Jedwabno (niem. Jedwabno, w latach 1938–1945 GedwangenRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Miejscowość turystyczna, jest siedzibą gminy Jedwabno. We wsi najdują się rzymskokatolicki kościół parafialny św. Józefa, wybudowany w 1932 r. i filiał kościoła ewangelickiego.
Historia Według jednych źródeł wieś założona około 1380 r. na miejscu grodziska Prusów. Inne wskazują, że miejscowość wymieniana była w dokumentach w 1397 r., założona prawdopodobnie na miejscu staropruskiej osady. W średniowieczu była to duża osada bartnicza, a od XVI wieku duża wieś targowa, z prawem do organizowania jednego jarmarku rocznie. W 1380 roku wybudowano w zachodniej części wsi nad nieistniejącym jeziorem niewielką fortyfikację krzyżacką, która w XIV wieku wyposażona była w 2 ciężkie kusze, 2 miotacze i 3,5 kopy strzał. Zapisy ksiąg czynszowych z 1436 wskazują, że Jedwabno posiadało tradycje starej wsi bartnickiej. W 1579 r. wzmiankowano istnienie we wsi parafii. W 1782 wieś liczyła 57 gospodarstw i pełniło funkcję osady targowejJan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 100. Kościół ewangelicki został spalony zimą 1945, później rozebrany i już nie odbudowany.
Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych utrwalona historycznie nazwa niemiecka Jedwabno została w 1938 r. zastąpiona przez administrację nazistowską sztuczną formą Gedwangen.
Zabytki kościół katolicki pw. św. Józefa, zbudowany w latach 1930-1932. Obiekt jest murowany z drewnianą wieżą, założony na planie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Dach dwuspadowy. Ołtarz główny w stylu neorenesansowym, przed ołtarzem neogotycka balustradaPiotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 310. domy o charakterze kamieniczek (ul. 1 Maja, ul Odrodzenia, ul. Olsztyńska) domy drewniane (ul. Odrodzenia, ul. Olsztyńska) cmentarz ewangelicki, położony po obu stronach drogi do Nidzicy, ze starymi drzewami oraz słabo zachowanymi nagrobkami.
Wspólnoty wyznaniowe Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP: filiał Jedwabno należący do Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Pasymiu, nabożeństwa prowadzone są w budynku przy ul. Olsztyńskiej 12 Kościół rzymskokatolicki: parafia św. Józefa i Matki Bożej Częstochowskiej – kościół św. Józefa i Matki Bożej Częstochowskiej
Zobacz też Jedwabno
Przypisy
Bibliografia Ambroziak Sławomir, Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór), Rocznik Mazurski 2001. Ambroziak Sławomir, Osadnictwo na terenie gminy Jedwabno od czasów Zakonu Krzyżackiego, Rocznik Mazurski 2002. Ambroziak Sławomir, Z dziejów gminy Jedwabno, Rocznik Mazurski 2006. Ambroziak Sławomir, O najgłośniejszym procesie sądowym Mazur. Wydarzenia zimy 1931/1932 w Dębowcu i Jedwabnie oraz postępowanie w tych sprawach przed niemieckim wymiarem sprawiedliwości, Rocznik Mazurski 2007. Ambroziak Sławomir, Okręg Jedwabna w pierwszych latach powojennych 1945-1954, Rocznik Mazurski 2008. Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. , s. 159 Liżewska Iwona, Wiktor Knercer: Przewodnik po historii i zabytkach Ziemi Szczycieńskiej. Olsztyn, Agencja Wydawnicza "Remix" s.c., 1998, 171 str., Powiat szczycieński. Przeszłość - współczesność, Szczytno 2006, praca zbiorowa Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, Szczytno 1962, praca zbiorowa
Linki zewnętrzne Nieoficjalna strona wsi i gminy
Kategoria:Jedwabno (województwo warmińsko-mazurskie)