Jan-Ove Waldner, właściwie Valdner (ur. 3 października 1965 w Sztokholmie) – szwedzki tenisista stołowy, mistrz olimpijski z Barcelony (1992), sześciokrotny mistrz świata, dwukrotny zdobywca pucharu świata, jedenastokrotny mistrz europy. Nazywany „Mozartem tenisa stołowego”. Uznawany za najlepszego tenisistę stołowego w historii. Jedyny zawodnik spoza Azji, któremu udało się zdobyć tytuł mistrza olimpijskiego w tenisie stołowym. Zdobywca tzw. Wielkiego szlema (mistrzostwo świata, puchar świata i mistrzostwo olimpijskie w grze pojedynczej).
Życiorys Kariera juniorska i pierwsze lata w szwedzkiej Elitserien Początki (1971–1978) Grę w tenisa stołowego rozpoczął mając 6 lat, w czasach, gdy sport ten był w Szwecji bardzo popularny (spowodowane było to m.in. tytułem mistrza świata zdobytym przez Stellana Bengtssona – jako pierwszy Szwed w historii). Pierwszym klubem Waldnera był Stockholms Spårvägars GoIF, w barwach którego w ciągu całej kariery występował łącznie przez 17 lat.
Mając 9 lat z zaproszenia Szwedzkiego Związku Tenisa Stołowego uczestniczył w odbywającym się w Örebro obozie tenisowym. Gdy matka Waldnera – Marianne – przyjechała zabrać go do oddalonego o ok. 250 km domu, ten odrzekł: „Jutro odbywa się tutaj turniej. Za wszelką cenę nie chcę, żeby mnie ominął”. W 1975 zdobył mistrzostwo Szwecji w kategorii wiekowej do lat 11, co udało mu się także w 1976.
Ledwie rok później, 5 października 1977 roku zadebiutował w szwedzkiej ekstraklasie w barwach klubu Stockholms Spårvägars GoIF i wkrótce wygrał swój pierwszy mecz. Jego przeciwnik pytał potem „jak można pokonać kogoś, kogo się nie widzi?” – Waldner miał wtedy bowiem tylko 140 cm wzrostu.
W 1978 zdobył tytuł wicemistrza Szwecji w kategorii wiekowej do lat 13, przegrywając w finale zawodów z Jörgenem Perssonem w dwóch setach (21-19, 21-19). Był to pierwszy mecz między tymi zawodnikami, którzy przez całą karierę w samej grze pojedynczej mierzyli się 102 razy.
Lata występów na Mistrzostwach Europy Juniorów (1979–1983) 1979 W rozgrywanych w Rzymie Mistrzostwach Europy Juniorów 1979 roku awansował do finału kategorii wiekowej kadetów, wygrywając w ćwierćfinale z Columem Slevinem z Irlandii (21-16, 21-16) i w półfinale z Pavlem Kroslakiem z Czechosłowacji (22-20, 21-18). Mimo wygrania dwóch meczów bez straty seta, Waldner przegrał w finale z Miroslavem Brodą z Czechosłowacji w dwóch setach (19-21, 19-21). W rozgrywkach drużyn narodowych w kategorii wiekowej kadetów również zdobył srebrny medal, po tym jak reprezentacja Szwecji uległa Czechosłowacji 1-3. W ramach tego pojedynku Waldner ponownie przegrał z Brodą w grze pojedynczej (20-22, 21-9, 18-21) oraz w grze podwójnej (w parze z Jonnym Åkessonem) z parą Broda/Kroslak (21-15, 21-16).
W tym samym roku Waldner zdobył również klubowe wicemistrzostwo Szwecji (Elitserien) ze Stockholms Spårvägars GoIF.
