Christian Fürchtegott Gellert (ur. 4 lipca 1715 w Hainichen, zm. 13 grudnia 1769 w Lipsku) – niemiecki myśliciel i poeta epoki oświecenia.
Życiorys Urodził się w Hainichen w Saksonii w wielodzietnej rodzinie niezamożnego pastora. Po ukończeniu słynnej szkoły Sankt Afra w Miśni, studiował teologię i filozofię na Uniwersytecie Lipskim. W czasie studiów dorabiał jako korepetytor i tłumacz z języka angielskiego i francuskiego oraz był członkiem zespołu pracującego nad niemieckim tłumaczeniem Encyklopedii Bayle’a (pod kierownictwem Gottscheda). W tym czasie poznał wielu niemieckich intelektualistów swojego pokolenia i był członkiem redakcji czasopisma „Bremer Beiträge”. Studia ukończył w 1744 roku rozprawą o teorii i historii bajki. Od 1745 prowadził na uniwersytecie zajęcia z etyki, poetyki i retoryki, w 1751 został mianowany profesorem filozofii. Jego wykłady o moralności przyniosły mu wielkie uznanie i popularność.
Całe życie był słabego zdrowia. Zmarł otoczony powszechnym szacunkiem w wieku 54 lat i został pochowany wraz z bratem, który zmarł miesiąc później.
Twórczość Działalność literacką rozpoczął już podczas studiów, ale szczytowy okres jego twórczości przypada na późną młodość. Jego bajki – zainspirowane La Fontainem – należały do najbardziej poczytnych w tym czasie i doczekały się wielu tłumaczeń, w tym na język polski. Chętnie wykorzystywano je jako lekturę szkolną oraz na lekcjach retoryki. Jako pierwszy w Niemczech pisał dramaty, których bohaterowie pochodzą z mieszczaństwa. Jego powieść Das Leben der Schwedischen Gräfin von G*** miała wpływ na rozwój tego gatunku w Niemczech. Był autorem pieśni religijnych śpiewanych do dziś w Kościołach ewangelickichZob. . Muzykę do jego pieśni nabożnych komponowali później m.in. Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn czy Carl Philipp Emanuel Bach. Wywarł duży wpływ na poezję niemieckiego oświecenia, sentymentalizmu oraz burzy i naporu. Praca Gellerta Moralische Vorlesungen wywarła wpływ na rozwój teologii moralnej w RosjiБронзов, А. А. Нравственное богословие в России в течение XIX столетия. — СПб., 1901.
Dzieła (wybór)
Bajki, 1746 i 1748 Das Loos in der Lotterie, 1746 Die zärtlichen Schwestern, 1747 Das Leben der Schwedischen Gräfin von G***, 1747/48 Briefe, nebst einer praktischen Abhandlung von dem guten Geschmacke in Briefen, 1751 Geistliche Oden und Lieder, 1757
Przypisy
Linki zewnętrzne Muzeum Gellerta w Hainichen
Dzieła Christiana Fürchtegotta Gellerta w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Niemieccy pisarze XVIII wieku Kategoria:Pisarze niemieckojęzyczni Kategoria:Pisarze protestanccy Kategoria:Urodzeni w 1715 Kategoria:Zmarli w 1769 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lipsku