Milanów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Milanów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Milanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Milanów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1056 mieszkańców.

Wieś otoczona lasami, szczególną atrakcją jest rezerwat Czarny Las, utworzony w 1981 roku na obszarze 1 ha.

Historia Po raz pierwszy w źródłach historycznych nazwa Milanów pojawiła się w 1431 roku. Wieś była wówczas własnością szlachcica Andrzeja Kostro. W 1442 r. w Budzie Władysław III Warneńczyk zapisał Mikołajowi z Milandowa (brat Andrzeja Kostro) 25 grzywien na dworzyskach Załowicze, Szaków, Czuryłów w powiecie gródeckim województwa ruskiegoСмерека Б. Три маловідомі документи XV століття до історії Львівської землі // Архіви України. К., 2021. Вип. 4 (329). С. 177–178. W 1440 r. Mroczko z Milanowa, rządca łukowski, kupił starostwo parczewskie. Wieś leżała na terenach będących przedmiotem sporu pomiędzy Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim.

Anna księżniczka Wiśniowiecka, córką ks. Michała, starosty owruckiego i jego żony Rainy MohylankiSadok Barącz: Pamiątki buczackie. Lwów: Drukarnia Gazety Narodowej 1882, s. 68., , pierwsza żona Zbigniewa Firleja (zm. 1649), starosty lubelskiegoAdam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. V. Warszawa: Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów, 1902, s. 292., wniosła w dom Firlejów pewne dobra, m.in. klucze rudzieniecki, horodyski, roszowski, milanowski w województwach lubelskim i podlaskim. W XVIII wieku Milanów należał do dóbr Potockich. Mikołaj Bazyli Potocki, starosta kaniowski, zapisał te dobra synowcowi swemu ks. Kajetanowi Potockiemu, kanonikowi katedralnemu krakowskiemuSadok Barącz: Pamiątki buczackie. Lwów: Drukarnia Gazety Narodowej 1882, s. 68–69.. Później dobra milanowskie należały do Czetwertyńskich, którzy zbudowali tu piękną rezydencję.

W 1906 r. powstała w Milanowie straż pożarna założona przez studenta Szkoły Górniczej Rudolfa Levitou, a w pierwszym jej zarządzie znalazł się książę Włodzimierz Czetwertyński. OSP odegrała istotną rolę kulturalną w życiu gminy – działała przy niej orkiestra, sekcja oświatowa, teatralna oraz biblioteka.

W dniach 29–30 września 1939 r. pod Milanowem toczyła boje SGO „Polesie” gen. F. Kleeberga, walcząc z oddziałami Armii Czerwonej w czasie agresji Sowieckiej na Polskę w 1939. Na miejscowym cmentarzu znajdują się groby poległych wówczas żołnierzy polskich.

Po reformie administracyjnej 1867 roku Milanów nabrał praw gminnych. W 1973 roku Milanów stał się siedzibą gminy w powiecie parczewskim województwa lubelskiego i tak jest obecnie od 01 stycznia 1999 r.

Zabytki Jeden z ważniejszych zabytków, pałac neoklasycystyczny w Milanowie, powstał po 1840 roku (obecnie siedziba LO im. M. Konopnickiej). Obok pałacu znajdują się dawne obiekty dworskie oraz dobrze zachowany park XIX-wieczny, urządzony w stylu angielskim.

W miejscowości znajduje się też zespół kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. Składa się pn z kościoła wzniesionego w latach 1858–1861 oraz XIX-wiecznych budynków plebanii, szpitala (obecnie ośrodek zdrowia) i pralni szpitalnej (obecnie budynek mieszkalny). Obiekty te ufundowała właścicielka ziemska Milanowa, Wanda Julianna Uruska-Caboga, a wzniesiono je w stylu późnoklasycystycznym według projektu Henryka Marconiego.

Do rejestru zabytków nieruchomych województwa lubelskiego wpisano: kościół parafialny z plebanią pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, wybudowany w latach 1861–1871, nr rej.: A / 1370 z 21.06.1993 zespół dworski i folwarczny, 2 połowy XIX i początków XX wieku, nr rej.: A/1371 z 17.06.1985: Zespół obejmuje dwór, oficynę, stajnię cugową, oranżerię, park z alejami dojazdowymi, gorzelnię z magazynem gorzelni, jak również dom gorzelnego.

Sport We wsi działa powstały w 1923 roku klub piłkarski LKS Milanów (Ludowy Klub Sportowy Milanów), który w sezonie 2020/21 występuje w bialskiej klasie okręgowej. Największym osiągnięciem piłkarzy LKS Milanów były występy w lubelskiej IV lidze w sezonie 2016/2017.

Ludzie związani z Milanowem

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Strona gminy, sołectwa