Wymiarki (do 1945 r. niem. Wiesau, t. Wiese, Wiesa) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Wymiarki. Położona w północnej części Borów Dolnośląskich nad rzeką Otwiernicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość jest siedzibą władz gminy Wymiarki. Znajduje się tutaj Huta Szkła Wymiarki.

Historia Wieś wzmiankowana w 1427 powstała nie wcześniej niż w XIV wiekuŚwiadkowie wiary i historii. Kościoły parafii w Witoszynie, praca zbiorowa pod red. Romana Haczkiewicza, Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy, Kraków, 2011, , wcześniej istniała tutaj jedynie karczma. Ok. 1550 uruchomiono tu kuźnię żelaza, osada rozwinęła się dopiero po wojnie trzydziestoletniej.

Pierwsza huta szkła powstała w 1677 (w pewnych źródłach huta powstała w latach 1656–1657), jej założycielem był czeski książę, właściciel księstwa żagańskiego – Wacław Euzebiusz von Lobkovitz. W XVIII wieku była to najwydajniejsza huta szkła na Śląsku, produkowała żyrandole, puchary, kufle i szkło butelkowe. W latach 1759–1760 dwukrotnie wybuchał w niej pożar, po odbudowie zwiększyła produkcję i zatrudnienie, w 1763 zatrudniała 53 hutników. W 1770 król pruski Fryderyk II Wielki zamówił szkło taflowe do okien w Nowym Pałacu w Poczdamie.

Pierwotnie ulicówka, przekształcona w 2. połowie XIX w. (po wybudowaniu linii kolejowej Jankowa Żagańska-Sanice) w wielodrożnicę o charakterze miejskim. Historyczny ośrodek pracy chałupniczejWaldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 .

W Wymiarkach urodził się Zbigniew Gut (1949–2010), piłkarz, reprezentant Polski.

Demografia 1787 – 279 osóbZimmermann F., Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Brieg, 1787 1939 – 1172 osobyHandke K., Steller G., Beschreibung de schlesische Kreise Sagan und Sprottau, Lippstadt, 1968 2009 – 1239 osób

Lista właścicieliSteller G., Grund- u. Gutsherren im Fürstentum Sagan (1400-1940), Sagan, 1940 1427 – von Melhose 1571 – von Schellendorf 1595-1630 – von Dyhrn 1630 – Wallenstein 1649 – von Schellendorf 1654-1671 – von Rohr po 1671 – książęta żagańscy

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: zespół huty szkła "Augusta", obecnie "Wymiarki", ul. Księcia Witolda 11, z lat 1886-1807 budynek wielofunkcyjny budynek produkcyjny magazyn form budynek regeneracji warsztat elektryczny warsztaty magazyn techniczny budynek głównego technologa komin willa właściciela, obecnie budynek administracyjny ogród willowy ogrodzenie od strony zachodniej.

Sport W miejscowości istniał piłkarski Klub Sportowy „Iskra” Wymiarki założony w 1951 roku oraz stowarzyszenie Ju Jitsu Shogun (rok założenia 2000).

Zobacz też Huta Szkła Wymiarki S.A.

Przypisy

*