Żeleźnik () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.
W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.
Historia W drugiej połowie XVI w. wieś należała do rodziny Bischofsheimów. W 1556 w dokumentach wymieniony jest Leonhard von Bischofsheim (zm. 1556). Jego płyta nagrobna znajduje się w tutejszym kościele. Ponownie ta rodzina wymieniana jest w 1590. W 1604 właścicielem był Nickel von Gersdorf. Potem wieś należała do Nickela von Pasadowsky’ego. Płyta nagrobna dzieci von Pasadowsky znajduje się w miejscowym kościele. Następnie do Adama i Sigismunda (1631) von Gregersdorfa. Po wojnie trzydziestoletniej (1618–1648) posiadaczami byli Melchior von Dyhrn (zm. 1666), Franz Hohenhaus (zm. 1686) i jego synowie.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Żeleźniku, filialny, zbudowany przed rokiem 1377 - XIV w. w stylu gotyckim, w połowie XVII w. Na początku XVIII wieku został gruntownie przebudowany w stylu barokowym. Portal z czasów budowy świątyni, gotycki. Wyposażenie wnętrza głównie barokowe, liczne epitafia gotyckie i renesansowe z XV i XVI w., m.in.: Leonharda von Bischofsheima (zm. 1556) z ośmioma herbami, Evy von Bischofsheim, (zm. 1583), żony Karla von Sobottendorf z ośmioma herbami. zespół pałacowy: pałac, barokowy zbudowany na początku XVIII w., przebudowany w następnym stuleciu w latach 1910-1920. Pomimo zniszczeń z roku 1945 posiada dekoracje stiukowe wnętrz gołębnik altana, z końca XIX w. spichlerz murowany z końca XVIII w., przebudowany w pierwszych latach XX w. park i plac wokół kościoła, z XVIII w., zmiany w drugiej połowy XIX w.
inne zabytki: brama kościelna z attyką, z XVII w. oranżeria pałacowa figura św. Donata z XVIII w. obelisk ku czci żołnierzy Armii Czerwonej z 1945 r.
Szlaki turystyczne Nowina - Rozdroże pod Mlecznikiem - Raczyce - Henryków - Skalice - Skalickie Skałki - Skrzyżowanie nad Zuzanką - Bożnowice - Ostrężna - Miłocice - Gromnik - Jegłowa - Żeleźnik - Wawrzyszów - Grodków - Żarów - Starowice Dolne - Strzegów - Rogów - Samborowice - Szklary - Wilemowice leśniczówka - Biskupi Las - Dębowiec - ZiębiceInformacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 9.07.2017
Zobacz też Żeleźniki Żeleźnikowa Mała Żeleźnikowa Wielka
Przypisy
Bibliografia Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987.
Kategoria:Żeleźnik