Hermann Minkowski (ur. 22 czerwca 1864 w Aleksocie, zm. 12 stycznia 1909 w Getyndze) – niemiecki matematyk i fizyk pochodzenia żydowskiego, profesor uniwersytetów w Bonn, Królewcu, Zurychu i Getyndze. Był nauczycielem Alberta Einsteina. Wprowadził idee geometryczne do fizyki matematycznej, teorii względności i teorii liczb.
Życiorys Urodził się w Aleksocie w guberni suwalskiej Królestwa Polskiego (obecnie dzielnica Kowna, na Litwie) w rodzinie przedsiębiorcy Lewina Minkowskiego i Racheli z domu Taubmann. W 1872 r. kampania antysemicka w Imperium Rosyjskim zmusiła rodzinę Minkowskich do emigracji do Królewca. Starszym bratem Hermanna był lekarz Oskar Minkowski, odkrywca roli trzustki w powstawaniu cukrzycy. Studiował na Uniwersytecie Albrechta w Królewcu. Gościnnie uczestniczył w zajęciach na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie. W 1885 uzyskał doktorat swej Alma Mater za pracę . W tym czasie zaprzyjaźnił się z Davidem Hilbertem i Adolfem Hurwitzem. Jeszcze jako student w 1881 otrzymał nagrodę Francuskiej Akademii Nauk za pracę z teorii form kwadratowych. Od 1887 wykładał na uniwersytecie w Bonn. Pracę w Bonn uzyskał prezentując pracę Praca został opublikowana dopiero w 1991 roku.. W 1892 został adiunktem, po czym przeniósł się na powrót do Królewca, skąd po 2 latach wyjechał uczyć w Zurychu, gdzie był nauczycielem Einsteina. W 1897 poślubił w Strasburgu Auguste Adler, z którą miał dwie córki: urodzoną rok później Lily oraz Ruth urodzoną w 1902.
Uczestniczył w przygotowaniach pierwszego Międzynarodowego Kongresu Matematyków () w Zurychu w 1897, w czasie którego przewodniczył obradom sekcji 1. Arytmetyka i algebra. Trzy lata później w Paryżu był jednym z sekretarzy ICM. W 1904 w czasie Kongresu w Heidelbergu wygłosił wykład pt. .
Badania w dziedzinie arytmetycznych form kwadratowych zmiennych nasunęły mu myśl badania własności pewnych zbiorów (mianowicie zbiorów wypukłych) w przestrzeniach -wymiarowych. W roku 1896 zebrał swe wyniki w postaci geometrycznej teorii liczb.
W roku 1902 został członkiem Wydziału Matematyki na Uniwersytecie w Getyndze, gdzie został polecony przez Hilberta, z którym blisko współpracował.
Zmarł nagle w 1909 wskutek pęknięcia wyrostka robaczkowego.
Osiągnięcia Jedną z zasług Minkowskiego jest wykład szczególnej teorii względności w oparciu o tak zwaną przestrzeń Minkowskiego. Około roku 1907 Minkowski doszedł do wniosku, że idee Einsteina oparte na wcześniejszych pracach Lorentza i Poincarégo dadzą się łatwiej przedstawić, jeśli czas i przestrzeń potraktować jako wymiary pewnej przestrzeni czterowymiarowej, a nie osobne i niezwiązane ze sobą wielkości. Można przyjąć, że to właśnie Minkowskiemu zawdzięczamy interpretację czasu jako czwartego wymiaru i istnienie terminu czasoprzestrzeni.
Ważnym wkładem Minkowskiego do fizyki matematycznej jest postulat niezmienności praw fizyki względem grupy przekształceń Lorentza, który wykorzystał przy wyprowadzeniu równań pola elektromagnetycznego.
Upamiętnienie Na cześć Minkowskiego jedną z planetoid nazwano „Minkowski”. W rodzinnym Kownie na Aleksocie istnieje ulica braci Minkowskich. Ulica jego imienia istnieje także w Getyndze.
Niemieckie Towarzystwo Matematyczne () od 2020 roku przyznaje co dwa lata medal Minkowskiego. Nagroda przyznawana jest naprzemiennie z medalem Cantora.
Zobacz też czasoprzestrzeń Minkowskiego diagram Minkowskiego dodawanie Minkowskiego funkcjonał Minkowskiego nierówność Minkowskiego twierdzenie Minkowskiego o punktach kratowych wymiar Minkowskiego
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne [dostęp 2021-10-30].
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Albrechta w Królewcu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Niemieccy matematycy XIX wieku Kategoria:Niemieccy matematycy XX wieku Kategoria:Niemieccy geometrzy Kategoria:Niemieccy teoretycy liczb Kategoria:Niemieccy fizycy XIX wieku Kategoria:Niemieccy fizycy XX wieku Kategoria:Niemieccy teoretycy względności Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Federalnej w Zurychu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Albrechta w Królewcu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Bonn Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Getyndze
Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami twierdzeń Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami przestrzeni matematycznych Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami nierówności Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami planetoid
Kategoria:Niemieccy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Kownie Kategoria:Urodzeni w 1864 Kategoria:Zmarli na zapalenie wyrostka robaczkowego Kategoria:Zmarli w 1909