Zielin (do 1945 ) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice. Według danych z 2010 liczyła 704 mieszkańców.
Wieś prawdopodobnie o rodowodzie słowiańskim, znajdowała się od ok. 1250 na terytorium powstałej Nowej Marchii. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1334, od XIV w. do 1765 wieś należała do rodu von der Marwitz; istniały tu dwa majątki, które w późniejszych latach kilkukrotnie zmieniały właścicieli. Od 1945 miejscowość leży w granicach Polski.
We wsi znajduje się kościół z ciosów granitowych z 2. połowy XIII w., z barokową wieżą z 1704; wewnątrz trójkondygnacyjny barokowy ołtarz z 1614 rzeźbiony w drewnie oraz ambona z 1692. Barokowy pałac z XVIII w. użytkowany jest obecnie przez szkołę podstawową.
Od 1996 roku we wschodniej części obszaru gminy Mieszkowice eksploatowane jest złoże ropy naftowej i gazu ziemnego „Zielin”.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Układ przestrzenny Wieś na planie wielodrożnicy, z czytelnym (pierwotnym) założeniem owalnicowym. Zabudowa murowana, ceglana, głównie z końca XIX i początku XX w. Dominującym elementem w centrum miejscowości jest kościół, wygrodzony murem kamienno-ceglanym oraz obsadzony starodrzewem (lipa, kasztanowiec). W zach. części wsi usytuowany przynależny pierwotnie do pałacu zespół folwarczny, o zatartej, pierwotnej kompozycji przestrzennej. Barokowy pałac i park zachowały kompozycję przestrzenną założenia, z osiami widokowymi. We wsch. części wsi, po płn. stronie drogi, założono po 1945 cmentarz komunalny, o regularnym kształcie, przedzielony niewielkim ciekiem wodnym. Przy drodze w kierunku Zielina, Kiwit i Nowin ulokowane XX-wieczne kolonie, złożone z typologicznie jednorodnych zagród z budynkami o łączonym programie użytkowym (mieszkalno—inwentarskim). Pierzeje odsunięte od drogi, z pasem zieleni przydomowej, zwarte – szczególnie przy drodze do Kiwit. Wszystkie kolonie usytuowane są w kilkusetmetrowej odległości od wsi, tworząc odrębne układy przestrzenne, uzupełniające otoczenie miejscowości.
Nazwa Nazwa na przestrzeni wieków: Selin (pochodzenie słowiańskie) 1334, 1336; Sellin 1335, 1337; Sellien 1569; Sellin do 1945
thumb|250px|Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Historia VIII–poł. X w. – w widłach Odry i dolnej Warty znajduje się odrębna jednostka terytorialna typu plemiennego, prawdopodobnie powiązana z plemieniem Lubuszan. Na północy od osadnictwa grupy cedyńskiej oddzielały ją puszcze mosińska (merica Massen) i smolnicka (merica Smolnitz). Mieszkańcy zajmowali się gospodarką rolniczo-hodowlaną. 960–972 – książę Mieszko I opanowuje tereny nadodrzańskie, obejmujące obręb późniejszej kasztelani cedyńskiej, ziemię kiniecką i kostrzyńską 1005 (lub 1007) – Polska traci zwierzchność nad Pomorzem, w tym również nad terytorium w widłach Odry i dolnej Warty 1112–1116 – w wyniku wyprawy Bolesława Krzywoustego, Pomorze Zachodnie uznaje zwierzchność lenną Polski Pocz. XIII w. – obszar na północ od linii Noteci-dolnej Warty i zachód od Gwdy w dorzeczu Myśli, Drawy, środkowej Iny, stanowi część składową księstwa pomorskiego; w niewyjaśnionych okolicznościach zostaje przejęty przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego, a następnie jego bratanka, Władysława Odonica 1250 – margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczynają ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstaje następnie Nowa Marchia 2 poł. XIII w. – zbudowano kościół salowy z kostki granitowej, bez chóru i wieży 1320–1323 – po wygaśnięciu dynastii askańskiej, Nowa Marchia przejściowo przechodzi we władanie książąt pomorskich 1323 – władzę w Nowej Marchii obejmują Wittelsbachowie 10.04.1334 – bracia Heinricus, Hermannus i Eckardus Wagenschüzen otrzymują 7 łanów in villa Selin; wymienia się 4 pręty jako przynależne do plebanii 20.09.1335 – wzmianka pod nazwą Sellin; margrabia Ludwik Starszy nadaje braciom Henningowi i Maciejowi