Twardocice (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.
+ Integralne części wsi Twardocice SIMC Nazwa Rodzaj0366451 Rochów część wsi0366468 Zielonki część wsi
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.
Nazwa Nazwa miejscowości pochodzi od polskiego określenia stopnia spoistości – twardości. Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o nazewnictwie na Śląsku wydanej w 1896 roku w Bytomiu wymienia dwie nazwy polską Twardoszyce oraz niemiecką Harpersdorf cytując również staropolską nazwę pod jaką miejscowość została zanotowana w łacińskim dokumencie z roku 1206 Twardoczicze. Wywodzi ją od polskiego określenia twardości – Name durch eine Ubersetzung des polnischen Twardosz (Twardy) (…).
Historia Twardocice należą do starych osad przedhistorycznych. Na terenie wsi znaleziono ułamki ceramiczne i przęślik neolityczny. Wieś, wymieniona w roku 1206 jako Twardoczice, w roku 1223 jako Artbrahtsdorf, w roku 1224 jako Hartprehstdorf, położona nad rzeką Gajową na Pogórzu Bolesławieckim. Własność cysterek trzebnickich. W XV wieku husyci zniszczyli miejscową kaplicę odpustową, w roku 1524 protestanci przejęli kościół. W roku 1633 wojska A. Wallensteina spustoszyły wieś. Twardocice trzykrotnie niszczył pożar, w latach: 1657, 1709 i 1726, spłonęło wiele domów, szkoła, owczarnia i zbór ewangelicki, zbudowany w roku 1701.
W latach 1554–1725 wieś i okolice były zamieszkane przez protestancką grupę religijną szwenkfeldystów, skąd wygnały ich prześladowania. Obecnie mieszkają w Stanach Zjednoczonych.
Wieś stanowiła dobra rycerskie.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny pw. św. św. Piotra i Pawła, z 1732 r., XIX w., pojezuicki – powstał dla misji jezuickiej, która miała za zadanie wyplenić szwenkfeldyzm. Wnętrze jednolite stylowo, późnobarokowe, ołtarz główny z obrazem Trójcy Świętej, ambona. Polichromie stropu przemalowane w 1962 plebania, z 1732 r., XIX w., obecnie znajduje się tu szkoła podstawowa wieża kościoła ewangelickiego granicznego, ucieczkowego, kościół zbudowany w latach 1701–1727 – XVII-XVIII w., z kaplicą grobową Holzbergów, z 1726 r.; kościół służył protestantom z sąsiedniego księstwa jaworskiego, gdzie nie mogli mieć miejsc kultu – jeden z największych na Śląsku, miał 2400 miejsc siedzących, obecnie w stanie ruiny dawny cmentarz ewangelicki przy ruinie kościoła teren pocmentarny z obeliskiem – pomnikiem Kaspara Schwenkfelda, wzniesionym w 1863 r. w miejscu zwanym Viehweg; pomnik odnowiono w 2003 r. zespół pałacowy I, nr 44: pałac, z początku XVIII w., przebudowany w pierwszej połowie XIX w. stajnia – z trzeciej ćwierci XIX w. spichrz – z czwartej ćwierci XIX w. dwie stodoły z bramą – z początku XX w. obora – z czwartej ćwierci XIX w. park pałacowy II – XVIII-XIX w. aleja dojazdowa, obsadzona lipami dawny barokowy zajazd z XVIII w.
inne zabytki: podpiwniczenia zabytkowego pałacu późnobarokowego z 1780 r. – zachowały się do dziś, otoczone parkiem z groblami i stawem budynek mieszkalno-gospodarczy nr 45
Przypisy
Bibliografia Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, s. 592–598, .
Kategoria:Twardocice