Konkordat (: uzgodniony) – umowa międzynarodowa zawierana między państwem a Stolicą Apostolską, która reguluje sprawy dotyczące obu stron (pozycja Kościoła katolickiego w danym państwie, zapewnienie wolności nauczania religii i wypełniania swojej misji, kwestie własności, ważności małżeństw sakramentalnych, wpływu władz państwowych na obsadę stolic biskupich itp.). Ponadto nazwa konkordat używana jest również jako nazwa techniczna na oznaczenie jakiejkolwiek umowy dwustronnej pomiędzy władzą kościelną i państwowąJ. Krukowski, Konkordaty współczesne: doktryna, teksty (1964–1994), Warszawa 1995, , s. 24..

Nazwa pochodzi z języka łacińskiego, od – zgadzać się. Historycznie używano również innych nazw na oznaczenie tego rodzaju umów: , , , , , .

Ze względu na zakres regulowanych spraw, konkordaty można podzielić na: konkordaty całościowe – określające podstawowe zasady relacji oraz regulujące szeroki zakres spraw interesujący państwo i Kościół konkordaty parcjalne – regulujące wybrane zagadnienia w stosunkach państwa i Kościoła.

Konkordat, mimo że jest zawierany ze Stolicą Apostolską i dotyczy spraw katolików, najczęściej jest także podstawą do przyznania wyznawcom innych religii takich samych uprawnień jak te zapisane w konkordacie, np. małżeństwa kościelne 11 wyznań działających w Polsce na podstawie odrębnych ustaw są traktowane na równi z małżeństwami zawieranymi w urzędach stanu cywilnego.

W Polsce obecnie obowiązuje konkordat z 28 lipca 1993 roku. Istnienia konkordatu, regulującego stosunki dyplomatyczne między Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską, wymaga art. 25 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej PolskiejKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, rozdział I.

Lista konkordatów (niepełna) Konkordat Papież Strona umowy Data zawarciaData wejścia w życie Konkordat z Londynu Paschalis II Anglia – król Henryk I 1 sierpnia 1107 Konkordat wormacki Kalikst II Święte Cesarstwo Rzymskie – cesarz Henryk V 22 września 1122Tadeusz Włodarczyk, Konkordaty. Zarys historii ze szczególnym uwzględnieniem XX wieku PWN Warszawa 1974, s.9. Fürsten Konkordat Eugeniusz IV Święte Cesarstwo Rzymskie – elektorzy cesarstwa styczeń 1447 Konkordat wiedeński Mikołaj V Święte Cesarstwo Rzymskie – cesarz Fryderyk III 7 kwietnia 1448 Konkordat boloński Leon X Francja – król Franciszek I 18 sierpnia 1516Data podpisania w Rzymie Konkordat wschowski Klemens XII Rzeczpospolita Obojga Narodów – król August III Sas 10 lipca 1737, wydał Augustyn Theiner, Rzym 1864, s. 123-126, August III Sas podpisał konkordat 14 lipca 173713 Sierpnia 1737 Konkordat z Królestwem Hiszpanii Benedykt XIV Hiszpania – król Ferdynand VI 11 stycznia 1753 Konkordat z Republiką Francuską Pius VII Francja – konsul Napoleon Bonaparte 15 lipca 1801 Konkordat z Królestwem Francji Pius VII Francja – król Ludwik XVIII 11 czerwca 1817 Konkordat z Królestwem Bawarii Pius VII Bawaria – król Maksymilian I 28 października 1817 Konkordat Pius IX Rosja – cesarz Mikołaj I 3 sierpnia 1847 Konkordat z Królestwem Hiszpanii, Pius IX Hiszpania 16 marca 1851 11 maja 1851 Konkordat Pius IX Gwatemala 7 października 1852 Konkordat z Cesarstwem Austriackim Pius IX Austria – cesarz Franciszek Józef I 5 listopada 1855 Konkordat Pius IX Haiti 28 marca 1860 Konkordat Pius IX Honduras 9 lipca 1861 Konkordat Pius IX Nikaragua 2 listopada 1861 Konkordat Pius IX Salwador 22 kwietnia 1862 Konkordat Pius IX Wenezuela 26 lipca 1862 Konkordat Pius IX Ekwador 26 lipca 1862 Konkordat Leon XIII Ekwador 2 marca 1881 Konkordat Leon XIII Gwatemala 2 lipca 1884 Konkordat Leon XIII Kolumbia 31 grudnia 1887 Konkordat Leon XIII Ekwador 8 listopada 1890 Konkordat Pius XI Łotwa 30 maja 1922 3 listopada 1922 Konkordat bawarski Pius XI Bawaria 29 marca 1924 Konkordat z Rzecząpospolitą Polską Pius XI Polska 10 lutego 1925 2 lipca 1925 Konkordat Pius XI Rumunia 10 maja 1927 Konkordat Pius XI Litwa 4 czerwca 1927 Konkordat Pius XI Kolumbia 5 maja 1928 Traktaty laterańskieTekst traktatów: Lateran Treaty Pius XI Włochy 11 lutego 1929 7 czerwca 1929 Konkordat Pius XI Austria 5 czerwca 1933 Reichskonkordat Pius XI Niemcy 20 lipca 1933 Konkordat Pius XII Portugalia 7 maja 1940 Konkordat z HiszpaniąConcordat of 1953, Pius XII Hiszpania 27 sierpnia 1953 27 października 1953 Konkordat Pius XII Dominikana 1958 Konkordat Paweł VI Kolumbia 12 czerwca 1973 Konkordat z Rzecząpospolitą Polską Jan Paweł II Polska 28 lipca 1993 25 kwietnia 1998 Porozumienie Podstawowe z Państwem Izrael Jan Paweł II Izrael 30 grudnia 1993 10 marca 1994 Porozumienie z Republiką Węgierską Jan Paweł II Węgry 20 czerwca 1997 3 kwietnia 1998 Osobiste porozumienie, Legal Personality Agreement Jan Paweł II Izrael 10 listopada 1997 Traktat o katolickiej edukacji Jan Paweł II Słowacja 13 maja 2004 9 lipca 2004 Konkordat Jan Paweł II Portugalia 18 maja 2004 Umowa całościowa Benedykt XVI Bośnia i Hercegowina 19 kwietnia 2006 25 października 2007 Konkordat Benedykt XVI Brazylia 13 listopada 2008 Konkordat Benedykt XVI Szlezwik-Holsztyn 12 stycznia 2009

Zobacz też

konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Obojga Narodów (1737) konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (1925) konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (1993) konkordat wormacki Wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa

Przypisy

Linki zewnętrzne Lista niektórych konkordatów i umów zawartych przez Stolicę Apostolską z państwami, na oficjalnej stronie Watykanu

Kategoria:Prawo kanoniczne Kategoria:Prawo traktatów Kategoria:Kuria Rzymska Kategoria:Prawo wyznaniowe