Zdravljica jest hymnem państwowym Słowenii.
Tekst pieśni Zdravljica napisał France Prešeren, uważany za największego słoweńskiego poetę narodowego. Muzykę skomponował Stanko Premrl. Pieśń została napisana w 1844. Z powodu cenzury nie ukazała się drukiem w tomie poezji Prešerna wydanym w 1847, lecz dopiero w roku następnym. Utwór jest anakreontykiem, zawiera jednak również odwołania do idei niepodległości Słowenii i braterstwa wolnych narodów, w duchu zbliżającej się wówczas Wiosny Ludów. Szczególne znaczenie posiadał w czasie okupacji i walki narodowowyzwoleńczej (1941-45) oraz w latach osiemdziesiątych, kiedy śpiewany był podczas świąt narodowych i uroczystości publicznych. Parlament słoweński (w obrębie ówczesnej Jugosławii) ustanowił pieśń Zdravljica hymnem narodowym w poprawce do konstytucji słoweńskiej w 1989 (27 września), natomiast w 1990 (29 marca) sprecyzowano, że hymn stanowi siódma zwrotka pieśni. Obecnie status hymnu uregulowany jest Ustawą o symbolach narodowych Republiki Słowenii, przyjętą w 1994 r. przez Zgromadzenie Państwowe.
Pieśń ma formę toastu, z czym związany jest jej tytuł (zdravljica, we współczesnym słoweńskim zdravica, oznacza właśnie „toast”) oraz układ graficzny wiersza (carmina figurata), którego każda strofa przypomina kielich.
Zdravljica (7. zwrotka)
Živé naj vsi naródi, ki hrepené dočakat’ dan, da, koder sonce hodi, prepir iz svéta bo pregnan; da rojak prost bo vsak, ne vrag, le sosed bo mejak!Toast (polskie tłumaczenie)
Niech żyją wszystkie narody, które pragną doczekać dnia gdy wszędzie tam, gdzie słońce chodzi, kłótnie zostaną wygnane ze świata; gdy każdy rodak będzie wolny, za miedzą nie wróg, lecz sąsiad będzie!
Wiersz Toast przełożył na język polski Seweryn Pollak. Jego tłumaczenie jest dostępne w wydaniach poezji France Prešerena Poezje i Poezje wybrane.
Zobacz też Słowenia, herb Słowenii, flaga Słowenii Naprej zastava slave
Przypisy
Linki zewnętrzne
Hymn Słowenii w formacie mp3 (wersja instrumetalna), (wersja wokalna) Tekst pieśni w języku słoweńskim
Słowenii Kategoria:Symbole narodowe Słowenii Kategoria:Utwory poetyckie France Prešerena Kategoria:Utwory literackie napisane strofą siedmiowersową