Przysiersk – (niem. Heinrichsdorf) wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Bukowiec przy drodze wojewódzkiej nr 240.
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 803 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Bukowiec.
+Integralne części wsi Przysiersk SIMC Nazwa Rodzaj 1030279 Brzózki część wsi 1030316 Klępowo część wsi1030405 Pod Dolny Młyn część wsi 1030530 Rosochatka część wsi1030569 Szary Koniec część wsi
Historia wsi - gospodarka i demografia Historia wsi potwierdzona spisanymi dokumentami sięga XIV wieku. Przysiersk to stara osada przy dawnej drodze ze Świecia do Tucholi, leżał w środku komturstwa świeckiego, w XIV w. służył dla zebrań szlachty.
Wiek XIV: nadanie praw W roku 1351 nadaje zakon Janowi Klukow i jego spadkobiercom wieś Przysiersk (niem. Heinrichsdorf) na prawie chełmińskim. Osadzający (Zakon) dostaje dziesiątą włókę wolną, także sołectwo i trzecią część kar sądowych, dotyczących niemieckich poddanych (driten pfenig von allem deuczem wichbildesgerichte), wyjęci są z niej lenni polscy poddani. W wieku XIV ludność w Przysiersku była mieszana, polską sądził komtur albo ławnicy pod jego przewodnictwem, podług polskiego prawa.
Wiek XV W 1415 roku wieś obejmowała 59 włók, z których proboszcz posiadał 4 włoki wolne, tyleż samo sołtys, od reszty płacili po ½ grzywny i po 2 kury. W miejsce dziesięciny dawali po 5 skojców od włóki; osadzonych było tylko 9 włók; karczmarz czynszował 5 wiardunkówGesch. d. Kr. Schwetz v. Wegner, str. 433).
Wiek XVI W roku 1565 do wsi należało 60 włók piaszczystej gleby. Sołtys posiadał 4 włóki; 2 włóki proboszczowskie uprawiali gburzybogaty chłop na pomorzu - najczęściej wolny nazywany był gburem za czwartym snopkiem; 5 włók lemańskichlemaństwo - ziemia wolna od pańszczyzny posiadał Niemiec Wilda, który nic nie płacił, chociaż swego przywileju nie mógł wykazać. 48 włók posiadało 17 gburów, z których każdy płacił 1 grzywnę i 2 kury. Dwie karczmy bez roli płaciły po 2 grzywny i 4 kury, a od trzeciej pobierał sołtys 1 grzywnę rocznie. Dwóch ogrodników było do tłoki zobowiązanych na zawołanie i płaciło 1 grzywnę i 4 grosze czynszu. Trzech mieszkających na gburskich posiadłościach pracowało u gburów na folwarku ale tylko za zapłatą, łąk było brak, drzewo brali gburzy ze swoich zarośli albo kupowali. Suma czynszu do zamku wynosiła więc 53 grzywny 4 grosze i 104 kur. Papiernię za wsią wystawił Chełmiński dla Wildy, który ją zaniedbał wraz z rolą koło niej położoną. Do tłoki na folwarku w Gródku byli poddani każdego czasu zobowiązani, tak samo do zwózki drzewa na zamek w zimie, ile razy tego żądano. W roku 1583 powstaje w Przysiersku szkoła początkowa.
Wiek XVII W roku 1683 tenutaryuszem Przysierska byłdawniej: dzierżawca dóbr królewskich; posiadacz starostwa bez jurysdykcji, inaczej: starosta niegrodowy Dulski. Lustracja z roku 1676 potwierdza 88 mieszkańców. Pierwotny kościół był drewniany, ale dachówką pokryty.
Wiek XVIII W 1711 r. obejmowała wieś 60 włók, z których proboszcz pobierać miał po pół korca żyta i tyleż owsa, ale od 10 włók pana Niewieścińskiego od lat kilku nic nie dawano (ob. Zeitsch. d. Westpr. Gesch. Ver., XVIII, str. 211). Pleban miał w 1649 r. dwie włóki, natomiast w 1749 r. 31 1/2, i pół spornej, dawniej 4 włoki. Według taryfy na symplę płacił Przysiersk 3 złote 22 groszy. W 1773 roku Przysiersk należał do dóbr generałowej Czapskiej.
