Pawłówko (pol. hist. ‘’ Pawłowo’’) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Buk.

Nazwa Wieś ma średniowieczną metrykę. Kiedyś miejscowość nosiła inne nazwy i nazywała się „Pawłowicze”, a później „Pawłowo”. Notowana była w ten sposób co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Pierwszy zachowany zapis pierwotnej nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1448 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Pawlowicze”, a w 1463 Pawłowo.

Po rozbiorach Polski w okresie zaborów kiedy Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim w XIX wieku zaborcy nadali wsi niemiecką nazwę "Paulsdorf".

Historia Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Początkowo była własnością kościelną leżącą w parafii Buk, którą wydzierżawiano. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1580 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego w parafii Buk.

Pierwszy zapis o wsi pochodzi z 1448 i odnotował, że pełnomocnik plebana w Buku wydzierżawił Dobrogostowi z Zajączkowa tenutariuszowi bukowskiemu, czyli zarządcy klucza dóbr biskupstwa poznańskiego, na jeden rok dochody kościoła w Buku, w które wchodziły m. in. czynsz ze wsi kościelnej Pawłówko. W umowie ustalono, że Dobrogost może w okresie arendy korzystać także ze świadczeń płaconych przez kmieci pawłowskich.

W 1463 Bartłomiej pleban w Słupi koło Stęszewa oraz jego brat Jan z Buku sprzedali, za zgodą plebana bukowskiego posiadacza wsi Pawłówko, dwie grzywny czynszu rocznego na domu w Buku oraz na połowie łana we wsi Pawłowo z zastrzeżeniem prawa wykupu za 24 grzywien na rzecz altarii św. Marcina i Mikołaja, której byli kolatorami, a przeniesionej z Buku do kaplicy św. Jakuba w katedrze poznańskiej.

W 1510 do uposażenia altarysty altarii Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja w kościele parafialnym w Buku należał m. in. jeden wiardunek czynszu rocznego z zagrody Marcina zagrodnika w Pawłówku, wsi kościoła parafialnego w Buku.

W latach 1577-1580 pleban z Buku zapłacił pobór podatkowy z Pawłówka. W 1577 i w 1580 od 9 kwart roli oraz od 5 zagrodników. W 1603 odnotowano, że w Buku, oprócz kościoła parafialnego św. Stanisława, były także trzy inne kościoły, tj. kościół św. Wojciecha w Konarach na przedmieściach Buku, prepozytura św. Ducha leżąca za miastem Buk oraz we wsi opuszczonej Pawłówko gdzie znajdował się drewniany kościół św. Mikołaja. Każdy z tych trzech kościołów miał trzy ołtarze, a kościołami tymi zawiadowali wikariusze z Buku. Pawłowski drewniany kościół św. Mikołaja rozebrano po rozbiorach Polski po roku 1800.

W latach 1580–1793 należała do probostwa w Buku. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

Leon Plater w XIX-wiecznej książce pod tytułem "Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księztwa Poznańskiego" (wyd. 1846) zalicza Pawłówko (Pawłowko) do wsi mniejszych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski). Pawłówko należało do okręgu bukowskiego i było częścią majętności Duszniki, której właścicielem był rząd pruski w Berlinie. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 54 mieszkańców i 6 dymów (domostw).

Pod koniec XIX wieku wieś liczyła 8 gospodarstw i 101 mieszkańców, z czego katolikami było 67, a pozostali ewangelikami. W latach 1975–1998 Pawłówko położone było w województwie poznańskim. Sołectwo Wiktorowo-Pawłówko liczyło w 2013 roku 101 mieszkańców.

Zobacz też inne miejscowości o nazwie Pawłówko

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Buk (gmina)