Grochowo – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XV wieku. Po raz pierwszy wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1412 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Grochowo” używaną także obecnie. W 1419 odnotowano “Grothow, Grochow”, 1422 „Grochowey”, 1563 „Grochowo”, 1580 „Grochowo”, 1789 „Grochow”.

W Polsce są dwie miejscowości o tej nazwie. Według językoznawców, wydawców encyklopedycznego słownika „Słownika historyczno-geograficznego województwa poznańskiego w średniowieczu” nazwa miejscowości Grochowo pochodzi od nazwy osobowej, antroponimu „Groch” lub apelatywu „groch” oznaczającego rodzaj rośliny jednorocznej z rodziny bobowatych z dodanym sufiksem „-owo”. Od nazwy miejscowej Grochowo, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Grochowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Po rozbiorach Polski pruska administracja wprowadziła zgermanizowaną niemiecką nazwę „Grochow”, która była adaptację fonetyczną od nazwy polskiej. Odnotowano ją w 1822 i w 1919.

Historia Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Pierwotnie była wsią szlachecką własnością polskiej szlachty z rodu Wolkow, Doberschwycz, Grimbarków, Grochowskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Zaydliczów Czarmyślskich, Goruńskich, Pieskowskich, Hersztopskich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim. W 1493 miejscowość znajdowała się w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1453 była siedzibą własnej parafii. W 1580 leżała w parafii Goruńsko.

Pierwszy zachowany zapis historyczny o wsi pochodzi z 1412 i odnotował, że Jenczy, czyli Jan Wolków z Grochowa i Trzemeszna Lubuskiego toczył procesy majątkowe z Piotrem Tarchałą starostą międzyrzeckim o 70 kóp, a z Wojtkiem z Gorzycy koło Międzyrzecza o 80 grzywien.

W latach 1422-1423 notowany był Herman Wolcow z Grochowa, który w procesie majątkowym o połowę wsi Grochów prowadzonym z Dorotą z Grochowa dowodził, że jego ojciec, a potem on posiadali spokojnie swoją część tej wsi przez 30 lat. W latach 1422-1424 odnotowano Dorotę z Grochowa. W 1424 toczyła ona proces z Hermanem Wolcow z Trzemeszna Lubuskiego o podział ojcowizny w Trzemesznie, którą dzierżył Herman w kwocie 20 grzywien groszy praskich.

W 1428 wspomniany został Konrad Doberszicz, Doberschwycz z Grochowa. W 1431 Jan Dobrswicz, Dobirswicz dziedzic w Grochowie toczył proces z Oswaldem klerykiem z Żagania.

W 1432 Andrzej Grimbark, Grimberg lub Grinbarg z Grochowa toczył procesy z Katarzyną z Landsbergu (obecnie to Gorzów Wielkopolski) i Starego Grimberga o czynsze i dobra w Grochowie. Kolejny proces toczył też z Anną z Grochowa i jej bratem Mikołajem z Grochowa. W latach 1432-1447 odnotowany został Mikołaj, Nikel Grimbark, Grumberg lub Grunberg z Grochowa. W 1447 Andrzej Grimbark oraz Mikołaj Dołęga z Piesków toczyli proces o ojcowiznę w Pieskach, tj. o 6 łanów, 3 zagrodników oraz jeden małdrat żyta rocznie z młyna.

W 1471 Otha Wolkow zakupił od Mikołaja dziedzica w Wolikowie 6 łanów w Grochowie za 60 grzywien. W latach 1493-1497 źródła historyczne odnotowały Piotra Brombarka czyli Piotra Gromberga z Grochowa, który od nazwy wsi przyjął odmiejscowe nazwisko Grochowski. W 1493 kupił on od swoich braci Jakuba i Filipa z Wolikowa ich części dziedziczne w Grochowie za 200 złotych węgierskich. W 1497 kupił on 4 łany osiadłe w Trzemesznie Lubuskim za 80 złotych reńskich z zastrzeżeniem prawa wykupu od Pawła Czarmilskiego alias Czeruosth, który zastrzegł sobie od kmieci robociznę oraz daninę w kogutach. W 1505 Piotr Gromberg Grochowski został wspomniany jako zmarły.

mały|Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego W latach 1505-1531 odnotowany został Maciej Zaydlicz Czarmyślski lub Czarnomyślski z Trzemeszna Lubuskiego. W 1505 Jakub Goruński wraz z bratanicami Barbarą, Anną, Agnieszką i Katarzyną córkami zmarłego Jerzego Goruńskiego sprzedał mu za 80 złotych węgierskich część dziedziczną w Grochowie, przypadłą mu prawem bliższości po zgonie Piotra Grochowskiego. W 1525 zakonnik Malchier Dobrzicz prezbiter domu w Łagowie należącego do zakonu rycerskiego joannitów sprzedał Maciejowi Zaydliczowi Czarnomyślskiemu swoją część po ojcu w Grochowie za 100 złotych reńskich, licząc złotego po 24 grosze.

W 1528 Jan Hersztopski zakupił od Wojciecha Pieskowskiego jego części w Pieskach i Grochowie za 100 kóp. W 1531 Jan Pieskowski zwany Popkiem toczył proces z Maciejem Czarmyślskim, który wdarł się przemocą w część wsi Grochowo, którą Jan Popek Pieskowski zakupił od Wojciecha Pieskowskiego jako spadkobiercy po Janie Pieskowskim. W 1546 Klemens Loga Czarmyślski sprzedał swojemu bratu Jerzemu Loga Czarmyślskiemu swoją część wsi Grochowo za 72,5 grzywny.

Miejscowość odnotowały także historyczne rejestry podatkowe z XV i XVI wieku. W latach 1508-1580 odnotowano pobory podatkowe we wsi. W 1508 miał miejsce pobór z 15 łanów flamandzkich. W 1563 pobrano podatki od 9,5 łana, karczmy dziedzicznej, 3 zagrodników. W latach 1564-1465 Grochowo znajdowało się wśród wsi ziemiańskich, z których poradlne oddawano do zamku międzyrzeckiego. W 1577 płatnikiem poboru ze wsi był Jan Zeidlecz. W 1580 płatnikami podatków byli Wawrzyniec i Melchior Grochowscy. Pobrano od nich kwoty od 7 łanów, 14 zagrodników, 7 komorników, pasterza, 25 owiec oraz od wiatraka.

Od ostatecznego ustalenia się granicy między Wielkopolską a Brandenburgią w XIV w. wieś stanowiła aż po rok 1793 jedną z najbardziej na zachód wysuniętych miejscowości Królestwa Polskiego, a następnie całej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Rzeczypospolitej wieś weszła w skład Prus, a od 1871 roku Niemiec.

W 1945 roku wieś ponownie znalazła się w granicach Polski. Jej dotychczasowi mieszkańcy zostali wysiedleni do Niemiec.

W Grochowie znajduje się filialny kościół parafii w Trzemesznie Lubuskim pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Zobacz też Grochowo Grochowo Pierwsze Grochowo Drugie Grochowo Trzecie Grochów

Kategoria:Sulęcin (gmina)