1980 W marcu 1980 roku Waldner odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w turnieju Safir International (w grze pojedynczej, w kategorii wiekowej kadetów), pokonując w finale w trzech setach Jörgena Perssona (21-18, 13-21, 21-19). W odbywających się w tym samym miesiącu mistrzostwach Szwecji zdobył zaś brązowy medal w kategorii wiekowej do lat 15 (w grze pojedynczej), po tym jak w półfinale przegrał 2:1 w setach z Erikiem Lindhem.
Latem 1980 roku po raz pierwszy odwiedził Chiny, gdzie wystąpił w turnieju Shanghai Open. Na trybunach zasiadało wówczas 12 tysięcy kibiców. Waldner przyjeżdżał tam jako „młodzieżowa gwiazda tenisa stołowego”, jednak już w trakcie treningów wielokrotnie przegrywał z chińskimi młodymi zawodnikami.
W odbywających się w sierpniu owego roku w Poznaniu Mistrzostwach Europy Juniorów startował zarówno w kategorii kadetów (gra pojedyncza oraz drużynowo), jak i juniorów (gra podwójna). W grze pojedynczej dotarł do finału bez straty seta, pokonując w ćwierćfinale Carla Preana z Anglii (21-19, 21-17), a w półfinale Tibora Nagya z Węgier (21-16, 21-19). W decydującym spotkaniu Waldner przegrał jednak z Jörgenem Perssonem (21-12, 18-21, 16-21), zdobywając wicemistrzostwo Europy. W grze podwójnej zaś (w parze z Jonnym Åkessonem) zdobył złoty medal, pokonując w finale w dwóch setach parę Persson/Erik Lindh (21-18, 21-12). W owych mistrzostwach Waldner zdobył jeszcze jeden tytuł mistrza Europy, gdyż drużyna narodowa Szwecji pokonała Czechosłowację (3:0 w meczach).
1981 W marcu 1981 roku Waldner ponownie wygrał mistrzostwo Szwecji w kategorii wiekowej do lat 15 (w grze pojedynczej), pokonując w finale w trzech setach Jörgena Perssona (21-18, 20-22, 21-16). Wygrał jednak także w grze pojedynczej w kategorii wiekowej do lat 17, zdobywając przy tym srebrny medal w tej samej kategorii wiekowej w grze podwójnej.
W odbywających się na przełomie lipca i sierpnia 1981 roku Mistrzostwach Europy Juniorów w Topolczanach, Waldner startował już tylko w kategorii wiekowej juniorów. W czwartej rundzie gry pojedynczej znów pokonał on Tibora Nagya (21-16, 21-13), a ćwierćfinale Vladislava Brodę (21-18, 26-24). Po pokonaniu Vladimíra Dvořáka ze Związku Radzieckiego (21-19 i 21-14), Waldnerowi ponownie przyszło grać o złoty medal, który ostatecznie zdobył, wygrywając w dwóch setach z Miroslavem Brodą (21-18, 21-14). Również w grze podwójnej zdobył wówczas mistrzostwo Europy, po tym jak wraz z Jonnym Åkessonem pokonali w finale braci bliźniaków – Vladislava Brodę i Miroslava Brodę (21-19, 21-19). Trzeci złoty medal w owych mistrzostwach Waldner zdobył dzięki zwycięstwu drużyny narodowej Szwecji (w składzie Waldner, Persson, Lindh) nad Czechosłowacją (5:3 w meczach). W starciu tym przegrał on jednak 2 z 3 rozgrywanych meczów.
Jesienią 1981 roku zdobył także złoty medal Mistrzostw Krajów Nordyckich Juniorów w grze pojedynczej, ponownie pokonując w finale Perssona (23-21, 21-17). Mając w owym roku 16 lat, Waldner wygrał swoją pierwszą nagrodę o dużej wartości – samochód Porsche, którego jednak przez kolejne lata nie mógł prowadzić.