Wiek XIX W wieku XIX miejscowość jest opisana jako Przysiersk (niem. Heinrichsdorf), wieś kościelna w powiecie świeckim, nad szosą z Tucholi do Terespola, stacja pocztowa i kolej w Terespolu odległym o 4 km, par. ewangelicka Bukowiec. Ma 2-klasową szkołę bezwyznaniową (w roku 1887 uczyło się 119 dzieci). Obszaru 4025,97 mórg; gleba średnia. W 1868 roku wieś posiadała 141 budynków, 90 domów, 713 mieszkańców w tym: 454 katolików, 243 ewangelików. Murowany kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca, patronatu rządowego, pochodzi z początku XIX stulecia. Istnieje przy nim bractwo różańcowe od 1732 roku i trzeźwości od 1851 roku, jest także szpital dla 2 ubogich.
Wiek XX W latach 1954-1968 wieś była siedzibą gromady Przysiersk, po jej zniesieniu w gromadzie Bukowiec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Nazwa Przysiersk Nazwy miejscowe wsi w dokumentach historycznych: lata 1326-1327 Preserscho, 1328 rok Heynco de Preseczesco ... Preseczsco, około 1400 roku Przyzersk, 1438 rok Heinrichsdorff, 1511 rok Przeszyeczki, 1534 rok Przesslersk, 1565 rok Przisiersko - o wsi mówiono Przizierska, 1570 rok Przieszierszk, 1583 rok Przysierszk ale też: Prisiersk, Przyssiersko, Przyssiersk, 1648 rok Przysiersk, 1649 rok Prijssiersk, 1664 rok Przysiersk, 1749 rok Przysiersk, 1789 rok Przisiersk, lata 1796-1802 Przyzersk, 1807 rok Przysiersk, 1879 rok Heinrichsdorf-Przysiersk, 1888 rok Przysiersk, niem. Heinrichsdorf, 1925 rok Przysiersk i Heinrichsdorf używane są równolegle, lata 1939-1945 Heinrichsdorf. Gwarowo (kasz.) Pšlšersk.
Wywód nazwy według „Nazw Miejscowych Polski” – Przysiersk dawniej Przesieczsko od słowa „przesieka”, z sufiksem -bsko, wtórnie -sk (po zmianie rodzaju). W formie Przesiersk nazwa jest wynikiem rozpodobnienia grupy spółgłoskowej -czsk- na -rsk.
Stanisław Rospond wywodzi nazwę wsi od nazwy osobowej Presir (:Sirosław), z sufiksem -bsk(o).
W XV w. pojawiła się też nazwa niemiecka ukuta od nazwy osobowej Heinrich + Dorf (wieś) a związana z osadzaniem wsi na prawie niemieckim przez Krzyżaków. Nazwa ta przywrócona została w okresie zaboru pruskiego a następnie podczas okupacji niemieckiej.
Kościół parafialny mały|260x260px|Kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca w Przysiersku (2025) Najważniejszym zabytkiem we wsi jest jednonawowy kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca z 1821 roku, wybudowany w stylu neogotyku nadwiślańskiego, z inicjatywy ówczesnego proboszcza Macieja Nowaka – Wysockiego. Najcenniejszymi elementami wyposażenia świątyni są: późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z pierwszej połowy XVI wieku, barokowy ołtarz główny, również datowany na pierwszą połowę XVI w., a także barokowe ołtarze boczne z XVII wieku. Pochodzą one jeszcze z poprzedniego, drewnianego kościoła. Cennymi zabytkami są również cztery dzwony. Pierwszy z nich pochodzi z 1647 roku i zawiera inskrypcję: DA PACE IN DIEBUS NOSTRIS, co w dosłownym tłumaczeniu znaczy: Daj pokój w naszych czasach. Odlany został w trakcie trwania wojny trzydziestoletniej. Napis na drugim z dzwonów informuje, że został on odlany w 1686 roku przez ludwisarza gdańskiego Absalona Wittwercka: A. W. FECIT ANNO DOMINI 1686. Na trzecim dzwonie znajduje się następujący napis: LAUDETUR S. S. SACRAMENTUM. || FECIT A. W. ANNO 1697. Czwarty z dzwonów nie zawiera żadnej inskrypcji.
Ostatnie remonty świątyni odbyły się z inicjatywy ówczesnego proboszcza Jana Piłata w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. W 1980 roku śrubami rzymskimi została skręcona popękana wieża, a 6 lat później kościół. Odnowiono elewację zewnętrzną budynku i założono ozdobne lampy. Wewnątrz kościół pomalowano, odnowiono ołtarze i chór. Zmieniono instalację elektryczną, zakupiono nowe żyrandole. Unowocześniono także nagłośnienie. Kościół otrzymał także wymagane zabezpieczenie w postaci krat na oknach i przy wejściach. W latach 2006–2008 trwał remont świątyni, który poprawił ogólny stan budynku.