von Jagow, ich kuzynowi Klausowi oraz Henningowi i Arndowi z Uchtenhagen zamek Santok wraz z ½ cła w Santoku, z wsią Czechów (Techowe)i wszystkimi przynależnościami, z prawem rybołówstwa, łąką zwaną Książęca (hertoghen wese), lasem i mostem, a także dochody ze wsi Zielin (Sellin), Smolnica (Berenvelde), Henrichesdorpp (wieś niezidentyfikowana) i Małyszyn (Mertensdorpp), w zastaw za 400 grzywien brandenburskich 24.07.1336 – margrabia Ludwik I Stary przekazuje połowę wsi Mikołajowi von Witte (Nycolao Witen), wspominając jednocześnie, że obowiązek wystawienia jeźdźca pancernego (dextrarii servitio) w razie wojny należny do Henninga von der Marwitz (Henningus de Marewiz) 1337 – wzmianka w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Sellin (w ziemi mieszkowickiej): „Sellin LXXX, dos IIII, Ecclesia I, Otto de Marwitz pro seruitio VIII, pactus XV solidos sed quondam I talentum, due taberne” – wieś liczy 80 łanów, wolne od ciężarów podatkowych są 4 łany parafialne (dos) i 1 łan kościelny (czyli istniał już kościół), lennikiem zobowiązanym do służby konnej jest Otto de Marwitz posiadający 8 łanów, pakt (pactus) płacony rycerstwu przez chłopów wynosi 15 szylingów (solidos), lecz w przeszłości wynosił 1 talent (czyli 20 szylingów), we wsi są dwie karczmy. Z tytułu korzystania przez mieszkańców z okolicznych lasów (Merica Smolnitz – puszcza smolnicka) do wypasania np. świń, bydła, dochód margrabiego określono na 5 korców owsa. Wyróżnić można już wówczas dwie linie Marwitzów: smolnicko-zielińską i marwicko-kłodawską. 1402–1454/55 – ziemie Nowej Marchii pod rządami zakonu krzyżackiego 1432 – Otto II z ZielinaOtto miał zamek w Nowym Santoku, gdzie był głową rodu w latach 1433-54, radcą krzyżackiego wójta krajowego, przy czynnościach którego występował; potem radca dworski elektora brandenburskiego Fryderyka II w latach 1453-66 z bratem Wincentym dokonują fundacji (w Myśliborzu) na rzecz kolegiaty myśliborskiej; określeni zostali nobiles, czyli wchodzili w elitarny krąg rycerstwa zamkowego, kategorii ustanowionej przez cesarza Karola IV 1433 – podczas wojny polsko-krzyżackiej, okoliczne tereny zostają zdobyte i splądrowane przez Husytów 1455 – w Zielinie włada Gerd (Georg) von der Marwitz (?–1470), którego pieczęć na dokumencie z 1448 znajdowała się w Archiwum Powiatowym w Chojnie 1 poł. XVI w. – żyje Peter von der Marwitz (1508?–1557, małżonka Ursula von Schönebeck), właściciel Grzymiradza, Smolnicy i Zielina; od niego pochodzą cztery linie rodu: z Friedersdorf, Zielina, Smolnicy i Linie. „Dom z Zielina” Marwitzów rozpoczyna się od podpułkownika Baltazara von der Marwitz (ur. 25.03.1600, zm. 28.03.1657, komendant twierdzy Kostrzyn). Ostatnim z tej rodziny właścicielem majątku Zielin był Georg Friedrich von der Marwitz (ur. 31.10.1720 w Zielinie, zm. 7.05.1800 w Gorzowie Wlkp.). 21.11.1517 – list lenny elektora Joachima stwierdza, że Claus, Melchior i Hans von der Marwitz ze Smolnicy, Zachariasz i Kaspar z Marwic, Piotr z Grzymiradza i Otto ze Stanowic posiadają do wspólnej ręki m.in. Zielin, połowę opuszczonych pól Babina, jezioro Warnice na warnickim polu, młyn Wielki Smoliniec z obydwoma jeziorami, staw Kuckuck z miejscem młyna, rzekę Smolnicę od młyna Smoliniec Mały po las Dębna, Smolnicę oraz Grzymiradz, (Nowy) Santok z połową miasteczka, Marwice, połowę Tarnowa, ¾ Jenina, ¾ Stanowic 1535–1571 – za rządów Jana kostrzyńskiego Nowa Marchia staje się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego 1538 – margrabia Jan kostrzyński oficjalnie wprowadza na terenie Nowej Marchii luteranizm jako religię obowiązującą 1569 – właściciel wsi Maurycy (Moritz) von der Marwitz (?–1615) funduje dla kościoła nowy kielich ze złoconego srebra oraz patenę, które służą mieszkańcom wsi do 1945. Kielich miał grawerowane na sześciokątnej nodze sceny z Nowego Testamentu, a na patenie wygrawerowany herb fundatora. Napis na kielichu zawierał nazwę wsi: „Anno 1569 Sellien Moritz vo Marwitz”. 