Nakol

Nakol – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. W bezpośrednim sąsiedztwie wsi przebiegają wały wiślane, z kolei po przeciwległej stronie przebiega szerokotorowa linia kolejowa nr 65 (tzw. LHS); a przez wieś biegną dwie drogi gminne, tj. nr 4233046 do Lipnika i nr 4233025 do Sworonia, która to łączy się poprzez tunel kolejowy z drogą nr 4233023 do Trzcianki.

Nieciekawą panoramę stanowią zabudowania Kopalni Siarki Osiek, będące w jej bezpośrednim sąsiedztwie, czy nasyp wysokiego przejazd kolejowego, jak i przyległość wałów wiślanych (ogólnie – na cały widok wokoło wioski).

Historia Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1578 roku, wtedy to według regestru poborowego tylko Jan Turski miał tu 4 zagrodników z rolą, a pozostali Turscy w sumie 4 zagrodników z rolą razem.

Wieś wymieniana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich w 1885 roku.

Wchodzi w część składową dóbr Ossala, które co prawda w 1874 roku uległy rozdziałowi, a w których w uszczuplonym obszarze pozostał folwark Ossala z wsiami: Ossala, Nakol, Niekrasów, Trzcianna Górna i Trzcianna Dolna (nie mylić z Trzcianna Folwarczną). Cała rozległość dominialna tych dóbr to 700 mórg, w tym: 242 mórg gruntów ornych i ogrodów, 66 mórg łąk, 64 mórg pastwisk, 317 mórg lasu, 31 mórg nieużytków; 4 budynki murowane a 17 z drewna; stosuje się tu płodozmian 5– i 6-polowy; las nieurządzony; nadto jest tu młyn wodny oraz pokłady torfu. Z kolei podział tej rozległości dominialnej na wsie rozkładał się następująco: Ossala z 62 osadami mieszkalnymi, z gruntem 598 mórg; Nakol z 18 osadami mieszkalnymi, z gruntem 110 mórg; Niekrasów z 26 osadami mieszkalnymi, z gruntem 279 mórg; Trzcianna Górna z 26 osadami mieszkalnymi, z gruntem 276 mórg; Trzcianna Dolna z 11 osadami mieszkalnymi, z gruntem 101 mórg.

W 1886 roku Nakol jest jedną z części składowych ówczesnej parafii Niekrasów, która z kolei wchodzi w skład ówczesnego dekanatu sandomierskiego (ale dawniej jeszcze do dekanatu staszowskiego) i liczy wówczas 2230 dusz.

Kolejna wzmianka o Nakolu z 1867 roku, wskazuje, że wchodził on w skład gminy Tursko, z urzędem gminy w Strużkach. Wówczas to sądem okręgowym dla gminy był IV Sąd Okręgowy w Staszowie (tam też była stacja pocztowa). Gmina miała 8781 mórg rozległości ogółem (w tym 5083 mórg włościańskich) i 4613 mieszkańców (w tym 1,4 proc. pochodzenia żydowskiego, tj. 63 żydów). W skład gminy wchodziły jeszcze: Antoszówka, Dąbrowa, Luszyca, Matyaszów, Niekrasów, Niekurza, Okrągła, Ossala, Pióry, Rudniki, Szwagrów, Strużki, Sworoń, Trzcianka, Tursko Małe, Tursko Wielkie, Tursko Wola, Zaduska Kępa i Zawada.

Demografia Współczesna struktura demograficzna wioski Nakol na podstawie danych z lat 1995-2009 według roczników GUS-u, z prezentacją danych z 2002 roku: Tabela 1.1 Poziom populacji wioski w przedziałach wiekowychWYSZCZEGÓLNIENIEJ.m.POPULACJA MIESZKAŃCÓW(w przedziałach wiekowych w 2002 roku) OGÓŁEM 0-9 10-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80+I. OGÓŁEM os. 77 7 12 12 13 7 7 8 9 2– odsetek % 100 9,1 15,6 15,5 16,9 9,1 9,1 10,4 11,7 2,61. WEDŁUG PŁCIA. Mężczyzn os. 42 6 7 5 7 6 3 4 4 –– odsetek % 54,5 7,8 9,1 6,4 9,1 7,8 3,9 5,2 5,2 –B. Kobiet os. 35 1 5 7 6 1 4 4 5 2– odsetek % 45,5 1,3 6,5 9,1 7,8 1,3 5,2 5,2 6,5 2,6 Rysunek 1.1 Piramida populacji – struktura płci i wieku wioski Tabela 1.2 Poziom populacji wioski w grupach wiekowychWYSZCZEGÓLNIENIE J.m.POPULACJA MIESZKAŃCÓW(w grupach wiekowych w 2002 roku) OGÓŁEM Mężczyzn KobietI. OGÓŁEM os. 77 42 35– odsetek % 100 54,5 45,51. W WIEKUA. Przedprodukcyjnym os. 19 13 6– odsetek % 24,7 16,9 7,8B. Produkcyjnym os. 43 25 18– odsetek % 55,9 32,5 23,4a. mobilnym os. 30 17 13– odsetek % 39 22,1 16,9b. niemobilnym os. 13 8 5– odsetek % 16,9 10,4 6,5C. Poprodukcyjnym os. 15 4 11– odsetek % 19,4 5,1 14,3

Geografia Wieś Nakol położona jest 12 km na wschód, północny wschód od Połańca; 20 km na wschód, południowy wschód od Staszowa; 21 km na zachód, południowy zachód od Tarnobrzega i ok. 22 km na północ od Mielca leżąc na wysokości 152 m n.p.m.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne W latach 70. XX wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Nakola.

Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych Nazwa wsi Nazwy części wsi Nazwy obiektów fizjograficznych– charakter obiektuI. Gromada TURSKO WIELKIE Nakol Pod Mostem Pod Wałem Dodawka – pole Ispy – pole Nakolskie – pole Pastwisko Nakolskie – pole Podpole – łąka Przymiarki Nakolskie – krzaki, pastwisko Spory – łąka, pole Sworońskie Pole – pole Szacunek – łąka, pole Za Wałem – pole

Uwagi

Przypisy GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Kategoria:Osiek (gmina w województwie świętokrzyskim)