thumb|Odczyt próby tuberkulinowej Mantoux Próba tuberkulinowa – rodzaj badania diagnostycznego wykonywanego dla sprawdzenia stanu przeciwgruźliczej odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Ogólna zasada działania Jest to proste badanie, przydatne szczególnie w akcjach masowych szczepień u dzieci i młodzieży. Próba tuberkulinowa polega na celowym wywołaniu odczynu alergicznego poprzez podanie tuberkuliny.
Wykonuje się je przede wszystkim w celu sprawdzenia stanu odporności przeciw gruźlicy i stwierdzenia czy konieczne jest podanie dawki przypominającej szczepionki BCG, poza tym u dzieci, które nie były szczepione, a w wywiadzie rodzinnym występuje kontakt z chorym na gruźlicę. Najczęściej spotyka się: próba tuberkulinowa Mantoux - wykonywana w Polsce próba tuberkulinowa Pirqueta próba tuberkulinowa Moro - w Polsce niestosowana
Analiza rezultatu Wynik ujemny Ujemna próba tuberkulinowa może świadczyć o braku odporności przeciwgruźliczej i konieczność zaszczepienia tej osoby. Rzadziej jest to stan anergii.
Wynik dodatni Dodatnia próba tuberkulinowa świadczy o prawidłowej odpowiedzi na zastosowane szczepienie, więc doszczepienie nie jest konieczne. Czasem odporność przeciwgruźliczą zyskuje się przez kontakt i samoistne zwalczenie infekcji przez organizm. Nadmiernie dodatnia próba tuberkulinowa może świadczyć o aktywnym procesie gruźliczym toczącym się w organizmie, lecz wymaga to potwierdzenia lub wykluczenia innymi badaniami. W Polsce za wynik dodatni w ogólnej populacji uznaje się wartość ≥ 10 mm.
Wynik fałszywie ujemny Próba tuberkulinowa wypada fałszywie ujemnie, i jest nieskuteczna, u osób z anergią i upośledzeniem układu odpornościowego z różnych przyczyn. Ujemny wynik OT nie wyklucza utajonego zakażenia ani nawet czynnej gruźlicy, szczególnie u osób w immunosupresji.
Odczyn może być fałszywie ujemny w: sarkoidozie grypie odrze krztuścu mykoplazmatycznym zapaleniu płuc (anergia na ok. 4 tygodnie) ostro przebiegającej gruźlicy np. gruźlica prosówkowa przy stosowaniu leków immunosupresyjnych np. kortykosterydów
Wynik fałszywie dodatni Wynik fałszywie dodatni uzyskuje się w reakcji krzyżowej z innymi prątkami (MOTT i Mycobacterium leprae, który wywołuje trąd).
Przypisy
Kategoria:Diagnostyka medyczna Kategoria:Immunologia Kategoria:Pulmonologia Kategoria:Gruźlica