Wypaleniska – Solec Kujawski (31 km) Szlak prowadzi przez pagórkowate tereny Puszczy Bydgoskiej, zahaczając o Jezioro Jezuickie. Szlak czarny „Powstania Wielkopolskiego” Bydgoszcz Prądy – Lisi Ogon – Drzewce – Murowaniec – most przez kanał – Zamość – Rynarzewo (13 km) Szlak krajoznawczy, biegnący przy Kanale Noteckim.