Siedlce () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Informacje ogólne Wieś położona jest 7 kilometrów od Oławy, na terenie Niziny Śląskiej i w pobliżu lasów sosnowych. Dwa kilometry od wsi znajduje się Winna Góra o wysokości 133 metrów n.p.m., znajdująca się w granicach administracyjnych miasta Oławy.

W 2025 r. we wsi mieszkały 424 osoby. Obszar wsi wynosi 1217,80 ha.

Podział administracyjny W okresie pruskim wieś należała do gminy z siedzibą w Marcinkowicach (Märzdorf), tam też znajdował się do 1924 r. urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1924 r. Siedlce (Zedlitz) posiadały własny urząd stanu cywilnego. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. wieś znajdowała się na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Od ok. 1885 r. do 1928 r. Siedlce dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski leśnictwa (Forstgutsbezirk). W 1928 r. w wyniku reformy administracyjnej likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski leśnictwa Siedlce (Zedlitz) został wchłonięty przez wieś gminną o tej samej nazwie, a część obszaru dworskiego wchłonęły wsie gminne Jelcz (Jeltsch) i Dziuplina (Daupe).

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy MarcinkowiceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1972 wieś wchodziła w skład gromady MarcinkowiceUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej OławaUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia

Do 1400 r. n.e. Obszar wsi był zamieszkały już w okresie neolitu (lata 4200-1700 p.n.e.), epoki brązu (1700-1450 p.n.e.) i kultury halsztackiej (650-400 p.n.e.). W okresie kultury łużyckiej na terenie wsi znajdowała się osada, zniszczona przez najazd Scytów w VII wieku p.n.e. Osada ta była zamieszkiwana także w okresie rzymskim (lata 1-375 n.e.). Dwa kilometry na północ od wsi w okresie wczesnego średniowiecza (X-XIII w.) znajdowało się grodzisko, będące częścią kasztelanii ryczyńskiej. Grodzisko to istniało także na początku XI w., kiedy w 1010 r. grody w Siedlcu i Jelczu uniemożliwiły przeprawę na prawy brzeg Odry księciu saskiemu Bernardowi. Według Wiesława Bokajły w Siedlcu i Jelczu stacjonowali wojowie podlegli księciu polskiemu Bolesławowi I Chrobremu prowadzący wojnę podjazdową z Niemcami na ziemiach Ślężan i Dziadoszan. Siedlce straciły charakter obronny-grodowy w XIII w..

Wieś starosłowiańska o układzie ulicówki, powstała przed początkiem XIII w. W 1203 r. książę wrocławski Henryk I Brodaty nadał Oławie czynsz ze wsi Siedlce. Przed 1208 r. stanowiła własność książąt wrocławskich, a w 1208 r. książę Henryk I Brodaty przekazał wieś w ramach wymiany biskupstwu wrocławskiemu. Majątek we wsi należał do rodu Sagadilów. Siedlce jako własność biskupstwa wrocławskiego została potwierdzona w bulli papieża Innocentego IV wydanej w Lyonie 9 sierpnia 1245 r. Wieś ta, wraz z Kotowicami, Miłoszycami, Jelczem, Starym Otokiem, Biskupicami Oławskimi, Rakowicami, Pawłowicami, Malgostem i Dąbrową należała wcześniej do klucza domaszczyńskiego.

Przed 1300 r. wieś otrzymała lokację na prawie niemieckim. 23 października 1358 r. książę brzeski Ludwik I potwierdził zakup wsi przez Szymona i Franczka Kwasów, synów Mikołaja Kwasa oraz zatwierdził 10 grzywien rocznego czynszu ze wsi. W 1359 r. Henryk zwany Sagadelo w obecności księcia w Oławie nadał swojej żonie Małgorzacie jako oprawę wdowią półtora łana pola uprawnego o wartości 50 grzywien w Pomerium koło Oławy i przynoszący dochód roczny w wysokości 200 kóp groszy, a także 20 grzywien rocznego czynszu z dóbr w Siedlcach. W 1362 r. po raz pierwszy jest wspomniany kościół we wsi, a majątek we wsi należał do braci Szymona (Symon) i Franczka (Franzko) Kwasów (Quos). 6 listopada 1362 r. Gregor Sagadil sprzedał braciom Kwas czwartą część majątku w Siedlcach, sołectwo z karczmą i wały grodowe. 21 listopada 1396 r. trzej synowie Gregora Jezira sprzedali majątek w Siedlcach miastu Oławie. W 1396 r. książę brzeski Ludwik I sprzedał wieś miastu Oławie wraz z prawem patronatu nad kościołem we wsi. Od 1396 r. we wsi istniała szkoła.

