Hiszpania Tarrakońska (łac. Hispania Tarraconensis) – rzymska prowincja obejmująca znaczną część północnej, centralnej i wschodniej części półwyspu Iberyjskiego oraz Baleary. Prowincja powstała w wyniku reorganizacji administracyjnej Hiszpanii przeprowadzonej za panowania cesarza Oktawiana Augusta pod koniec I wieku p.n.e.
Historia W okresie republikańskim terytoria rzymskie na półwyspie były podzielone między prowincje Hispania Citerior i Hispania Uterior. W wyniku reform administracyjnych Augusta około 27 p.n.e. ta pierwsza została przekształcona w rozległą prowincję określaną jako Hispania Tarraconensis. Nazwa prowincji pochodziła od jej stolicy Tarraco – ważnego rzymskiego, a wcześniej kartagińskiego portu na wybrzeżu morza Śródziemnego.
Była prowincją cesarską, ze względu na jej wielkość oraz znaczenie strategiczne zarządzali nią namiestnicy tytułujący legatus Augusti pro praetore. W Castra Legionis stacjonował Legio VII Gemina, przy pomocy którego gubernator prowincji Galba zdobył cesarską władzę. mały|Podział administracyjny półwyspu po 293 Pod koniec III wieku cesarz Dioklecjan przeprowadził reorganizację administracyjną imperium. W jej wyniku Tarraconensis została podzielona, a z jej terytorium wyodrębniono nowe prowincje: Gallaecia i Carthaginensis. Prowincje Hispanii zostały podporządkowane nowym strukturom administracyjnym – diecezji Hiszpanii oraz prefekturze Galii.
W 409 na półwysep Iberyjski wkroczyły ludy barbarzyńskie – Wandalowie, Swebowie i Alanowie. W następnych latach kontrola cesarstwa nad prowincją zaczęła gwałtownie słabnąć. W 411 poszczególne grupy podzieliły między siebie znaczne obszary półwyspu. Cesarstwo próbowało odzyskać kontrolę, wykorzystując do tego między innymi Wizygotów, działających jako sprzymierzeńcy Rzymu, którzy jednak ostatecznie podporządkowali sobie cały ten obszar. W 474 Wizygoci zdobyli Tarraco kończąc władzę cesarstwa w tej części Europy.
Główne miasta Tarraco Valentia Nova Carthago Caesaraugusta Brigantium Braera Augusta Portus Cale Lucus Augusti Asturica Augusta Legio Segovia Toletum Numantia Osca Barcino Ilerda Dertosa Saguntum Dianium
Przypisy
*