Turza Wielka (, w latach 1939–1945 Tauersee) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie ciechanowskim.

Historia Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1502 roku. Używano wymiennie określeń Turza oraz Thurza. Nazwa pochodzi od nieistniejącego już jeziora Turskiego, nad którym miejscowość kiedyś leżała. Wieś została założona przez Rycerzy Zakonnych, po zawarciu pokoju z Litwinami w 1379 r. W tym samym okresie wybudowano pierwszy kościół, jednak ciągłe wojny między zakonem a stroną polską spowodowały, że kościół popadł w ruinę i nigdy nie został odbudowany. Nowy kościół został założony dopiero po I wojnie światowej w 1924 roku z inicjatywy właściciela majątku – Aleksandra Kamińskiego. Świątynia powstała w przeciągu zaledwie 4 miesięcy, a 1 lipca 1935 r. została erygowana (stała się parafią) dekretem biskupa chełmińskiego Stanisława Wojciecha Okoniewskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy budynek stacji kolejowej z 1909–1910 w bardzo dobrym stanie oraz magazyn, dom dla pracowników kolei i jedna nastawnia. W centrum miejscowości zachował się neobarokowy pałacyk właścicieli majątku z początku XX wieku. Między pałacykiem a stacją kolejową znajduje się dawny folwark z kilkoma budynkami z XIX i początku XX wieku.

Urodzeni w Turzy Wielkiej

Wiesław Spychalski – polski działacz społeczny na rzecz krwiodawstwa, członek Polskiego Czerwonego Krzyża.

Sołectwo Turza Wielka Turza Wielka znajduje się w zachodniej części gminy Działdowo i jest czwartą, co do liczby ludności miejscowością na terenie gminy. Powierzchnia sołectwa wynosi 1.590,61 ha, co stanowi 5,5% obszaru gminy.

+Struktura wykorzystania gruntówPowierzchnia w haUdział % w pow. ogólnej Grunty z zabudowaniami 28,25 1,78 Grunty orne 1005,82 63,25 Łąki 42,28 2,66 Nieużytki 12,24 0,76 Pastwiska 34,94 2,20 Lasy 389,53 24,50 Drogi 27,01 1,70 Tereny kolejowe 31,15 1,95 Sady 0,84 0,05 Złoża kruszywa 14,51 0,90 Wody 4,04 0,25RAZEM1590,25100

Przypisy

Bibliografia Plan Rozwoju Miejscowości Turza Wielka na lata 2008-2013 (PDF)

Zobacz też Inne miejscowości o tej samej i podobnej nazwie: Turza Wielka

Inne artykuły dotyczące tej miejscowości: Parafia MB Różańcowej w Turzy Wielkiej Turza Wielka (stacja kolejowa)

*