Europejska Komisja Gospodarcza (EKG) (, skrót: lub ) – jedna z pięciu komisji regionalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych pod jurysdykcją Rady Gospodarczej i Społecznej. Powołano ją do życia w 1947 roku w celu promowania współpracy gospodarczej i integracji pomiędzy państwami członkowskimi. Siedzibą UNECE jest Genewa.
Komisja składa się z 56 państw członkowskich, z których większość znajduje się w Europie. Do jej transkontynentalnych euroazjatyckich i pozaeuropejskich państw członkowskich należą: Armenia, Azerbejdżan, Kanada, Gruzja, Izrael, Kazachstan, Kirgistan, Federacja Rosyjska, Tadżykistan, Turkmenistan, Stany Zjednoczone i Uzbekistan.
Historia Komisja została powołana przez Radę Gospodarczą i Społeczną 28 marca 1947 r. w celu „inicjowania i uczestniczenia w środkach ułatwiających wspólne działanie na rzecz gospodarczej odbudowy Europy”, jak również w celu „utrzymywania i wzmacniania stosunków gospodarczych krajów europejskich, zarówno między sobą, jak i z innymi krajami świata”.
Powstała na wniosek Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych, które wezwało Radę Gospodarczą i Społeczną do utworzenia komisji, podobnie jak Komisji dla Azji i Dalekiego Wschodu, w celu „udzielenia skutecznej pomocy krajom zniszczonym przez wojnę”.
Ponieważ komisja została powołana na początku zimnej wojny, napotkała trudności w realizacji mandatu odbudowy gospodarczej Europy z powodu żelaznej kurtyny. Prace komisji musiały dotyczyć tylko kwestii, które były przedmiotem wspólnego zainteresowania Wschodu i Zachodu, aby nie doprowadzić do konfrontacji. Jednak od upadku Związku Radzieckiego komisje gospodarcze ONZ rozszerzają swoją działalność w byłych republikach radzieckich.
Mandat i zakres działania EKG jako wielostronna platforma służy zwiększeniu integracji gospodarczej i współpracy między państwami członkowskimi oraz promuje zrównoważony rozwój i dobrobyt gospodarczy poprzez:
dialog polityczny, negocjowanie międzynarodowych instrumentów prawnych, opracowywanie przepisów i norm, wymianę i stosowanie najlepszych praktyk oraz wiedzy ekonomicznej i technicznej, współpracę techniczną z krajami o gospodarkach w okresie przejściowym.
Głównymi obszarami działania EKG są:
polityka środowiskowa, transport lądowy, statystyka, zrównoważona energetyka, standardy w handlu, lasy i przemysł leśny, rozwój obszarów miejskich, mieszkalnictwo i zarządzanie gruntami, innowacje, konkurencja i partnerstwa publiczno-prywatne.
EKG współpracuje z UE, z wyraźnymi sukcesami na polu ochrony środowiska, czego wyrazem jest przyjęcie przez UE czterech konwencji o kontroli zanieczyszczeń. Ścisła współpraca podejmowana jest również w zakresie transportu, handlu, standardów konstrukcji pojazdów mechanicznych, przemysłu chemicznego i stalowego, przekazywania danych drogą elektroniczną.
Sekretarz wykonawczy Od 2023 roku sekretarzem wykonawczym Komisji jest Tatiana Molcean, mołdawska dyplomatka. Poprzednio, w latach 2005–2008, funkcję sekretarza wykonawczego Komisji sprawował m.in. były premier Polski, Marek Belka, natomiast w latach 2001–2002 Danuta Hübner, późniejszy komisarz ds. polityki regionalnej UE w latach 2004–2009.
Członkowie Komisja liczy 56 członków (państwa europejskie, państwa byłego ZSRR, Izrael, Kanada, USA): Albania Andora Armenia Austria Azerbejdżan Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Izrael Kanada Kazachstan Kirgistan Liechtenstein Litwa Luksemburg Łotwa Macedonia Malta Mołdawia Monako Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia Słowenia Słowacja San Marino Serbia Stany Zjednoczone Szwajcaria Szwecja Tadżykistan Turcja Turkmenistan Ukraina Uzbekistan Węgry Wielka Brytania Włochy
W Europejskiej Komisji Gospodarczej Unia Europejska posiada status obserwatora.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona UNECE
Kategoria:Organy i agendy ONZ