Lata 1400-1800 W 1447 r. Siedlce należały do rodu Prittwitzów. W 1481 r. wieś należała wraz z majątkiem w Bolechowie do wdowy po Janku Kotulińskim Małgorzaty Borsznic, która wymogła na księciu Fryderykowi I umowę korzystną dla niej i swoich synów dotyczącą lasów koło Siedlca z jeziorem. W XVI w. wieś należała do książąt oławskich, a wieś jest wspomniana jako własność książęca w latach 1591 i 1604. Od 1534 r. kościół we wsi był wyznania ewangelickiego. W 1604 r. wieś miała powierzchnię 16 1/2 łana, z czego 7 stanowiły wolne łany. Od 1616 r. wieś należała ponownie do miasta Oławy. W 1614 r. właścicielem folwarku w Siedlcach i Sadku (Baumgarten) stał się książę legnicko-brzeski Jan Chrystian. Wraz z śmiercią księcia Jerzego Wilhelma i wygaśnięcia dynastii Piastów w linii męskiej w 1675 r. majątek w Siedlcu przeszedł na własność cesarskiego dworu Habsburgów.

W latach 1695-1707 kościół w Siedlcach był wyznania katolickiego. Od 1707 r. kościół w Siedlcach na powrót był wyznania ewangelickiego dzięki konwencji podpisanej w Altranstädt 22 sierpnia 1707 r. zwracającej protestantom na Śląsku wszystkie kościoły wraz z dochodami, prawami i swobodami. W latach 1691-1734 majątek w Siedlcach wraz z Oławą i innymi dobrami należącymi do miasta i księstwem oławskim należał do Jakuba Ludwika Sobieskiego. W 1748 r. przez Siedlce i Baumgarten (Sadek) przeszła zaraza bydła rogatego. W 1751 r. wieś miała powierzchnię 17 łanów. W 1781 r. we wsi powstał budynek szkoły. W 1783 r. wieś jest wspomniana jako własność urzędu kamlarskiego (Kämmerei) w Oławie, który jest wspomniany jako właściciel wsi w latach 1819, 1830 i 1845. W 1783 r. we wsi jest wspomniana też szkoła ewangelicka, która w 1830 r. miała jednego nauczyciela, a w kościele we wsi co 2 tygodnie odbywały się nabożeństwa w języku polskim. Około 1783 r. we wsi, między Odrą a Oławą na wzgórzu Kieferberg (Sosnowe Wzgórze) znaleziono cmentarzysko z urnami. W 1803 r. część wsi spłonęła w wyniku pożaru wywołanego przez uderzenie pioruna.

Po zajęciu Śląska przez Prusy w wyniku wojen śląskich w połowie XVIII w. wieś podlegała germanizacji, choć pod koniec XVIII w. we wsi odbywały się nabożeństwa ewangelickie w języku polskim, a wieś była zamieszkiwana przez Polaków. W 1817 r. w wyniku decyzji landrata oławskiego Hoverdena polski diakonat ewangelicki w Oławie został przeniesiony do Siedlec, gdzie według pisma Hoverdena do konsystorza ewangelickiego we Wrocławiu z końca stycznia 1818 r. jedną trzecią mieszkańców Siedlec, jak też i Zakrzowa stanowili Polacy.

