Walim (, Wüste Waltersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim, w dolinie rzeki Walimki u zachodniego podnóża Gór Sowich.

Położenie Walim to duża i uprzemysłowiona wieś, leżąca u zachodniego podnóża Gór Sowich, w dolinie Walimki i Sowiego Spławu, na wysokości około 400–580 m n.p.m.

Nazwa Pierwotnie Walim nosił nazwę Waltersdorf (wieś Waltera). Wojna trzydziestoletnia, susze i zarazy spowodowały znacznie wyludnienie wsi, wtedy nastąpiła zmiana nazwy na Wüstewaltersdorf (pusta wieś Waltera). Nazwa ta zachowała się do 1945, wtedy władze polskie przyjęły nazwę Łokietek, którą następnie zmieniono na Walim. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 19 maja 1946 r. ()..

Historia Walim został założony na początku XIV wieku. W XVII i XVIII wieku miejscowość stała się ośrodkiem produkcji i handlu płótnem. Od roku 1765, w Walimiu co tydzień organizowane były targi płótna i przędzy. Na bazie utworzonych w latach 1848 i 1864, dwóch tkalni mechanicznych, powstały tu zakłady Websky, Hartmann & Wiesen AG, po II wojnie światowej przejęte przez państwo. W czasach PRL w Zakładach Przemysłu Lniarskiego Walim rocznie wytwarzano do 12,5 mln mb tkanin (ręczniki, obrusy, tkaniny żakardowe, drukowane, powlekane, pościelowe). Do przedsiębiorstwa należał zakład terenowy w Wałbrzychu, ośrodki wczasowe w Sławie nad jeziorem i Międzyzdrojach, dom kultury, żłobek i przedszkoleInformator dla studentów i absolwentów wyższych uczelni, Zjednoczenie Przemysłu Lniarskiego, 1975.. Zakłady upadły w 1992. Ich dawne budynki zostały zniszczone.

W 1914 do wsi doprowadzono z Jugowic linię kolei elektrycznej. Była to jedna z pierwszych zelektryfikowanych linii kolejowych na obecnym obszarze Polski. Linię tę zamknięto w 1959 r., a następnie rozebrano.

thumb|left|Kompleks Riese w Górach Sowich, Walim – Rzeczka, korytarz z widocznymi dwoma poziomami thumb|Widok na wejście do Sztolni Walimskich kompleksu Riese, po prawej widoczna makieta pocisku rakietowego V2 W czasie II wojny światowej m.in. w okolicach Walimia naziści postanowili wybudować system podziemnych korytarzy, być może – fabryk zbrojeniowych, aby ustrzec się przed ewentualnymi nalotami aliantów. Celem prowadzonych na dużą skalę prac górniczych i budowlanych było wykonanie połączonego ze sobą systemu obiektów – kompleksów składających się z części podziemnej i nadziemnej.

Po II wojnie światowej we wsi pracowały Zakłady Przemysłu Lniarskiego Walim oraz zakłady przemysłu drzewnego, był to również ośrodek spotów zimowych i popularne letnisko. W 2014 roku Walim został ukazany w krótkometrażowym filmie dokumentalnym wyprodukowanym przez telewizję TVN pt. Depozytariusz. Obraz przedstawia historię Łukasza Kazka, mieszkańca Walimia, który w Górach Sowich odnajduje depozyty ukryte przez niemieckich mieszkańców wysiedlanych w wyniku postanowień konferencji poczdamskiej z terenów poddanych polskiej jurysdykcji po II wojnie światowej.

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (marzec 2011) liczył 2340 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Walim.

Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Walim.

W administracyjnych granicach Walimia znajdują się 4 osiedla, które wcześniej stanowiły oddzielne wsie: Walim, Sędzimierz, Grządki, Dalków.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół św. Barbary w Walimiu, parafialny z 1548 r. – XVI w., z wieżą dobudowaną w 1777 r. Przebudowywany na początku XIX wieku oraz w 1969 r. Kościół jednonawowy z wydzielonym prezbiterium kościół św. Jadwigi w Walimiu, poewangelicki, obecnie rzymskokatolicki, przebudowany w 1771 r. Spoczywa w nim mumia Karla von Zedlitza uważanego za twórcę egzaminu maturalnegoBaron von Zedlitz – Ślązak, który wymyślił matury na wachtyrz.eu., wraz ze szczątkami innych członków rodziny von Zedlitz. Grobowiec rodziny von Zedlitz został odkryty w 2014 roku przez Łukasza Kazka i grupę badaczy z WałbrzychaPruski minister, który wymyślił matury, spoczywa na Dolnym Śląsku.. kaplica grobowa Klingberga, ul. 3 Maja, z 1813 r. – z początku XIX w. kaplica grobowa Seylerów, ul. Wyszyńskiego, z około 1800 r. dom, ul. Konopnickiej 2 (dawniej: ul. Dymitrowa 1), z końca XVIII w., początek XX w. dom, ul. Kilińskiego 3, murowano-szachulcowy, z drugiej połowy XVIII w., 1820 r. dom, ul. Wyszyńskiego 3, z połowy XIX w. dom, ul. Wyszyńskiego 8, murowano-drewniany, z 1704 r., drugiej połowy i przełomu XIX/XX w. dom towarowy Kauhaus, obecnie dom mieszkalny, ul. Wyszyńskiego 13, z 1779 r., 1839 r. budynek administracyjny tkalni z łącznikiem komunikacyjnym i boczną ścianą tkalni, ul. Kościuszki 8, z 1863 r. Inne zabytki: podziemia i sztolnie w kompleksie Riese.

Atrakcje turystyczne Sztolnie Walimskie – kompleks „Rzeczka”, jeden z siedmiu podziemnych kompleksów „Riese”

mały|Kościół św. Jadwigi w Walimiu mały|Kościół św. Barbary w Walimiu thumb|Krzyż przed kościołem św. Barbary thumb|Ruiny zakładów włókienniczych

Transport Po Walimiu kursują autobusy komunikacji miejskiej z WałbrzychaWalbrzych24.com Autobusy do Głuszycy i Walimia, dostęp: 2014-09-29.ŚKA Wabrzych: Rozkład jazdy i mapa komunikacyjna ZDKiUM Wałbrzych, dostęp: 2014-09-29..

Szlaki turystyczne Przez Walim przechodzą następujące szlaki turystyczne: z Głuszycy Górnej do Jugowic, z Walimia do Głuszycy, z Walimia na Przełęcz Walimską, z Walimia na Wielką Sowę.

Ludzie związani z Walimiem

Kościoły Kościół katolicki. Parafia św. Barbary Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa

Przypisy

Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1995, .

Linki zewnętrzne Sztolnie Walimskie – kompleksu Riese