Burbonowie (, ) – dynastia królewska wywodząca się z Francji, boczna linia Kapetyngów.
Przedstawiciele rodu sprawują obecnie władzę w królestwie Hiszpanii i wielkim księstwie Luksemburga, dawniej również we Francji i na terenach dzisiejszych Włoch. Panowanie we Francji przypada na lata 1589–1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Główna francuska linia Burbonów wygasła, a istnieją dalej młodsze linie – hiszpańska linia Burbonów i Burbonów-Orleańskich.
Szczegółowe drzewo genealogiczne rodu znajduje się w artykule genealogia Burbonów.
Burbonowie panujący we Francji Pierwszym Burbonem na tronie Francji był Henryk IV, król Nawarry, syn królowej Joanny d’Albret i Antoniego Burbona, księcia Vendôme. Ród de Burbon-Vendôme wywodził się od Roberta de Clermont, z dynastii Kapetyngów, syna króla Ludwika IX Świętego i królowej Małgorzaty Prowansalskiej: Henryk IV (1589–1610), zapoczątkował dynastię, wywiódł Francję edyktem nantejskim z zapaści wojen religijnych. Ludwik XIII (1610–1643), zbudował silną władzę absolutystyczną Ludwik XIV (1643–1715), wzmocnił absolutyzm władzy, zbudował rezydencję w Wersalu Ludwik XV (1715–1774), kontynuował zamiłowania swojego pradziadka Ludwika XIV do wojen, dbał o splendor dworu, zgodnie z powiedzeniem po nas choćby potop, równocześnie regres gospodarczy Francji Ludwik XVI (1774–1792), odziedziczył po dziadku Ludwiku XV wielki kryzys finansowy, który sprawił, że absolutystyczne Królestwo Francuskie utonęło w odmętach wielkiej rewolucji społecznej. Ścięty w czasie terroru Robespierre’a w styczniu 1793 Ludwik XVIII (1814–1824), król z konstytucją i parlamentem Karol X (1824–1830), król który musiał zbiec przez rewolucję lipcową Ludwik XIX (1830), panował tylko 20 minut Henryk V (1830), panował przez tydzień, ostatni władca ze starszej linii Burbonów Ludwik Filip I (1830–1848), jedyny król z młodszej gałęzi orleańskiej
Burbonowie panujący w Hiszpanii W Hiszpanii pierwszym Burbonem na tronie był Filip V, młodszy wnuk króla Francji Ludwika XIV Wielkiego i infantki Marii Teresy Hiszpańskiej (na której prawa do tronu się powołano). W 1700 roku na mocy testamentu Karola II Habsburga został on królem Hiszpanii. Jego potomkowie panują tam (z przerwami) do dziś – obecny król Filip VI również pochodzi z tej dynastii: Filip V (1700–1724) oraz (1724–1746) Ludwik I (1724) Ferdynand VI (1746–1759) Karol III (1759–1788) Karol IV (1788–1808) Ferdynand VII (1813–1833) Izabela II (1833–1868) Alfons XII (1875–1885) Alfons XIII (1886–1931) Jan Karol I (1975–2014) Filip VI (od 2014)
Burbonowie panujący w Królestwie Neapolu i Sycylii (od 1816: Obojga Sycylii) Pierwszym władcą Neapolu i Sycylii z dynastii Burbonów był król Hiszpanii – Karol III Hiszpański, nie mogąc łączyć dwóch koron, zrzekł się Neapolu i Sycylii na rzecz swojego młodszego syna – Ferdynanda Burbona, co do którego wiadomo było, że nie odziedziczy korony Hiszpanii: Ferdynand I (1759–1825) Franciszek I (1825–1830) Ferdynand II (1830–1859) Franciszek II (1859–1860)
Burbonowie panujący w Parmie Pierwszy książę Parmy z dynastii Burbonów był młodszym synem pierwszego króla Hiszpanii z dynastii Burbonów – Filipa V i jego drugiej żony – Elżbiety Farnese. Gdy ród Farnese wymarł, jego matka odziedziczyła rodzinną Parmę, którą przekazała Filipowi, niemającemu perspektyw na zostanie królem Hiszpanii: Filip I (1748–1765) Ferdynand I (1765–1802) Ludwik I (1802–1803) Karol II (1847–1854, zm. 1883) Karol III (1849–1849) Robert I (1854–1859, zm. 1907), dziadek wielkiego księcia Jana Luksemburskiego
Burbonowie panujący w Luksemburgu (Linia Burbon–Parma) Jan I był synem Karoliny de Nassau, wielkiej księżnej Luksemburga, i Feliksa Burbon-Parmeńskiego (syna Roberta I, księcia Parmy). Jako ojciec przekazał swoim potomkom nazwisko Burbon-Parma, ale niektórzy wciąż używają starej nazwy dynastii – Nassau-Weilburg: Jan I (1964–2000) Henryk I (2000–2025) Wilhelm V (od 2025)
Genealogia Burbonów
cz 2
Zobacz też władcy Francji władcy Hiszpanii wojna o sukcesję hiszpańską
Bibliografia Aleksander Kraushar, Bourboni na wygnaniu w Mitawie i Warszawie: szkic historyczny : 1798–1805, 1899
* ! Kategoria:Drzewa genealogiczne