Nowy Lubliniec (do 14 lutego 1968 Lubliniec Nowy) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Cieszanów. Ma status sołectwa.

W Nowym Lublińcu funkcjonuje Zespół Szkół Publicznych obejmujący szkołę podstawową i gimnazjumZespół Szkół Publicznych w Nowym Lublińcu oraz jednostka OSP założona w roku 1949Strona OSP.

Wieś starostwa niegrodowego lubaczowskiego na początku XVIII wiekuWiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 35.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Starym Lublińcu.

Historia Wieś została założona 1569 roku przez Jerzego Jazłowieckiego, hetmana wielkiego koronnego i starostę lubaczowskiego, na brzegu Wirowej, obok Starego Lublińca. Była to wieś królewska w posiadaniu starostów. W XVI i XVII wieku wsią zarządzali dzierżawcy. W 1571 roku zbudowano drewnianą cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego. W 1630 roku w Starym i Nowym Lublińcu było 154 domów. W 1672 roku był najazd Tatarów, którzy spalili cerkiew. W 1736 roku król August II Mocny potwierdził w dekrecie powinności mieszkańców w odrabianiu pańszczyzny. Ostatnim dzierżawcą wsi był Jerzy Mniszech, a od 1778 roku wieś przejęła w administracja austriacka. Wieś była w cyrkule Bełskim, a następnie w Żółkiewskim. W 1799 roku we wsi było 202 domy i 1231 mieszkańców (w tym 17 żydów). 26 października 1818 roku na licytacji, wieś nabył baron Herman Brunicki. 1 maja 1863 roku pod Kobylanką oddział powstańców pod wodzą gen. Antoniego Jeziorańskiego, stoczył zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi. 13 listopada 1918 roku Polacy walczyli z Ukraińcami o przynależność Nowego Lublińca do Polski.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie lubaczowskim województwa lwowskiego. W tym czasie Emil Parnas posiadał tutaj dwór z folwarkiem o pow. 523 ha. W 1939 roku wieś została zajęta przez wojska niemieckie, a do 1940 roku istniał przejściowy obóz pracy. W latach 1943–1947 w pobliskich lasach działały sotnie UPA z kurenia "Żeleźniaka" (Iwana Szpontaka), które zamordowały we wsi 18 Polaków. Dlatego 5 maja 1947 roku w Akcji "Wisła" wysiedlono Ukraińców. W 1947 roku we wsi osiedlili się polscy osadnicy z Rudy Różanieckiej i z północno-zachodnich terenów Rzeszowszczyzny. W 1949 roku utworzono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną, a w 1954 roku wieś zelektryfikowanoHistoria miejscowości.

Kościół Cerkiew greckokatolicka Według wzmianki z 1570 roku istniała już w Nowym Lublińcu cerkiew prawosławna. W 1670 roku zbudowano nową drewnianą cerkiew, która w 1672 roku została spalona przez Tatarów, ocalała tylko Ikona Matki Bożej. Następnie zbudowano cerkiew staraniem parocha Iwana Skoteńskiego, która w 1770 roku została odnowiona, później dobudowano nawy boczne. W 1845 roku była kanoniczna wizyta Eparchy Iwana Snigurskiego. W latach 1906–1908 zbudowano murowaną cerkiew, według projektu Wasyla Nahirnego, która została poświęcona 11 października 1908 roku przez bp. Konstantyna Czechowicza. W 1915 roku podczas frontu wojennego drewniana cerkiew spłonęła. Parochia należała do dekanatu lubaczowskiego, a następnie do dekanatu cieszanowskiego. W 1926 roku było 3656 wiernych. Parochia posiadała także cerkiew filialną pw. Przemienienia Pańskiego w Starym LublińcuApokryf Ruski. Lubliniec Nowy.

Parochowie w Nowym Lublińcu.

242px|right|thumb|Widok na Nowy Lubliniec Na cmentarzu w Nowym Lublińcu pochowany jest ks. dr Józef Komarnicki - rektor Uniwersytetu Lwowskiego w roku 1896, greckokatolicki poseł-wirylista do Sejmu Krajowego Galicji.

Edukacja 242px|left|thumb|Szkoła podstawowa W 1816 roku w Nowym Lublińcu powstała szkoła parafialna przy cerkwi Schola ParochialisSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Graeco Catholicae Premisliensis pro Anno Domini M.D.CCC.XXX (str. 75) [dostęp 2018-07-14]. W 1835 roku nauczycielem był Adj. Roman Kot.

