Przeorsk – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tomaszów Lubelski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 465 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Łaszczówce.

Części wsi +Integralne części wsi Przeorsk SIMC Nazwa Rodzaj 0902441 Długie część wsi (zniesiona w 2023 r.)0902458 Dulne część wsi0902464 Klimowica część wsi0902470 Sutki część wsi

Historia Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1387 roku, jako własność Benedykta, kasztelana halickiego. Wieś była położona w księstwie bełskim, które w 1462 roku zostało przyłączone do Polski, jako województwo bełskie. W latach 1772–1809 wieś była pod zaborem austriackim, a w latach 1809–1815 w Księstwie Warszawskim. W 1815 roku wieś znalazła się pod zaborem rosyjskim w Królestwie Polskim. W 1918 roku tereny te powróciły do II Rzeczypospolitej.

W 1472 roku w regestrach poborowych była wzmiankowana cerkiew i 8 łanów gruntów parafialnychA. Janeczek, A. Swieżawski, Rejestr poboru łanowego województwa bełskiego z 1472 r., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, nr 1/1991, s. 42. W 1596 roku cerkiew przeszła do Unii Brzeskiej. Po włączeniu tych terenów w skład Galicji, podczas reform józefińskich, Austriacy zlikwidowali parochię w Przeorsku, a cerkiew stała się filią parochii w Korhyniach, ale w 1811 roku ponownie już istniała parochia w Przeorsku z cerkwią filialną w Korhyniach. Przed 1811 rokiem w Przeorsku zbudowano nową drewnianą cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana. W 1875 roku decyzją władz carskich cerkiew została zmieniona na prawosławną. Parochami cerkwi byli m.in.: Teodor Świdnicki, Leon Świdnicki, Maciej Obuchowicz, Mateusz Obuchowicz, Jan Żupawski, Jan Zubański, Ignacy KrypiakiewiczNasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickie w Polsce. Z dziejów parafii unickiej pw. Kuźmy i Damiana w Przeorsku do 1875 roku.

2 lipca 1938 roku w ramach akcji repolonizacyjnej władze powiatowe, gminne i policja zaproponowali prawosławnym mieszkańcom Przeorska przejście na katolicyzm, a gdy spotkali się z odmową 9 lipca cerkiew zburzyliAkcja burzenia cerkwi prawosławnych na Chełszczyźnie i Południowym Podlasiu. W 1943 roku we wsi było zamieszkałych 615 Ukraińców i 199 PolakówApokryf Ruski. Chełmszczyzna. Przeorsk.

Zobacz też Nowy Przeorsk

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych ()

Opis parafii na stronie diecezji

Linki zewnętrzne