Stara Kuźnica (nazwa oboczna: Stara Kuźnia) – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa Stara Kuźnica wchodzą także wsie Chełb i Drutarnia. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Przez miejscowość przepływa rzeczka Młynkowska Rzeka, dopływ Drzewiczki.

Przez Starą Kuźnicę przechodzi niebieski szlak turystyczny z miejscowości Pogorzałe do Kuźniaków oraz czerwony szlak rowerowy do Sielpii Wielkiej.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Barbary w Nieświniu.

Zabytki Kuźnica wodna, obecnie oddział Muzeum Techniki NOT w Warszawie. Pierwsze wzmianki o funkcjonującej tu kuźnicy pochodzą z XVII w. Kuźnica napędzana była kołem wodnym na rzece Młynkowskiej. W 1860 wzniesiono wielki piec, który pracował z przerwami do 1893. W skład zakładu wchodzą: ujęcie wody, grobla, wypusty oraz dwa koła nasiębierne (na potrzeby pokazów działania kuźni woda może zostać czasowo skierowana na koło wodne). W kuźnicy znajduje się też drewniany młot, typowy dla polskich zakładów z tego okresu, oraz zabytkowa dmuchawa.

W kuźni podczas II wojny światowej ukrywał się żołnierz i egzekutor Armii Krajowej, dr Jacek Wilczur, uratowany i operowany przez kowala - Adama Niewęgłowskiego, który ratował od zagłady Polaków, Żydów oraz jeńców radzieckich zbiegłych z niewoli. Kuźnia została pokazana w 2015 w reportażu TVN24 o dr. Wilczurze.

W latach 80. XX wieku podmokły teren, z którego woda spływała na koło wodne, został uregulowany i w jego miejscu powstał zbiornik wodny z ciekawym sześciokątnym spływem, z którego woda odpływa pod ziemią. Zbiornik jest zarybiony, a ponadto wykorzystywany w celach turystycznych.

Kuźnica została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.492 z 18.10.1956 i z 15.02.1972).

Przypisy Statystyka Miasta i Gminy Końskie. Statystyka ludności za 2025 rok. Liczba ludności – sołectwa – wsie [dostęp 2026-01-11]. Strona gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Opis Parafii na stronie diecezji

Bibliografia Encyklopedia techniki. Metalurgia, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice, 1978

Linki zewnętrzne

Kategoria:Końskie (gmina)