Dobieszowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Dobersdorf) – wieś w południowej Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Walce w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Wieś zajmuje obszar 6,66 km² i mieszka w niej 8% mieszkańców gminy.

Geografia Dobieszowice znajdują się w południowo-zachodniej części Polski. Leżą na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Dobieszowice położone są w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce, tuż przy granicy z gminą Głogówek i powiatem prudnickim oraz z gminą Reńska Wieś i powiatem kędzierzyńsko-kozielskim. Znajdują się w pobliżu granicy z Czechami. Należą do Euroregionu Pradziad.

Sołectwo Dobieszowice obejmuje obręb wsi Dobieszowice. Zajmuje powierzchnię 6,6 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Kamionka, Komorno, Pokrzywnica, Twardawa, Walce.

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Dobieszowice znajdują się w granicach mikroregionów Równina Większycka (318.59.5) i Dolina Dolnej Straduni (318.59.5). W granicach administracyjnych wsi znajdują się wzniesienia Lisia Góra i Szwedzka Górka.

W pobliżu wsi znajduje się łąka o nazwie Zimna Wódka.

Integralne części wsi W południowo-wschodniej części wsi znajduje się dawny folwark, który nosił nazwę Dobieszówek ().

Nazwa Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod polską nazwą Dobierzów, a także niemiecką Dobersdorf we fragmencie: "Dobersdorf (1532 Dobeschowice, polnisch Dobierzów)". W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego z 1881 miejscowość wzmiankowana pod polskimi nazwami Dobierzów i Dobieszowice. W książce Konstantego Damrota o pochodzeniu nazw miejscowości na Śląsku z 1896 miejscowość wzmiankowana pod polską nazwą Dobieszowo. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę DobieszowiceRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..

Historia mały|lewo|upright|Pieczęć Dobieszowic (1881) Pierwsza wzmianka o wiosce, jako Dobieschiezi, pochodzi z 1267 r. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. W tymże wieku wieś należała do szlachcianki Anny Dobierzowskiej. W tamtym okresie do Dobieszowic należały Malkowice, które dziś podlegają pod Twardawę. W 1650 r. właścicielem miejscowości został hrabia Pückler, lecz już w 1669 r. majątek należał do hrabiego von Redern. Następnym właścicielem wioski został hrabia von Seherr-Thoss, a od 1858 r. właścicielami majątku została rodzina Deloch. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W 1825 r. powstała szkoła. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu po prawej pół koła, nad nim kosa w słup, po lewej cep w skos, a w otoku napis: DOBERSDORFF · GEM: SIG: / NEUSTAEDTER KREIS (). mały|Dobieszowice (Dobersdorf) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 648 mieszkańców Dobieszowic 59 posługiwało się językiem niemieckim, 541 językiem polskim, a 48 było dwujęzycznych. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Dobieszowice znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem, jako siedziba jednego z dziewięciu w powiecie prudnickim obwodów wyborczych. W Dobieszowicach znajdował się niemiecki skład broni palnej, granatów i amunicji, wykryty przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową. W dzień przeprowadzenia plebiscytu, 20 marca 1921, Niemcy napadli w Dobieszowicach na domy dwóch Polaków, w tym przewodniczącego komitetu parytetycznego. Domy zostały zniszczone, a ich mieszkańcy zostali wygnani ze wsi. Do głosowania uprawnionych było w Dobieszowicach 395 osób, z czego 328, ok. 83%, stanowili mieszkańcy (w tym 320, ok. 81% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 390 głosów (ok. 98,7% uprawnionych), w tym 389 (ok. 99,7%) ważnych; za Niemcami głosowały 304 osoby (ok. 78,1%), a za Polską 85 osób (ok. 21,8%).

W okresie II wojny światowej w Dobieszowicach pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Sosnowiec, Piekary Śląskie, Brzuśnik i Kamesznica. Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Dobieszowic, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

Do 1956 roku Dobieszowice należały do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Dobieszowice zostały odłączone od powiatu prudnickiego i przyłączone do nowo utworzonego krapkowickiego.

W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku, sklep spożywczy, krawiec, dwóch piekarzy, dwóch wędliniarzy. W 1994 we wsi zbudowano kościół. W 2005 postawiono pomnik poświęcony szwedzkiemu generalissimusowi Torstenssonowi, zbudowany z głazów narzutowychRobert Niedźwiedzki, Joachim Szulc, Marek Zarankiewicz, 2012: Przewodnik geologiczny. Kamienne skarby Ziemi Annogórskiej. Wyd.: Stowarzyszenie Kraina św. Anny, strona 89. .

Liczba mieszkańców wsi 1871 – 662 1885 – 705 1890 – 705 1905 – 690 1910 – 648 1925 – 837 1933 – 796 1939 – 798 1966 – 646 1998 – 614 2002 – 536 2005 – 495 2009 – 478 2011 – 464 2015 – 463 2016 – 462 2017 – 458 2018 – 447 2019 – 439

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kapliczka, w centrum wsi, z XIX w. dwór z przyległą oficyną oraz budynkiem gospodarczym, 2 połowa XIX w., początek XX w. otoczenie ogrodowe spichrz folwarczny, z 1 poł. XIX w. dom administratora folwarku, z poł. XIX w.

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Dobieszowicach chronione są ponadto: kapliczka na Lisiej Górce krzyż przy drodze na Twardawę, początek XX w. budynki mieszkalne przy ul. Głównej: 27 (1. ćw. XX w.), 33 (1885), 39 (1. ćw. XX w.), 41 (1 ćw. XX w.), 50 (XIX w.) kapliczka koło domu ul. Główna 57, XIX w. budynek mieszkalny, ul. Górna 36, 1. ćw. XX w. kapliczka koło domu ul. Górna 40, 1. ćw. XX w. kapliczka przy skrzyżowaniu ul. Górnej z Główną zespół dworsko folwarczny, ul. Kozielska 10-32 rządcówka, ul. Kozielska 10-12, XIX w. stodoły, ul. Kozielska 10-32, XX w. budynek mieszkalny, ul. Kozielska 22 budynek mieszkalny, ul. Kozielska 24-26 budynek mieszkalny, ul. Kozielska 28 dwór, ul. Kozielska 32 młyn wodny z zagrodą, ul. Kozielska, na zachód od zespołu dworsko-folwarcznego, 4. ćw. XIX w.

Instytucje W wiosce działa OSP.

Religia W Dobieszowicach znajduje się katolicki kościół św. Anny, który należy do parafii św. Małgorzaty Dziewicy i Męczennicy w Twardawie (dekanat Gościęcin).

Turystyka Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Dobieszowicach.

12 lipca 2010, w ramach organizowanego w Prudniku VI Europejskiego Tygodnia Turystyki Rowerowej, w którym wzięli udział rowerzyści z całej Europy, przez Dobieszowice prowadziła trasa „Szlakiem Pielgrzyma”.

Bezpieczeństwo W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Dobieszowicach działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej. Jednostka OSP została założona w 1930. Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Dobieszowicach było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku.

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 7 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach.

Teren wsi, jak i całej gminy Walce, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Walce obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.

Zobacz też Dobieszowice

Przypisy

Bibliografia

O. Henryk Kałuża SVD „Dzieje Parafii Brożec i Okolic”, Brożec – Nysa 2009, ss. 178-179

Linki zewnętrzne

Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim (1818–1954) Kategoria:Wsie w powiecie krapkowickim