Zielonki – wieś w południowej Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Miejscowość jest siedzibą gminy Zielonki, przebiega przez nią droga wojewódzka nr 794.

Integralna część miejscowości: MarszowiecGUS. Rejestr TERYT.

W Zielonkach, od 1954 roku, ma siedzibę biblioteka publiczna. Od 2009 roku biblioteka jest samodzielną placówką kultury. Posiada trzy filie w Węgrzcach, Przybysławicach i Bibicach.

Położenie Zielonki położone są w dolinie Prądnika oraz jego lewego dopływu – potoku Garliczka, przy drodze wojewódzkiej nr 794 (Kraków – Skała)Garliczka wpada do Prądnika (Białuchy) w pobliżu centrum miejscowości.. Obszar ten według regionalizacji fizycznogeograficznej znajduje się na styku dwóch mezoregionów – północna i środkowa część miejscowości leży na Wyżynie Olkuskiej (341.32), należącej do makroregionu Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (341.3), a część południowa na obszarze Pomostu Krakowskiego (512.33), należącego do makroregionu Brama Krakowska (512.3)Granica między regionami na obszarze Zielonek przebiega w pobliżu budowanej obecnie Północnej obwodnicy Krakowa..

Wieś, z wyjątkiem jej części południowej i południowo-zachodniejObszar położony na południe od ul. Długopolskiej., znajduje się ponadto na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki KrakowskieObszar położony na północ od linii ulic: ks. Adama Zięby – Krakowskie Przedmieście – Galicyjska. lub w otulinie tegoż parkuObszar położony pomiędzy ul. Długopolską a linią ulic: ks. Adama Zięby – Krakowskie Przedmieście – Galicyjska..

Pod względem administracyjnym miejscowość Zielonki zlokalizowana jest w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w południowo-zachodniej części gminy Zielonki, około 6 km w linii prostej na północ od centrum Krakowa. Graniczy z następującymi jednostkami:

miejscowościami Trojanowice i Garlica Murowana (gmina Zielonki) od północy, miejscowością Bibice (gmina Zielonki) od wschodu, Dzielnicą IV Prądnik Biały miasta Kraków od południa, miejscowością Pękowice (gmina Zielonki) od zachodu.

Biorąc pod uwagę powierzchnię wynoszącą 613,93 ha Zielonki są drugą (po Bibicach) największą miejscowością gminy Zielonki, obejmującą 12,64% jej powierzchniMiejscowość Zielonki obejmuje dwa sołectwa: Zielonki i Osiedle Łokietka..

Najwyżej położony obszar wsi znajduje się przy granicy z Bibicami, na terenie fortu Zielonki, na wysokości około 300 m n.p.m., a położony najniżej na krańcu południowo-wschodnim, przy granicy z Krakowem, w pobliżu doliny Prądnika, na wysokości około 224 m n.p.m.

Pod względem historycznym, w drugiej połowie XVI wieku, wieś położona była w powiecie proszowickim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1. i należała do wielkorządów krakowskich (wieś królewska)Franciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI-XVIII wieku, Kraków 1996, s. 18-19..

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Demografia Liczba mieszkańców Zielonek w okresie dwudziestu lat podwoiła się, przekraczając poziom 7 tys. osób w roku 2021.

Zabytki Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Fort Marszowiec; zespół baterii fortu „Marszowiec”; kościół parafialny pw. Narodzenia NPM, otoczenie.

Transport Do Zielonek kursuje 6 linii autobusowych (w tym jedna nocna), należących do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Krakowie.

Osoby związane z Zielonkami Katarzyna Gawłowa – polska artystka ludowa, malarka Christine Paul-Podlasky – urodzona w Londynie polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna (od 1999 roku mieszka w Zielonkach)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Strona gminy Zielonki Biblioteka Publiczna w Zielonkach

* Kategoria:Wsie wielkorządów krakowskich Kategoria:Wsie w powiecie krakowskim