Rusocin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Położenie Duża wieś położona 6 km na północny wschód od Dolska, przy drodze powiatowej nr 4078 z Drzonku do Dobczyna. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogami do: Wieszczyczyna i Feliksowa.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Wieś nazywała się kiedyś inaczej – „Rusocino”. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumencie z 1404 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Russoczino”, 1405 „Russocino”, 1416 „Ruszoczino”, 1423 „Russoczyno”, 1424 „Ruchoczino”, 1429 „Russoczynowo, Russynowo”, 1432 „Rusoczino”, 1449 „Russchoczyno”, 1485 „Ruszoczyno”, 1487 „Russzocyno”, 1510 „Ruchoczino” .

Od nazwy miejscowej Rusocino, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Russockich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Historia Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią szlachecką, własnością polskiej szlachty z rodu Zaborowskich, Russockich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Baranowskich, Koszutskich i Krzyżanowskich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1464 miejscowość leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1485 leżała w powiecie pyzdrskim. W 1510 w parafii Wieszczyszyn.

Pierwszy historyczny zapis odnotowujący wieś pochodzi ze średniowiecznych archiwów sądowych i w latach 1404-06 wspomniał właściciela wsi Sędziwoja Zaborowskieego. W 1404 Sędziwój Zaborowski toczył proces z kasztelanem gieckim Dobrogostem Włościejewskim z Włościejewek o rozgraniczenie Rusocina i Międzyborza oraz Dobczyna i Wieszczyczyna. Sąd ziemski orzekł, że Dobrogost miał pod przysięgą oznaczyć granicę pomiędzy Rusocinem a Międzyborzem. W 1406 Sędziwój zawarł ugodę z Paszkiem Chlebowskim o granice Rusocina i Chlebowa, a z Wojciechem Nowieckim o granice Rusocina i Nowca.

W 1406 Sobek Wyskota z Żytowiecka wraz z żoną Dobroszką toczyli proces sądowy z Małgorzatą wdową po Świętosławie z Wronczyna o Zaborowo, Dobczyn i Rusocin. W 1406 Dobroszka zawarła ugodę z Mikołajem ze Spławia oraz dziedzicami z Książa w wyniku, której miała otrzymać 1/3 dóbr po zmarłym Sędziwoju Zaborowskim oraz spłacić 1/3 jego długów.

W 1416 Paszek Chrząstowski oraz kasztelan giecki Dobrogost z Włościejewek mieli wraz z dziedzicami Jarosławek dokonać rozgraniczenia Jarosławek, Międzyborza i Rusocina. W latach 1416-1417 Paszek toczył w tej sprawie proces z Januszem z Jarosławek. W 1432 Dziersław Russocki toczył proces z Wojciechem Nowieckim o odnowienie kopców granicznych pomiędzy Rusocinem i Nowcem. W 1432 Dziersław Russocki zawarł ugodę z Pawłem i Mikołajem z Chlebowa w sprawie granic pomiędzy wsiami Rusocin i Malinie; wspomniano kopce i pale przy rowie Rusockim, którym płynełą woda z jeziora położonego powyżej Rusockiego Młyna. Ustalono, że ludzie z Rusocina mieli mieć swobodny dostęp dla wozów i bydła aż do swego jeziora, a podczas moczenia konopi i lnu wolno im było składać je na brzegu Pawła i Mikołaja. W 1450 wspomniano narożnik wsi Błożejewo (obecnie to Błażejewo), Malinie, Rusocin i Nowiec (obecnie to Nowieczek).

W latach 1409-1417 odnotowany został właściciel wsi Paszek Wyskota z Chrząstowa, a także z Dobczyna, Zdzieża i Mikuszewa w powiecie pyzdrskim. W latach 1413-1418 pełnił funkcję Łowczego kaliskiego. W 1409 woźny sądowy zapowiedział przed sądem ziemskim, że tenże Paszek miał prawo bliższości do dziedzin Rusocin i Dobczyn. W 1412 Paszek Wyskota z Chrząstowa wraz z Dziersławem z Rusocina zawarli ugodę z Paszkiem z Chlebowa w sprawie młyna pomiędzy Chlebowem a Rusocina, położonego poniżej Rusocina, a obie strony miały wspólnie sądzić młynarza i wspólnie naprawiać młyn zbożowy .