Lata 1800-1945 Od 1813 r. nauczycielem w szkole w Siedlcach był Baltazar Działas, wcześniej będący nauczycielem w Ratowicach, który był autorem słownika gwary dolnośląskiej obejmującego litery od „A” do „O”, opracowanego wraz z Jerzym Samuelem Bandtkiem do sierpniu 1824 r., kiedy Działas odesłał słownik do Krakowa. Działas nauczał w szkole w Siedlcach do 1862 r., kiedy odszedł na emeryturę i zmarł w 1870 r. w Siedlcach. Od 1818 r. kościół w Siedlcach był siedzibą samodzielnego zboru ewangelickiego. W 1829 r. dobudowano do kościoła po zachodniej stronie wieżę z cegły, finansowaną w większości (2/3) przez miasto Oławę. W 1831 r. we wsi powstał cmentarz ewangelicki. W 1837 r. przez wieś przeszła epidemia cholery, na którą zachorowało 24 mieszkańców wsi, z czego 8 zmarło. W 1845 r. we wsi znajdował się przybytek dla ubogich. W 1827 r. wieś była obok Wierzbna, Sobociska, Domaniowa, Brzezimierza, Piskorzowa i Gaju Oławskiego jedną z ostatnim miejscowości w lewobrzeżnej części powiatu oławskiego z polskojęzycznymi nabożeństwami. Siedlce były, obok Sobociska i Piskorzowa, jednym z ostatnich wsi w lewobrzeżnej (od Odry) części powiatu oławskiego, gdzie ludność posługiwała się językiem polskim jeszcze w 1843 r.. Polskojęzyczne nabożeństwa we wsi odprawiane były jeszcze w 1866 r.. W 1857 r. we wsi powstał nowy budynek szkoły. W 1868 r. orkan dokonał zniszczeń lasu w pobliżu wzgórza Kieferberg.

W 1895 r. we wsi istniało 114 domów. Do końca XIX w. wieś należała do kasy miejskiej w Oławie, a od 1909 r. wieś jest wymieniana jako część królewskiego nadleśnictwa w Kotowicach (Kottwitz, od 1937 r. Jungfernsee). Przed I wojną światową w lesie za Winną Górą niedaleko wsi powstała strzelnica garnizonu wojskowego w Oławie. W okresie dwudziestolecia międzywojennego we wsi powstał pomnik upamiętniający mieszkańców Siedlec zabitych w czasie I wojny światowej. W 1925 r., a także w latach 1957 i 1963-1964 we wsi przeprowadzono badania archeologiczne, w wyniku których znaleziono skorupy naczyń i naczynia obtaczane zdobione falistymi liniami. Przed 1945 r. we wsi istniała szkoła i kościół ewangelicki z pastorówką. Na Winnej Górze niedaleko wsi istniał też plac zabaw. W czasie II wojny światowej kościół ewangelicki we wsi został uszkodzony w czasie walk między Wehrmachtem a Armią Czerwoną. Uszkodzony kościół został rozebrany po II wojnie światowej, a w miejsce rozebranego kościoła w latach 70. XX w. powstał pawilon spożywczo-przemysłowy.

Historia najnowsza 8 listopada 1946 r. we wsi powstała jednostka ochotniczej straży pożarnej, mieszcząca się w remizie wybudowanej przed II wojną światową. Jednostkę OSP we wsi utworzyła grupa 16 ochotników. Po 1945 r. powstał kościół filialny, utworzony poprzez przebudowę sali widowiskowej i karczmy należącej przed II wojną światową do Friedricha Fanty. Do 1964 r. kościół ten należał do parafii w Marcinkowicach, a od 1964 r. do parafii w Kotowicach. Po II wojnie światowej funkcjonował jeszcze we wsi wiatrak typu koźlak mielący zboże uprawiane przez okolicznych rolników, który został następnie rozebrany pod naciskiem władz. W latach 1969-1974 budynek szkoły przeszedł remont, a do budynku z 1857 r. dobudowane zostało drugie piętro. W 1994 r. we wsi powstała świetlica wiejska.

Wieś została zalana w czasie powodzi w sierpniu 1854 r., w 1903 r., w 1934 r., w 1938 r., w 1947 r. i w 1997 r.. W trakcie powodzi w 1997 r. kościół we wsi został uszkodzony, a mieszkańcy wsi wraz z żywym inwentarzem schronili się w lasach koło Winnej Góry.

W 2003 r. we wsi znajdowało się gimnazjum z salą gimnastyczną, boiskiem sportowym i pracownią komputerową, a także kościół filialny, stacja uzdatniania wody, gospodarstwo agroturystyczne, świetlica wiejska i remiza strażacka. W 2004 r. przed remizą strażacką we wsi postawiona została figura św. Floriana. Gimnazjum we wsi zlikwidowane zostało w 2007 r. z powodu małej liczby uczniów, a jego dotychczasowi uczniowie zostali przeniesieni do Gimnazjum nr 3 w Oławie.