W 1847 roku w Nowym Lublińcu istniała już Szkoła trywialna (Schola trivialis) wzmiankowana w Schematyzmach Greckokatolickiej Eparchii Przemyskiej (str. 66) [dostęp 2018-07-19], której nauczycielem był mgr. Piotr Piotrowski, a do szkoły uczęszczało 168 uczniów. W 1857 roku nauczycielem był Mikołaj Artymowicz, na 213 dzieci w wieku szkolnym, do szkoły uczęszczało tylko 63 uczniów, a w 1861 roku nauczycielem był Tomasz Dmuchowski.

Przydatnym źródłem archiwalnym do poznawania historii początków szkolnictwa w Galicji, są austriackie Szematyzmy Galicji i Lodomerii, które podają wykaz szkół ludowych, wraz z nazwiskami ich nauczycieli. Szkoły wiejskie początkowo były tylko męskie, a od 1890 roku mieszane (koedukacyjne). W latach 1873–1874 szkoła była parafialna, a w latach 1974-1902 szkoła była 1-klasowa, a od 1902 roku 2-klasowa. Od 1899 roku szkoła posiadała nauczycieli pomocniczych, którymi byli: Natalia Szopówna (1899-1900), Helena Horoszewiczówna (1900-1902), Teodora Horoszewiczówna (1902-1903), Krystyna Hawlicka (1903-1904), Janina Turkówna (1904-1910), Ksenia Dobrowolska (1906-1910), Olga Metellówna (1910-1912), Adolf Turko (1910-1914?), Helena Metellówna (1913-1914?).

W 1904 roku została utworzona Szkoła Eksponowana Ostrówek ad Lubliniec Nowy, której nauczycielami byli: Stefania Gajerówna (1904-1907)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1905 (str. 548) [dostęp 2018-07-18], Adolf Turko (1907-1908)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1908 (str. 572) [dostęp 2018-07-18], Grzegorz Szczyrba (1908-1910)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1909 (str. 755) [dostęp 2018-07-18], Mikołaj Krućko (1910-1911)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1911 (str. 622) [dostęp 2018-07-18], Irena Metellówna (1911-1913)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1912 (str. 661) [dostęp 2018-07-18], Grzegorz Szczyrba (1913-1914?)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1914 (str. 735) [dostęp 2018-07-18].

W 1947 roku ponownie utworzono szkołę podstawową, której w późniejszym czasie podlegały szkoły filialne w Lublińcu Starym i PGR-ach. W latach 1975–1983 przeprowadzono remont szkoły. W latach 1987–1993 dokonano rozbudowy szkoły, którą 21 sierpnia 1994 roku poświęcił bp Jan Śrutwa. W 2001 roku oddano do użytku halę sportową. W latach 2001–2003 była szkoła 6-letnia, a do gimnazjum uczniowie uczęszczali do Nowego Sioła. W 2003 roku utworzono Zespół Szkół (szkoła podstawowa i gimnazjum).

Nauczyciele kierujący, kierownicy i dyrektorzy

Zabytki We wsi znajduje się wybudowana w roku 1908 murowana cerkiew Przemienienia Pańskiego (projekt architekta Wasyla NahirnegoКущак Д., Історія села Люблинець Новий, Львів : Свічадо 2010, s. 17, . ) po wojnie przejęta przez Kościół katolicki. Jest kościołem filialnym w parafii Przemienienia Pańskiego w Starym LublińcuOpis parafii na stronie diecezji.

W cerkwi zachowała się wyjątkowa Ikona Bogurodzicy Hodegetrii z XVII w., ozdobiona sukienkami z ażurowymi koronami

Zobacz też gromada Lubliniec Nowy zbrodnia w Lublińcu Starym i Nowym Lubliniec (ujednoznacznienie)

Przypisy Raport o stanie gminy w 2024. lista sołectw. s. 3

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Opis parafii na stronie diecezji

Linki zewnętrzne

Zespół Szkół Publicznych w Nowym Lublińcu

Kategoria:Nowy Lubliniec Kategoria:Wsie starostwa lubaczowskiego Kategoria:Wsie w powiecie lubaczowskim