1577–1603 – pastorem (pierwszym znanym z imienia i nazwiska) w Zielinie jest Johann Rossteuscher 1592 – obok kościoła na belkach rusztowania zawieszono odlany przez Daniela Schukara nowy dzwon spiżowy (średnica kielicha 85 cm), który znajduje się tam do dziś 1603–1635 – kolejnym pastorem jest Michael Fuchs; sprawuje również opiekę nad kościołami filialnymi w Troszynie i Sitnie 1614 – syn Maurycego, Hans von der Marwitz (1568–1618) oraz jego żona Anna z domu von der Goltz (1574–1645) fundują ołtarz, który znajduje się w kościele do dziś 1618 – umiera Hans von der Marwitz, Zielin w spadku otrzymuje najstarszy syn BaltazarBalzer (Baltasar) von der Marwitz (ur. 25.03.1600 w Grzymiradzu – zm. 28.03.1657 w Kostrzyn), od 28.10.1628 ożeniony z Anną von Schonebeck (22.09.1608-06.10.1647), córką rotmistrza Hansa von Schonebeck (?-1643, żona Modesta von der Marwitz) z Dyszna; od 1649 miał drugą żonę Emerentię von Rohr; podpułkownik i dowódca pułku von Burgsdorff, od 1649 komendant twierdzy w Kostrzynie. 1636–po 1665 – pastorem jest Fryderyk Bracht 1637 – wieś zniszczona podczas wojny trzydziestoletniej przez wojska królowej Szwecji Krystyny Wazy pod komendą generała Jana Banera; opuszczona do 1641, pastor Fryderyk Bracht przenosi się do nie zniszczonych Warnic 1642 – początki odbudowy wsi, pastor Fryderyk Bracht powraca do Zielina, gdzie mieszka tylko jeden gospodarz Georg Viet 1692 – kolejny po Baltazarze właściciel, jego syn Curt Hildebrand von der MarwitzCurt Hildebrand von der Marwitz (ur. 14.12.1641 w Kostrzynie - zm. 02.07.1701 w Kostrzynie), od 03.05.1677 ożeniony z Beate Luise baronową von Derfflinger (ur. 03.10.1647 w Berlinie - zm. 15.08.1715 w Zielinie), córką Georga barona von Derfflinger (ur. 04.03.1606 w Neuenhofen bei Linz – zm. 04.02.1695 w Gusow) i Margarete Tugenreich von Schapelow (1623-1661); od 1690 gubernator twierdzy Kostrzyn. funduje znajdującą się do dziś w kościele ambonę zdobioną herbami i wizerunkami Ewangelistów 1701 – powstanie Królestwa Prus; właścicielem Zielina zostaje Hans Otto von der Marwitz (1653–1703), syn Hansa, najmłodszego brata Baltazara 1703 – po śmierci Hansa Ottona von der Marwitz, właścicielką majątku zostaje wdowa po nim, Emilia (Ämilia) z domu von Derfflinger (ur. 1665, zm. po 1726; ślub wzięli w 1691), córka generała-feldmarszałka Georga von Derfflinger, wraz z synami Georgiem (zm. 1727) i Heinrichem Karlem; do majątku należą także Smolnica i Grzymiradz. 1704 – dobudowano do kościoła wieżę i zawieszono w niej dotąd wiszące obok 3 dzwony 1718 – spis ziemski Fryderyka Wilhelma I; wieś liczy 25,5 łanów ziemi rycerskiej oraz 10 łanów ziemi chłopskiej, 13 chłopów na 39 łanach, 11 zagrodników na 10 łanach. Właścicielem majątku jest pułkownik Georg von der Matwitz. 1720 – wybudowany zostaje pałac 1758 – z Wielkopolski do Nowej Marchii wtargnął ponad 50-tysięczny korpus wojsk rosyjskich pod komendą feldmarszałka Wiliama Wiliamowicza Fermora; Zielin zostaje doszczętnie ograbiony 1765 – Georg Friedrich von der Marwitz sprzedaje Zielin majorowi von Levetzow 1780 – pałac zostaje przebudowany w stylu neoklasycystycznym 1785 – zmarł w wieku 70 lat pastor Johann Wilke, urzędujący w Zielinie 41 lat 1786 – kolejnym pastorem zostaje Benjamin Friedrich Pampe pochodzący z Wierzbnicy pod Myśliborzem; żona – córka poprzednika Fryderyka Christiana Wilke, z którą miał synów: Fryderyka Wilhelma, Henryka, Karola oraz Fryderyka. Jeden z dwóch majątków w Zielinie kupuje Friedrich Hellmuth Anton von Blücher (ur. 04.03.1765 – zm. 09.07.1790, matka Sophie von Levetzow). 1790–1795 – brak wzmianki o właścicielach 08.10.1795 – majątek za 90 000 talarów kupuje starosta powiatu chojeńskiego Carl Christoph Gottlob von Knobelsdorff (od 1825 wielki koniuszy królewski w Berlinie), od spadkobierców majora Gerharda von Levetzow, zmarłego 29.01.1795
XVIII/XIX w. – w Zielinie istnieje szkoła