Igor Jewgienjewicz Tamm (ros. И́горь Евге́ньевич Та́мм; ur. we Władywostoku, zm. 12 kwietnia 1971 w Moskwie) – rosyjski fizyk teoretyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1958 za odkrycie i interpretację promieniowania Czerenkowa, w latach 1924–1941 i od 1954 roku profesor uniwersytetu w Moskwie; od roku 1953 członek Akademii Nauk ZSRR, a od roku 1959 – Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys W 1913 ukończył gimnazjum w Jelizawetgradzie (obecnie Kropywnycki), po czym wyjechał na studia do Edynburga, gdzie ukończył jeden semestr na wydziale nauk ścisłych, w 1914 powrócił do Rosji i podjął studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Uniwersytetu Moskiewskiego. W 1915 wstąpił ochotniczo do carskiej armii, przez szereg miesięcy służył w oddziale sanitarnym na froncie I wojny światowej. W 1918 ukończył studia na Uniwersytecie Moskiewskim, w 1919 został asystentem katedry fizyki na Uniwersytecie Krymskim w Symferopolu, od 1921 wykładał w Odeskim Instytucie Politechnicznym, a od 1922 w Moskwie na Komunistycznym Uniwersytecie im. Swierdłowa. Jednocześnie od 1923 pracował na Wydziale Fizyki Teoretycznej Drugiego Uniwersytetu Moskiewskiego, gdzie od 1927 do 1929 był profesorem, a od 1924 pracował na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym, gdzie od 1930 do 1937 kierował katedrą fizyki teoretycznej. Od 1943 do 1950 kierował katedrą fizyki teoretycznej Moskiewskiego Instytutu Fizyczno-Technologicznego, jednocześnie 1946-1950 kierował katedrą fizyki teoretycznej Moskiewskiego Instytutu Mechanicznego.
Jest autorem podstawowych prac z mechaniki kwantowej i teorii sił jądrowych, współtwórcą teorii promieniowania Czerenkowa. Pracował również nad problemem uzyskania kontrolowanej reakcji termojądrowej i innymi zagadnieniami fizyki teoretycznej i doświadczalnej. W 1930 roku rozwinął kwantową teorię rozpraszania fotonów na swobodnych elektronach. W 1937 roku, wspólnie z Ilją M. Frankiem, opracował teorię promieniowania Czerenkowa, za co w roku 1958 (wspólnie z Pawłem Czerenkowem i Ilją M. Frankiem) otrzymali Nagrodę Nobla. W latach 50. i 60. pracował wspólnie z Andriejem D. Sacharowem w tajnym instytucie nad zagadnieniami broni nuklearnej oraz opracował koncepcję tokamaka (1950).
Nagrody i odznaczenia Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (4 stycznia 1954) Order Lenina (czterokrotnie, 19 września 1953, 4 stycznia 1954, 11 września 1956 i 7 maja 1965) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (10 czerwca 1954) Nagroda Stalinowska (dwukrotnie, 1946 i 1953) Medal „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Złoty Medal im. Łomonosowa Akademii Nauk ZSRR (1968) I inne.
Przypisy , Biographical, Nobel Lecture, December 11, 1958, General Characteristics of Radiation Emitted by Systems Moving with Super-Light Velocities with Some Applications to Plasma Physics.
Linki zewnętrzne Геннадий Чepнeнкo: Игорь Тамм, Igor Tamm – Биография (ros.) Антоном Бочаровым: Тамм Игорь Евгеньевич, 08.07.1895 – 12.04.1971, Герой Соц.Труда (ros.) Игорь Евгеньевич Тамм (biografia, autobiografia, wspomnienia) (ros.)
Kategoria:Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Moskiewskiego Instytutu Fizyczno-Technicznego Kategoria:Rosyjscy nobliści – fizyka Kategoria:Żydowscy nobliści – fizyka Kategoria:Rosyjscy fizycy XX wieku Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Członkowie zagraniczni PAN Kategoria:Rosyjscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni we Władywostoku Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1971 Kategoria:Optycy