1982 W 1982 Waldner po raz drugi zwyciężył w turnieju Safir International (tym razem w kategorii Elite), pokonując w dwóch setach Mikaela Appelgrena (21-5, 22-20). Wygrał także ponownie mistrzostwo Szwecji w kategorii wiekowej do lat 17, po tym jak pokonał w finale 2:1 Jonnego Åkessona (21-23, 21-11, 21-19).
W mistrzostwach Europy Juniorów w Hollabrunn zdobył zaś cztery medale – trzy złote i jeden srebrny. W grze pojedynczej w czwartej rundzie pokonał Aleksandra Stadnichenko ze Związku Radzieckiego (21-11, 21-10), a następnie Paula Haldana z Rumunii (21-19, 19-21, 21-7). W półfinale mierzył się z Vladislavem Brodą, którego pokonał w dwóch setach (21-15, 21-18), a w rozstrzygającym o medalu spotkaniu wygrał, również w dwóch setach, z partnerem z gry podwójnej – Jonnym Åkessonem (21-15, 21-18).
W grze podwójnej zaś razem z Åkessonem pokonali w ćwierćfinale w dwóch setach (21-10, 21-16) parę Marat Abzhigitov (Związek Radziecki)/Josef Leinweber (Węgry). W walce o finał Waldner znów spotkał Perssona, który grał w parze z Zoltanem Kaposztasem (Węgry). Waldner i Åkesson okazali się zwycięscy w dwóch setach (21-29, 21-14). Aby zdobyć złoty medal musieli oni pokonać jeszcze parę bliźniaków Broda. Wygrali w trzech setach (15-21, 21-10, 21-19).
Trzeci złoty medal Waldner zdobył w grze drużyn narodowych, po tym jak drużyna Szwecji pokonała Czechosłowację 5:0 w meczach, z czego 2 mecze wygrał Waldner (z Miroslavem Brodą – 21-17 i 21-16, a także Vladislavem Brodą – 21-12, 20-22, 21-11).
Srebrny medal Waldner zawdzięcza awansowi do finału w mikście, gdzie, grając w parze z Katalin Bolvari, ulegli parze Jörgen Persson i Olga Nemes (Rumunia) w trzech setach (23-21, 12-21, 16-21).
W tym samym roku Waldner po raz drugi zdobył wicemistrzostwo Szwecji z klubem Stockholms Spårvägars GoIF.
1983 W rozgrywanych w marcu 1983 roku mistrzostwach Szwecji Waldner zdobył srebrny medal w grze pojedynczej w kategorii juniorów, po tym, jak przegrał w finale z Jörgenem Perssonem (26-24, 23-21). W grze podwójnej zaś wygrał brązowy medal.
W tym samym roku, w rodzimej Szwecji – Malmö – występował po raz ostatni w Mistrzostwach Europy Juniorów, zdobywając złoty medal w grze pojedynczej oraz srebrny w grze podwójnej mieszanej i drużynowo.
W rozgrywkach indywidualnych najpierw pokonał w czwartej rundzie Nicky’ego Masona z Anglii (21-13, 21-14), a potem Ilija Lupulesku z Jugosławii (21-15, 22-20). W kolejnej rundzie przeciwnikiem Waldnera był Andrei Mazunov ze Związku Radzieckiego, z którym to wygrał w trzech setach (15-21, 21-8, 21-19). W meczu o złoty medal Waldner pokonał Carla Preana z Anglii (21-10, 21-18).
W mikście tym razem występował w parze Pią Eliasson ze Szwecji. W ćwierćfinale pokonali oni węgierską parę Sándor Varga/Szonja Pircsak (21-11, 21-17), a w kolejnej rundzie parę radziecką Mazunov/Flera Khasanova (12-21, 21-10, 21-13). W finale dla Waldnera powtórzył się wynik sprzed roku (mimo zmiany partnerki). Razem z Eliasson przegrali bowiem z parą Persson/Nemes (21-15, 21-11).