W granicach parafii pw. św. Wawrzyńca w Przysiersku znajdują się wsie: Przysiersk, Drozdowo, Polski Konopat, Plewno, Jarzębieniec, Dolny Młyn. Do 1977 roku do parafii należała także miejscowość Mały Dólsk, a do 1978 roku – Terespol Pomorski.
W okresie od XVI do XXI wieku proboszczami byli:
1528 - ks. Mikołaj Tesaurus ks. Mikołaj ze Slębowa T. Dulski 1583 - Marcin z Dobrzynia Proboszczów z lat 1583 - 1670 nie można ustalić z braku źródeł. 1670 - 1710 - ks. Wawrzyniec Lachowicz 1710 - 1713 - ks. Paweł Piechowski 1713 - ks. Kazimierz Franciszek Mroczyński 1713 - 1730 - ks. Józef Czechowicz ks. Stanisław Sarbski 1730 - 1740 - ks. Ludomir Popielicki ks. Michał Gościcki 1740 - 1774 - ks. Andrzej Hersztowski 1774 - 1780 - ks. Antoni Bertholdi 1784 - 1819 - ks. Antoni Guziński 1819 - 1830 - ks. Mateusz Wysocki ks. Bartłomiej Blumberg 1835 - 1837 - ks. Stanisław Dembicki 1838 - 1844 - ks. Henryk Zygmunt Hanke ks. Fryderyk Gaede 1845 - 1850 - ks. Robert Bertram Oldenburg 1850 - 1867 - ks. Wilhelm Bolt 1867 - 1881 - ks. Teofil Borzyszkowski 1884 - 1916 - ks. Paweł Jankowski 1917 - 1923 - ks. Jan Arndt 1923 - 1945 - ks. Augustyn Hoppe 1945 - 1977 - ks. Stefan Wedrowski 1977 - 2013 - ks. Jan Piłat 2013 - 2016 - ks. Ireneusz Lehmann 2016 - 2026 - ks. Przemysław Szulc (od 2026 biskup pomocniczy pelpliński) 2026 - obecnie - ks. Daniel Leszczyński
Na sąsiadującym ze świątynią cmentarzu w 1881 roku pochowany został znany lekarz i regionalista kaszubski dr Florian Ceynowa.
Szkoła Podstawowa Szkoła w Przysiersku ma bogatą historię. Prawdopodobnie już w średniowieczu funkcjonowała ona jako szkoła parafialna i w całości zależna była od władz kościelnych, a dokładniej miejscowego plebana. Pierwszy pisemny zapis o istnieniu szkoły pojawił się w 1583 roku i jako pierwszych redaktorów wymieniał ówczesnych proboszczów: ks. Dulskiego i ks. Marcina z Dobrzynia. W latach 1670–1710, kiedy funkcję proboszcza pełnił ks. Lachowicz, obowiązki zarządzania szkołą powierzono organiście, pełniącym funkcję bakałarza. W 1766 roku obowiązki organisty i nauczyciela pełnił Stefan Mateusz Smoleński.
Rozporządzeniem z 1766 roku władze pruskie wprowadziły obowiązek szkolny, który wszedł w życie cztery lata po I rozbiorze Polski. Na mocy tego rozporządzenia, wszyscy obywatele mieli obowiązek posyłania swoich dzieci (w wieku od 5 do 13 lat) do szkół. Szkoły te, według władz pruskich, miały mieć charakter niemiecki, a nauczycielami mogli zostać tylko Niemcy. Wyjątkiem były szkoły wiejskie, gdzie od pedagogów wymagano również znajomości języka polskiego. Między innymi dlatego w 1780 roku w szkole w Przysiersku uczyło dwóch nauczycieli pochodzenia polskiego: chłopców uczył organista Tomasz Kitowski, a dziewczynki jego żona – Katarzyna. Szesnaście lat później wieś miała już oddzielne stanowisko nauczyciela, oddzielone od stanowiska organisty. Nauczycielem tym był Wojciech Lipski. Ówcześnie do szkoły uczęszczało 30 uczniów. Po śmierci Lipskiego (19.06.1796 r.), prowadzenie nauki w szkole przejął miejscowy organista, ale tylko przejściowo, do czasu znalezienia nowego nauczyciela.