Wacław Brunon Baehr herbu Ursus (ur. 6 października 1873 w Makowlanach, zm. 17 września 1939 w Radości koło Warszawy) – polski biolog.
Życiorys Był synem Ottona i Zofii z Kleczkowskich. W 1893 ukończył I Gimnazjum w Petersburgu. W 1898 otrzymał dyplom ukończenia studiów I stopnia na Oddziale Przyrodniczym Wydziału Fizyko-Matematycznego Uniwersytetu Petersburskiego. W 1900 ożenił się z Józefą Jastrzębską. W latach 1899–1917 pracował jako asystent w Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu. Wówczas m.in. towarzyszył Mikołajowi Knipowiczowi w wyprawie badawczej na Nową Ziemię (1901). W międzyczasie studiował i pracował poza Rosją, m.in. w latach 1903–1905 w Tybindze, w latach 1905–1906 w Sorbonie, 1907–1909 w Wurzburgu. W 1911 otrzymał stopień magistra Uniwersytetu w Petersburgu. W latach 1912 i 1913 asystował w Louvain u Victora Gregoire.
W 1922, po powrocie do Polski, mianowany został profesorem zwyczajnym tytularnym UW. W 1925 został profesorem rzeczywistym. W 1937 przeszedł w stan spoczynku.
W pracy naukowej skupiał się na badaniach z zakresu cytologii zwierząt. Opublikował m.in. serię prac nt. chromosomów determinujących płeć u mszyc, odkrywając różnice chromosomowe męskich i żeńskich gamet mszyc. Opisał zachowanie się chromosomów w podziale jąder jaj patyczaka Bacillus rossii.. Zbadał zjawisko redukcji chromosomów u wieloszczeta Saccocirrus major. Autor prac z zakresu cytologicznych aspektów dziedziczenia kręgowców i bezkręgowców. Z uwagi na odkrycie różnic w chromosomach gamet męskich i żeńskich wspólnie z Thomasem H. Morganem zgłoszony został do Nagrody Nobla (fizjologia i medycyna).
Jego badania nad dziedziczeniem stały się w owym czasie podwalinami wiedzy o cytologii. Wyjaśniały zagadnienia determinacji płci oraz zjawiska w procesie mejotycznego podziału komórki. Profesor otrzymał propozycję objęcia profesury jednej z uczelni angielskich.
Od 1933 członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1928 członek czynny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Należał również do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Towarzystwa Biologicznego w Paryżu i Towarzystwa Genetycznego w Stanach Zjednoczonych. Był członkiem przybranym Towarzystwa Naukowego we Lwowie.
Wybrane publikacje naukowe Ueber das von Eimer beschriebene beim Karpfen (1906) Ueber die Zahl der Richtungskörper in parthenogenetisch sich entwickelungen Eier von Bacillus rossii (1907) Ueber die Bildung des Sexualzellen bei Aphididae (1908) Dziedziczność i płeć w świetle cytologji i genetyki (1921) Cytologiczne podstawy zjawisk dziedziczności (1930)
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985
Linki zewnętrzne Wacław Baehr – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Petersburskiego Uniwersytetu Państwowego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Polscy genetycy Kategoria:Polscy zoolodzy Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1939