thumb|Oddział Wydzielony walczył w składzie Armii „Pomorze” thumb|ORP Nieuchwytny Oddział Wydzielony rzeki Wisły (OW „Wisła”) – oddział Polskiej Marynarki Wojennej wydzielony pod koniec marca 1939 z Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej i przebazowany na Wisłę. Od lipca 1939 bazą oddziału był port w Brdyujściu, położony w miejscu ujścia Brdy do Wisły. W czasie kampanii wrześniowej podlegał Armii „Pomorze”. Dowodził nim komandor ppor. Roman Kanafoyski.
Skład oddziału W skład OW rzeki Wisły wchodziły okręty: ciężki kuter uzbrojony (CKU) ORP Nieuchwytny ścigacz rzeczny (kuter uzbrojony) KU-30 kutry uzbrojone holownicze: KU-4, KU-5 kuter uzbrojony łączności KU-6 kutry meldunkowe: KM-12, KM-13 okręt sztabowy „Hetman Żółkiewski"
Walki oddziału Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku, OW rzeki Wisły wziął aktywny udział w walkach z Niemcami. 2 września okręty flotylli, stacjonując w Brdyujściu, odpierały nalot bombowców na most w Fordonie, zestrzeliwując 3 niemieckie samoloty. 3 września okręty wzięły udział w przeprawie przez Wisłę pod wsią Strzelce Dolne oddziałów otoczonego i naciskanego przez wojska niemieckie 2 pułku szwoleżerów. Miały następnie uczestniczyć w przeprawie spod Świecia wycofujących się oddziałów 9. i 27 Dywizji Piechoty, lecz nie doszło do tego na skutek – fałszywej, jak się później okazało – informacji o zajęciu Świecia przez nieprzyjaciela. 3 i 4 września okręty uczestniczyły swoimi karabinami maszynowymi w osłonie przed lotnictwem mostów w Toruniu. W nocy 5/6 września, wykorzystując brandery wykonane z kajaków i miny pływające, flotylla zniszczyła przeprawę niemieckiej 3 DP pod Topólnem. 6 września, wobec polskiego odwrotu, została skierowana do Włocławka.
9 września rano OW „Wisła” otrzymał rozkaz wycofania się w górę rzeki do Modlina. Okazało się to jednak zadaniem niewykonalnym dla większości okrętów z powodu niskiego stanu wody w Wiśle i występowania dużych mielizn. Część kutrów i jednostki pomocnicze (krypy) pozostały pod Dobrzyniem. ORP Nieuchwytny i kutry meldunkowe KM-12 i KM-13 pozostały przed Płockiem, nie mogąc sforsować mielizny koło Brwilna. Jedynie ścigacz KU-30 zdołał sforsować przeszkody i przedarł się przez opanowane przez nieprzyjaciela Płock oraz Wyszogród do Modlina, pomimo ostrzału z brzegu oraz zawalonych mostów na rzece w Płocku i Wyszogrodzie. Pozostałe jednostki uległy samozatopieniu 10 września, a KU-30 został samozatopiony przed kapitulacją Modlina.
Polegli w działaniach OW Wisła Lp. Imię i nazwisko stopień data śmierci miejsce śmierci1 Kazimierz Chojnackist. marynarz17 września 1939Brzozów2Jerzy Hełmmat nadterm.19 września 1939Śladów3Ryszard Jerzyńskist. marynarz4Aleksy Jungbosmanmat17 września 1939Aleksandrów5EdwardKowalczuk-Kochanowskimat nadterm.druga dekadawrześnia 19396Edmund Łukaszewskist. marynarz nadterm.18 września 1939Śladów7Stanisław Lipińskist. marynarz18 września 1939Śladów
Bibliografia
Kategoria:Organizacja Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Marynarka Wojenna II Rzeczypospolitej Wisły Kategoria:Wisła (rzeka) Kategoria:Grupy (zgrupowania) Armii „Pomorze” Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Pomorze