Kościół ewangelicki w Koszelewach – dawny kościół ewangelicki w Koszelewach, w gminie Rybno, powiecie działdowskim, województwie warmińsko-mazurskim. Murowana świątynia powstała około 1550 roku i została gruntownie przebudowana w 1774 roku. W 1966 roku rozebrano ją z pozostawieniem wieży. Zachowały się fragmenty murów i wieży.

Historia Wcześniejsze świątynie Pierwszy drewniany kościół w Koszelewach wzniesiono w połowie XIV wieku. Został zniszczony w 1410 roku. Kolejną drewnianą świątynię ufundował Bernat Babiszewski, który w 1481 roku został właścicielem wsi. W 1531 roku kościół przejęli protestanci.

Kościół murowany Około 1550 roku Fryderyk Oleśnicki (von Oelsnitz) zbudował nowy, murowany kościół. W 1633 roku jego potomek Krzysztof ufundował dzwon.

W 1774 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę świątyni: część starego budynku rozebrano, a pozostałą rozbudowano.

W okresie II Rzeczypospolitej kościół służył parafii należącej do superintendentury działdowskiej Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce. Według zestawienia opublikowanego przez Stefana Grelewskiego w 1937 roku parafia liczyła 373 wiernychStefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 333..

Rozbiórka i ochrona zabytkowa Po II wojnie światowej budynek stopniowo niszczał. W 1959 roku stopień jego uszkodzenia oszacowano na 23%. W 1966 roku, ze względu na zły stan techniczny, zdecydowano o rozbiórce, pozostawiając wieżę.

5 października 1967 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-599.

Architektura i wyposażenie Po przebudowie z 1774 roku kościół miał plan prostokąta. Mury wykonano z kamienia polnego i cegły, a dach dwuspadowy pokryto dachówką holenderską. Otwory okienne zamknięto spłaszczonymi łukami.

Od północy przylegała wieża o wysokości około 20 m, mieszcząca główne wejście. Miała nadbudowę szachulcową oraz drewnianą, ośmioboczną najwyższą kondygnację, zwieńczoną barokowym hełmem pokrytym blachą.

Wnętrze nakrywało drewniane sklepienie o formie kolebkowej, malowane w szachownicę. Posadzka była ceramiczna. Wyposażenie obejmowało barokowy ołtarz z dwoma obrazami i rzeźbami czterech ewangelistów oraz ambonę z ażurowym baldachimem.

Cmentarze Przy kościele znajdował się cmentarz ewangelicki założony w XVIII wieku. W Koszelewach istniała również druga nekropolia ewangelicka, pochodząca z drugiej połowy XIX wieku. Według informacji opublikowanych przez gminę Rybno oba cmentarze uległy dewastacji.

Przypisy

Kategoria:Koszelewy Koszelewy Koszelewy Koszelewy