Rozgrywki drużyn narodowych Szwecja zakończyła na drugim miejscu, po tym, jak przegrała w finale ze Związkiem Radzieckim (5:4 w meczach). W starciu tym Waldner wygrał dwa z trzech rozgrywanych przez siebie meczów (przegrał w dwóch setach z Mazunovem – 23-21 i 24-22).
Pod koniec roku Waldner ponownie grał w finale Mistrzostw Krajów Nordyckich Juniorów z Jörgenem Perssonem, lecz tym razem przegrał 3:1 w setach (21-19, 13-21, 21-9, 21-19).
Również w 1983, jako zawodnik Stockholms Spårvägars GoIF, zdobył pierwsze w karierze klubowe mistrzostwo Szwecji.
Kariera seniorska W wieku lat 17 zdobył pierwsze mistrzostwo Szwecji seniorów, a także pierwszy medal w seniorskich międzynarodowych zawodach – srebrny medal mistrzostw Europy. W finale zawodów uległ rodakowi Mikaelowi Appelgrenowi, z którym przyjaźnił się i trenował od 1972. Appelgren wygrał po pięciu setach i niemal godzinie gry. W tym samym roku (1983) wraz z reprezentacją Szwecji zdobył swój pierwszy medal mistrzostw świata (srebrny).
Waldner grał w Stockholms Spårvägars GoIF w latach 1978–1984, 1987–1991 i 2012–2016, gdzie też zakończył karierę. W sezonie 2015/2016 klub ten występował pod nazwą Ängby/Spårvägen Elit. W latach 1991–1995 Waldner występował w Ängby SK, a w latach 1995–2003 w Kalmar BTK. Z klubem tym zdobywał mistrzostwo w 1996, 1999, 2000 i 2002. Następnie trafił do niemieckiej Bundesligi, będąc zawodnikiem SV Plüderhausen (2003–2005) oraz TTC RhonSprudel Fulda-Maberzell (2005–2012). Wraz z tym zespołem zwyciężył w Pucharze ETTU (Europejskiego Związku Tenisa Stołowego) w sezonie 2004/2005.
Sukcesy Podsumowanie Jest jednym z ledwie pięciu tenisistów stołowych, którzy wygrali tzw. Wielkiego Szlema, tj. zdobyli w grze pojedynczej mistrzostwo świata, puchar świata i mistrzostwo olimpijskie. Jest liderem pod względem liczby zwycięstw w turnieju Europa Top 12 (16).
Wystąpił w 15 edycjach mistrzostw świata, przy czym ostatni raz w 2006. W rozgrywanych w 1997 w Manchesterze Mistrzostwach Świata zdobył złoty medal nie przegrywając w całym turnieju choćby seta. Uczestniczył także w pięciu igrzyskach olimpijskich. Jest jedynym zawodnikiem spoza Azji, któremu udało się zdobyć tytuł mistrza olimpijskiego w tenisie stołowym.
Sukcesy turniejowe Za czasów kariery seniorskiej Igrzyska olimpijskie Na podstawie.
2004 – czwarte miejsce (gra pojedyncza); ćwierćfinał (gra podwójna) 2000 – srebrny medal (gra pojedyncza); 1/8 finału (gra podwójna) 1996 – 1/8 finału (gra pojedyncza); ćwierćfinał (gra podwójna) 1992 – złoty medal (gra pojedyncza); pierwsza runda (gra podwójna) 1988 – ćwierćfinał (gra pojedynczej i gra podwójna)
Mistrzostwa świata Na podstawie.
2004 – brązowy medal (drużynowo) 2001 – brązowy medal (drużynowo) 2000 – złoty medal (drużynowo) 1999 – brązowy medal (gra pojedyncza) 1997 – srebrny medal (gra podwójna) 1997 – złoty medal (gra pojedyncza) 1995 – srebrny medal (drużynowo) 1993 – złoty medal (drużynowo) 1993 – brązowy medal (gra pojedyncza) 1991 – złoty medal (drużynowo)