W XVI wieku miejscowość wymieniono w rejestrach podatkowych. W 1510 w Rusocinie było 11 łanów osiadłych, 4 zagrodników, 9 łanów opuszczonych, dwa młyny, folwark. Sołectwo miało 4 łany opustoszałe. W 1530 miał miejsce pobór od 3 łanów, od młyna wodnego stojącego na rzece i zwanego po staropolsku korzecznikiem pobrano 3 grosze. W 1563 miał miejsce pobór od 5 łanów, od dwóch dziedzicznych korzeczników, każdy o jednym kole. W rejestrze poborowym z 1580 Rusocin nie został wymieniony.

Pierwszy historyczny zapis odnotowujący wieś pochodzi z 1407 kiedy kasztelan giecki Dobrogost Włościejewski toczył spór sądowy z dziedzicami z Książa uzyskując prawo przeprowadzenia ujazdu granicznego pomiędzy Książem a Brzostownią. W 1411 Dobrogost oraz Jan Ksiąski winni stawić po dwóch świadków, m.in. w sprawie o granice pomiędzy Brzostownią a Książem.

W 1426 Jan Pasikoń dziedzic we Włościejewkach, sprzedał wraz z prawem odkupu za 100 grzywien groszy szer., Katarzynie z Kępy Wielkiej w powiecie pyzdrskim, zakonnicy w Owińskach, 8 grzywien czynszu rocznego ze wsi Brzostownia. W 1432 szlachcic polski Jan z Książa dowodził za pomocą świadków przeciwko Andrzejowi i Janowi kmieciom z Brzostowni, że zajął im 8 koni w prosie w szkodzie swojego pana. W 1449 Piotr Pasikoń, we Włościejewkach zapisał żonie Małgorzacie po 350 grzywien posagu oraz wiana na całych Włościejewkach oraz na połowie wsi Brzostownia i Międzyborze.

W 1487 źródła historyczne notują Andrzeja Brzostowskiego z Brzostowni, wicechorążego poznańskiego. W 1491 Andrzej Pasikoń z Włościejewek zapisał swojej żonie Elżbiecie po 200 kop groszy posagu i wiana na całych wsiach Włościejewki i Brzostownia. W 1506 zmarł Jan Sobiepan kmieć z Chwałkowa koło Książa, który zapisał legat w wysokości dwóch grzywien na długu kmiecia Głąba z Brzóstowni, na budowę kościoła w Włościejewkach. W 1571 Stanisław Sapiński i jego żona Katarzyna córka zmarłego Wawrzyńca Włościejewskiego dokonali ze Stanisławem Brodowskim podziału dóbr dziedzicznych we wsiach: Włościejewki, Brzóstownia i Międzyborze.

Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1510 w Brzostowni, wsi należącej do Andrzeja Włościejewskiego odnotowano 7 i 1/4 łana osiadłego, 1 i 3/4 łana opustoszałego, nieuprawianego, sołectwo na dwóch łanach oraz karczma”karczmę. W 1530 miał miejsce pobór podatków z 3 łanów. W 1563 i 1566 Brzóstownia była własnościa Włościejewskiego. Odnotowano w niej pobór z 5,5 łana, a w 1581 pobór z 4 łanów i od jednego zagrodnika.

W połowie XIX wieku majątek był w rękach Feliksa Topińskiego. Z powodów długów właściciela Bank Ziemski w 1904 rozparcelował majątek.

Zabytki i turystyka Zabytkiem prawnie chronionym jest zespół dworski, składający się z: barokowej oficyny z XVIII wieku, parku krajobrazowego z połowy XIX wieku, z pomnikowymi drzewami.

Pozostałymi atrakcjami wsi są: klasycystyczny dwór z 1879, kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dolsk (gmina)